мақола ба пажӯҳиши маъноии куҳанвожаҳо (архаизмҳо) дар «Переводчикъ съ русскаго языка на персидский»-и луғатнигори моҳири садаи XIX рус –Алберт Викентевич Старчевский бахшида шудааст. Вожаҳои куҳан ва таърихие чун «Дар Уль-ислам-Багдадъ» ва ченакҳои андозагирӣ– «агадж» (оғоч), «фарсах» (фарсанг) баррасӣ мешаванд, ки дорои арзиши таърихӣ, фарҳангӣ ва забоншиносӣ мебошанд. Мақсади таҳқиқ нишон додани он аст, ки чӣ гуна воҳидҳои лексикии зери назар дар замони худ (асри XIX) маънои мушаххас дошта, имрӯз ба доираи калимаҳои таърихӣ ё куҳан гузаштаанд. Муаллифи мақола тавассути таҳлили маъноиву решашиносӣ ва муқоисаи онҳо бо забонҳои русиву форсӣ равшан менамояд, ки ин вожаҳо дар баробари вазифаи забонӣ доштанашон, боз ҳамчун шоҳиди робитаҳои фарҳангӣ, луғатнигории миёни тамаддуни русзабонон, форсизабонон ва ҷаҳони исломӣ арзиш доранд. Натиҷаи пажӯҳиш муайян менамояд, ки куҳанвожаҳои луғати зери назар ғайр аз ифодаҳои ҷуғрофию сиёсӣ доштанашон, ҳамчунин манбаи зарурӣ барои фаҳмидани раванди рушду такомул ва инъикоси муносибатҳои фарҳангии ҳамон давра мебошанд.
| Mualliflar | Djamolov, Jumaboy, Саломова, Дилафруз |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2026-07-28 |
| Jild | 7 |
| Son | 4 |
| Betlar | 42-50 |
| Til | O‘zbek |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-22 |
куҳанвожаҳо, вожаҳои куҳан, вожаҳои таърихӣ, архаизмҳо, историзмҳо, Алберт Викентевич Старчевский, луғат, луғати дузабона, русӣ ба форсӣ, форсӣ ба русӣ, решашиносӣ, истилоҳ, вожа., archaic words, historical words, old words, historical terms, Albert Viktorovich Starchievsky, dictionary, bilingual dictionary, Russian to Persian, Persian to Russian, etymology, term, words.
| APA | Djamolov, Jumaboy, & Саломова, Дилафруз (2026). КУҲАНВОЖАҲО ДАР “ПЕРЕВОДЧИКЪ СЪ РУССКАГО ЯЗЫКА НА ПЕРСИДСКИЙ”-И АЛБЕРТ ВИКЕНТЕВИЧ СТАРЧЕВСКИЙ. FarDU ilmiy xabarlari, 7(4), 42-50. https://journal.fdu.uz/main/article/7368 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Djamolov, Jumaboy, Саломова, Дилафруз КУҲАНВОЖАҲО ДАР “ПЕРЕВОДЧИКЪ СЪ РУССКАГО ЯЗЫКА НА ПЕРСИДСКИЙ”-И АЛБЕРТ ВИКЕНТЕВИЧ СТАРЧЕВСКИЙ // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 4. – B. 42-50. |
| MLA | Djamolov, Jumaboy, and Саломова, Дилафруз. “КУҲАНВОЖАҲО ДАР “ПЕРЕВОДЧИКЪ СЪ РУССКАГО ЯЗЫКА НА ПЕРСИДСКИЙ”-И АЛБЕРТ ВИКЕНТЕВИЧ СТАРЧЕВСКИЙ.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(4), 42-50, 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7368 |
| Chicago | Djamolov, Jumaboy, and Саломова, Дилафруз. “КУҲАНВОЖАҲО ДАР “ПЕРЕВОДЧИКЪ СЪ РУССКАГО ЯЗЫКА НА ПЕРСИДСКИЙ”-И АЛБЕРТ ВИКЕНТЕВИЧ СТАРЧЕВСКИЙ.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(4), 42-50 (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7368 |
| Harvard | Djamolov, Jumaboy, and Саломова, Дилафруз (2026) ‘КУҲАНВОЖАҲО ДАР “ПЕРЕВОДЧИКЪ СЪ РУССКАГО ЯЗЫКА НА ПЕРСИДСКИЙ”-И АЛБЕРТ ВИКЕНТЕВИЧ СТАРЧЕВСКИЙ’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(4), 42-50. https://journal.fdu.uz/main/article/7368 |
| BibTeX | @article{djamolovjumaboy2026,
title = {КУҲАНВОЖАҲО ДАР “ПЕРЕВОДЧИКЪ СЪ РУССКАГО ЯЗЫКА НА ПЕРСИДСКИЙ”-И АЛБЕРТ ВИКЕНТЕВИЧ СТАРЧЕВСКИЙ},
author = {Djamolov, Jumaboy and Саломова, Дилафруз},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2026},
volume = {7},
number = {4},
pages = {42-50},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7368}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada Qashqadaryo oblastining 1926-yildagi ma’muriy-hududiy birliklari doirasida aholining joylashuvi, shahar va qishloq aholisi nisbati hamda etnik tarkibi tarixiy-statistik jihatdan tahlil qilingan…
Syzygium aromaticum o‘zining boy fitokimyoviy tarkibi va turli biologik xususiyatlari tufayli muhim dorivor o‘simlik sifatida e’tirof etiladi. Uning efir moyi keng qamrovda o‘rganilgan bo‘lsa-da, ekstraktlari…
Mazkur maqola Markaziy Osiyo yilqichilik xo‘jaligi an’analar va ular bilan bog‘liq o‘yinlar haqida hamda uloq o‘yini tarixi, etimologiyasi va mintaqa xalqlari - o‘zbek, turkman, qoraqalpoq, qirg‘iz, qozoq, kabi turkiy…
Ushbu maqolada o'zbek, ingliz va rus to‘y marosimlaridagi ritual va ramziy birliklar qiyosiy tahlil qilingan va ularning lingvomadaniy xususiyatlari o'rganilgan. Mazkur tadqiqotda guruch, tariq kabi don mahsulotlari…
Дар мақола ҷойгоҳи инсон дар “Маснавии маънавӣ”-и Ҷалолиддини Балхӣ баррасӣ гардидааст. Зикр ёфтааст, ки Мавлоно худшиносиро омили муҳими шинохти инсон ва коинот медонад. Олами бузургест инсон, ки омӯзиши вуҷуди ӯ розу…
Maqolada Markaziy Osiyo xalqlari epik merosida jamoaviylik va vatanparvarlik qadriyatlarining ijtimoiy-falsafiy asoslari tahlil qilinadi. Xalq dostonlari xalqning tarixiy tajribasi, ijtimoiy munosabatlari, jamoaviy…
Ushbu maqola oliy ta'lim talabalari orasida intellektual kompetensiyalarni rivojlantirishga qaratilgan. Unda intellektual kompetensiyalarning ahamiyati, oliy ta'limdagi mavjud muammolar va hamkorlikdagi o'rganish…
Suyuq shisha qurilishda, shuningdek, qog'oz va karton mahsulotlarni yopishtirish uchun sanoatda keng qo'llaniladigan arzon noorganik bog'lovchi hamda ekologik toza modda hamdir. Biroq, uning amaliy qo'llanilishi yetarli…
Maqolada Qashqadaryo havzasi daryolari o‘rtacha yillik suv va muallaq oqiziqlar sarflari orasidagi bog‘lanishlar an’anaviy va sun’iy neyron tarmog‘i (ANN) asosida baholangan. Shu maqsadda, havzada joylashgan gidrologik…
Мазкур мақолада Оролбўйи минтақасида 1961–2025-йиллар давомида ҳудуддаги метеостанциялар кузатувларидан олинган ҳаво ҳарорати ва атмосфера ёғинларининг кўп йиллик ўзгариши комплекс таҳлил қилинган. Тренднинг статистик…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
O‘zbekiston Markaziy Osiyoning ko‘p millatli davlatlaridan biri hisoblanadi. Ushbu maqolada o‘tgan asrning 80-yillari oxirida O‘zbekiston Respublikasida tillarning vaziyati, o‘zbek tili maqomini olish jarayonining…
Дар мақола ҷойгоҳи инсон дар “Маснавии маънавӣ”-и Ҷалолиддини Балхӣ баррасӣ гардидааст. Зикр ёфтааст, ки Мавлоно худшиносиро омили муҳими шинохти инсон ва коинот медонад. Олами бузургест инсон, ки омӯзиши вуҷуди ӯ розу…
Масъалаи фаъолии забонҳо дар ҷомеа яке аз масъалаҳои муҳими сиёсати давлатӣ маҳсуб мегардад. Дар ҷомеа дуруст ба роҳ мондани сиёсати забонӣ, ба фаъолӣ ва рушди забонҳо мусоидат карда, барои беҳтар намудани муносибатҳои…
Maqolada hozirgi oliy ta’lim tizimining dolzarb vazifalaridan biri – kasbiy hamda terminologik kompetentlikka ega mutaxassisni shakllantirish haqida fikr yuritilgan. Ta’lim tizimiga mustaqil ta’lim, uning vazifasi…