Mazkur maqolada o‘zbek xalq dostonchiligi namunasiga mansub “Malla savdogar” dostonida shomonlik e’tiqodlariga oid arxaik tasavvurlar tahlil qilinadi. Tadqiqotda dostonning turli baxshilar tomonidan kuylangan variantlari asosida mifologik tafakkur, shomoniy marosim unsurlari hamda ularning islomiy e’tiqod bilan qorishib ketgan shakllari ochib beriladi. Xususan, makon va zamon ramzlari, ruhlar bilan aloqa motivi, jonlantirilgan buyumlar, qarg‘ish va afsun unsurlarining badiiy-falsafiy mazmuni yoritiladi. Tadqiqot natijasida “Malla savdogar” dostonida shomonlik an’analari mustaqil e’tiqod sifatida emas, balki islomiy dunyoqarash bilan sintezlangan holda epik syujetni boyituvchi poetik qatlam sifatida namoyon bo‘lishi aniqlanadi.
| Mualliflar | Zuxra Achilova |
|---|---|
| Jurnal | Adabiy meros |
| Nashriyot | Alisher Navoiy nomidagi Davlat adabiyot muzeyi |
| ISSN | 2181-1320, 3093-916X |
| Nashr sanasi | 2026-03-26 |
| Son | 1 |
| Betlar | 104-114 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.67822/g4f77387 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-02 |
DOI: 10.67822/g4f77387 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
| APA | Zuxra Achilova (2026). “MALLA SAVDOGAR” DOSTONI VARIANTLARIDA SHOMONLIK TASVIRLARI. Adabiy meros, (1), 104-114. https://doi.org/10.67822/g4f77387 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Zuxra Achilova “MALLA SAVDOGAR” DOSTONI VARIANTLARIDA SHOMONLIK TASVIRLARI // Adabiy meros. – 2026. – № 1. – B. 104-114. – DOI: 10.67822/g4f77387. |
| MLA | Zuxra Achilova. ““MALLA SAVDOGAR” DOSTONI VARIANTLARIDA SHOMONLIK TASVIRLARI.” Adabiy meros, (1), 104-114, 2026. https://doi.org/10.67822/g4f77387 |
| Chicago | Zuxra Achilova. ““MALLA SAVDOGAR” DOSTONI VARIANTLARIDA SHOMONLIK TASVIRLARI.” Adabiy meros, (1), 104-114 (2026). https://doi.org/10.67822/g4f77387 |
| Harvard | Zuxra Achilova (2026) ‘“MALLA SAVDOGAR” DOSTONI VARIANTLARIDA SHOMONLIK TASVIRLARI’, Adabiy meros, (1), 104-114. https://doi.org/10.67822/g4f77387 |
| BibTeX | @article{zuxraachilova2026,
title = {“MALLA SAVDOGAR” DOSTONI VARIANTLARIDA SHOMONLIK TASVIRLARI},
author = {Zuxra Achilova},
journal = {Adabiy meros},
year = {2026},
number = {1},
pages = {104-114},
doi = {10.67822/g4f77387},
url = {https://doi.org/10.67822/g4f77387}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada turkiy shoir Ayyub ijodining muhim namunasi bo‘lgan muxammas janridagi marsiyasi tahlil qilinadi. Tadqiqotda adibning yagona farzandi Sobirning bevaqt vafoti bilan bog‘liq avtobiografik holatlar she’riy…
Kognitiv tilshunoslik sohasining asosiy termini konsept hisoblanadi. Tilda mavjud konseptlar turli davrlarda turlicha talqin qilinishi mumkin. Mumtoz adabiyotdagi konseptlar tahlili hozirgi kunda tilda mavjud…
Fundamental tadqiqotlar odatda xarakter xususiyatiga ko‘ra muayyan fan sohasi doirasida chegaralanadi. Jumladan, adabiy manbalar adabiyotshunoslik tizimidagi nazariy, amaliy qonuniyatlar asosida o‘rganiladi. Ammo…
Alisher Navoiy asarlarini o‘rganish va nashr etish borasida Turkiyada salmoqli ishlar amalga oshirilgan. Hatto Turkiyadagi navoiyshunoslik alohida fan tarmog‘i sifatida ilgariroq shakllangani va yaxshi rivoj topganini…
Ushbu maqolada Aleksandr Faynbergning o‘zbek hamda jahon adabiyotidagi o‘rni ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Shoirning hayoti, ijodiy faoliyati, she’riyatining badiiy xususiyatlari va tarjimonlik mahorati keng…
Boshqa turkiy tillarda boʻlgani kabi oʻzlashma so‘zlar qozoq tilining shakllanishiga ham sezilarli taʼsir koʻrsatgan. Eronning turkiy oʻlkalar bilan geografik yaqinligi forscha soʻzlarning qozoq va boshqa turkiy…
Mazkur matnda punktuatsiya tushunchasining nazariy asoslari, uning lingvistik mohiyati hamda yozma nutqdagi funksional ahamiyati keng yoritilgan. Tinish belgilarining grafematik tabiatga mansubligi, ularning grammatik…
Mazkur maqolada qoraqalpoq xalq maqollaridagi “ona” konseptining semantik, lingvokulturologik va kognitiv xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida “ana”, “shеshе”, “apa”, “áje”, “aya” kabi “ona” ma’nosini…
Maqola Abduqodir Hayitmetovning o‘zbek adabiyotshunosligi rivojiga qo‘shgan salmoqli hissasini ko‘rsatishga bag‘ishlangan. Abduqodir Hayitmetovning ilmiy merosi yaxlit holda olinadigan bo‘lsa, uning nafaqat…
Mazkur maqolada ingliz tilidagi WordNet leksik ma’lumotlar bazasi mukammal tezaurus namunasi sifatida tahlil qilinadi. Unda WordNet’ning yaratilish tarixi, tuzilishi, asosiy birliklari – synsetlar, shuningdek…
Adabiy meros — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
This article examines the indicators of descriptive perspective in the plot structure of the epic “Malla Savdogar”. The study analyzes the development of events and the interconnection of characters and incidents…
Mazkur maqolada “Malla savdogar” dostoni variantlaridan biri misolida epik asarlarda portret va syujet muhitidagi qadriyatlar tasviri ilmiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda xalq dostonlarida personaj portretining…
This article provides a scientific and theoretical analysis of the travel motif and the cult of time directly associated with the image of Avazkhan in various versions of the epic “Malla Savdogar”, which is considered…
Maqolada “Malla savdogar” dostoni variantlari daryo, suv bilan bog‘liq syujetlarni inson va suv, ajdodlarning suvga bo‘lgan totemik e’tiqodi , suv haqidagi etnomif qarashlar, zardushtiylik va islom dinida suvga…
The article analyzes the genesis, semantic essence, and artistic function of the “Kal” character, which occupies an important place in Uzbek oral folk literature, based on folklore samples. The study demonstrates that…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…