Fraktal geometriya tushunchasi XX asrning ikkinchi yarmida matematik B. Mandelbrot tomonidan ishlab chiqilgan bo‘lib, u tabiatda uchraydigan murakkab strukturalarni matematik jihatdan tavsiflash uchun qo‘llanila boshlagan. Keyinchalik fraktal geometriya nafaqat tabiiy jarayonlarni o‘rganishda, balki kompyuter grafikasi, arxitektura, dizayn va san’at sohalarida ham keng qo‘llanila boshladi. Ayniqsa, murakkab geometrik ornamentlarni modellashtirishda fraktal algoritmlar samarali vosita hisoblanadi. Islom me’morchiligidagi geometrik naqshlarning tuzilishi ko‘pincha takrorlanuvchi elementlar va ko‘p bosqichli kompozitsiyalar asosida shakllanadi. Bunday ornamentlarda o‘ziga o‘xshash strukturalar mavjud bo‘lib, ular fraktal geometriyaning asosiy xususiyatlari bilan uyg‘unlashadi. Shu sababli fraktal modellar yordamida geometrik naqshlarning matematik strukturasi, simmetriya qonuniyatlari va kompozitsion tuzilishini chuqurroq tahlil qilish mumkin.
| Mualliflar | Anarova, Sh., Xujakulov, N., Sh., Khujakulov, N. |
|---|---|
| Jurnal | ТАЙИ хабарномаси |
| Nashr sanasi | 2026-06-30 |
| Jild | 3 |
| Son | 2 |
| Betlar | 210-214 |
| DOI | 10.56143/2181-2438-2026-2-210-214 |
DOI: 10.56143/2181-2438-2026-2-210-214 · Maqolaning asl sahifasi
ornament, composition, iteration, Box-counting, Golden ratio, Attarina, L-systems, IFS, Recursive operator, Sierpinski triangle, pseudo-code, ornament, kompozitsion, iteratsion, Box-counting, Oltin nisbat, Attarina, L-tizimlar, IFS, Rekursiv operator, Sierpinski uchburchagi, pseudo-kod
Fraktal-geometrik modellar va generatsiya algoritmlarini kompyuter muhitida realizatsiya qilish masalalari ko‘rib chiqiladi. Bobning asosiy maqsadi Islom me’morchiligidagi geometrik naqshlarni fraktal modellar asosida…
Ushbu maqolada Toshkent shahrining metropoliten transport tizimini rivojlantirish masalalari xorijiy ilg'or tajribalar asosida tahlil qilinadi. London, Parij va Tokio metropoliten tizimlari misolida shahar transport…
Ushbu ilmiy maqolada avtomobil yo‘llari qoplamasi yuzasi teksturasining transport vositalari shinalari bilan tishlashish sifatiga ta’siri nazariy jihatdan tahlil qilingan. Yo‘l qoplamasining mikrotekstura va…
Ushbu maqolada O‘zbekistonda Respublikasida foydalanishda bo‘lgan ko‘priklar holatining tahlili keltirilgan bo‘lib undagi yutuq va kamchiliklar o‘rganib chiqilgan. Shuningdek, ko‘prik qurilishida oldin va hozir qanday…
Ushbu maqolada rivojlangan davlatlar (Germaniya, Yaponiya, AQSH, Xitoy va Yevropa davlatlari) tajribasi asosida poezdlarni lokomotivli tortishning zamonaviy hisoblash usullari har tomonlama tahlil qilingan. Maqolada…
Intellektual qaror qabul qilish tizimlarining klassifikatsiya masalalaridacase-based reasoning va k-eng yaqin qo‘shnilar algoritmini integratsiyalash
Ushbu maqolada bazalt tolali dispers armaturalangan fibrotemirbeton konstruksiyalarni hisoblashning nazariy asoslari hamda ularning siqilish, cho‘zilish va egilishdagi mustahkamlik ko‘rsatkichlarini baholash usullari…
Mazkur maqolada uzoq muddat ekspluatatsiya qilingan TGM-23B turidagi manyovr teplovozi asosiy ramasining joriy texnik holati va qoldiq resursi ilmiy jihatdan baholangan. Tadqiqot obyekti sifatida sanoat korxonasida…
Mazkur maqolada yangilangan “O‘zbekiston–2030” strategiyasi doirasida transport sohasini rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari, amalga oshirilgan islohotlar natijalari hamda 2030 yilgacha belgilangan yangi maqsadlar…
Mazkur maqolada metropoliten vagonlari aravacha ramalarining uzoq muddatli ekspluatatsiya jarayonidagi texnik holati va ishonchliligi tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida aravacha ramalarida yuzaga keladigan tipik…