Biotransformatsiya biologik va kimyoviy jarayonlarning noyob sinergiyasi boʻlib, turli sohalarda, xususan farmatsevtika sanoatida innovatsion yechimlarni taklif qiladi. Bu jarayon murakkab tabiiy mahsulotlarni modifikatsiya qilishning kimyoviy usullarga nisbatan ancha samarali va ekologik toza alternativi hisoblanadi. Biotransformatsiya orqali tabiiy birikmalarning biologik faolligini sezilarli darajada oshirish mumkin boʻlib, bu esa patogen mikroorganizmlar, saraton hujayralari va boshqa biologik nishonlarga qarshi yuqori samaradorlikka ega boʻlgan yangi dorivor preparatlar yaratish imkonini beradi. Endofitik mikroorganizmlar biologik jihatdan faol va strukturaviy jihatdan xilma-xil tabiiy birikmalarni sintez qilishda muhim rol oʻynaydi. Ushbu mikroorganizmlar nafaqat tabiiy birikmalarni ishlab chiqarishda, balki ularning farmakologik xususiyatlarini yaxshilashda ham asosiy vositachi hisoblanadi. Ushbu tadqiqotda endofitik mikroorganizmlar va mikrosomalar yordamida sintez qilingan 111 ta biotransformatsiya mahsulotlarining kimyoviy tuzilishi va biologik faolligi oʻrganilgan. Bu mahsulotlar antimikrob, antikanser, antimalariya va yalligʻlanishga qarshi xususiyatlarga ega ekanligi aniqlangan. Tadqiqot natijalari farmakologiya va tibbiyot sohasidagi tadqiqotchilar uchun muhim maʼlumotlarni taqdim etadi. Bundan tashqari, mikroorganizmlar yangi biofaol birikmalarning potentsial manbai sifatida keng koʻlamda oʻrganilishi va biotransformatsiya orqali yangi avlod uchun zararsiz va yuqori samarali dorivor preparatlar yaratishga yoʻnaltirilgan ilmiy izlanishlar uchun asos yaratadi. Ushbu ish farmakalogiya va tibbiy faoliyat yurituvchi olimlar uchun muhim ma’lumotlarni taqdim etadi hamda mikroorganizmlarning yangi biofaol tabiiy birikmalarning manbai sifatida keng ko`lamda o‘rganilishi va biotransformatsiya orqali keyingi avlodga zararsiz va samarali yangi dori vositalarining yaratilishiga yo‘naltirilgan tadqiqotlarga zamin yaratadi.
| Mualliflar | O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Mikrobiologiya instituti Enzimologiya laboratoriyasi, D. Murodullayev |
|---|---|
| Jurnal | Озиқ-овқат хавфсизлиги: миллий ва глобал муаммолар |
| Nashr sanasi | 2025-03-18 |
| Jild | 1 |
| Son | 140/1 |
| Betlar | 72-89 |
| Til | uz |
| DOI | 10.59251/2181-3973.2025.v1.138.1.3337 |
DOI: 10.59251/2181-3973.2025.v1.138.1.3337 · Maqolaning asl sahifasi
Tadqiqotda uch genomli duragay kombinatsiyalarning bitta ko‘sakdagi paxta vazni belgisining F1 avlodidagi irsiylashish va F2 avlodidagi o‘zgaruvshanlik ko‘rsatkichlari tahlil qilindi. Olingan ma’lumotlar asosida, F1 va…
Dastarbosh (Tanacetum) turlari dorivor oʻsimlik boʻlib, Xorazm viloyatida birmuncha yangi ekin hisoblanganligi sababli, Xorazm viloyati tuproq-iqlim sharoitida еtishtirish texnologiyasi, fiziologik xususiyatlari va…
Tadqiqotlarda geografik kelib chiqishi turlicha bo‘lgan no‘xat genotiplarida sho‘rga chidamlilikni o‘rganish maqsadida turli navlar o‘rtasida duragaylash ishlari olib borildi va F1 duragaylarida hosildorlik…
Цель исследования - разработка неинвазивных способов ранней диагностики дефицита меди среди детей, проживающих в Зарафшанской долине с помощью алгоритма и анкетаопросника у детей школьного возраста.
Ushbu maqolada homiladorlik davrlarida temir tanqisligi bilan kechadigan anemiyaning yuzaga kelishi, homiladorlik va tug‘ish jarayoniga, tug‘ruqdan keyingi davrda, homila va yangi tug‘ilgan chaqaloqning holatiga…
Ushbu maqolada kuzgi yumshoq bug‘doyning 18 ta nav namunalari o‘rtasidagi o‘zaro genetik polimorfizmni aniqlash maqsadida bug‘doy uchun spesifik hisoblangan mikrosatellit (SSR - simple sequence repeats) markerlar…
Mazkur tadqiqotda Samarqand sharoitida o‘stirilgan oddiy loviya (Phaseolus vulgaris L.) urugʻi unidan tayyorlangan non va shirinlik mahsulotlarining samaradorligi o‘rganildi. Tadqiqotning asosiy maqsadi-loviya unidan…
O’zbekiston mustaqilligini qo’lga kiritgach, juda ko’p sohalarda bo’lgani kabi, yaylovlarni o’tloqzorlarga aylantirish masalasida ham olimlar oldida katta vazifalarni qo’ydi. Ayni paytda yem-xashak ekinlari…
Tadqiqot ishlarida g‘o‘zaning madaniy diploid vakillari va mahalliy nav namunalarining o‘zaro duragaylanishi natijasida olingan triploid shakllarning urug‘iga kolxitsin moddasining 0,2 % li eritmasi ta’sir ettirilishi…
Oʻsimliklarni in vitro sharoitda koʻpaytirishda mikroklon bosqichi juda muhim boʻlib bunda yangi hosil boʻlgan mikronovdalar soni qancha koʻp boʻlsa uning iqtisodiy samaradorligi ham shuncha yuqori boʻladi. Mikroklon…
Озиқ-овқат хавфсизлиги: миллий ва глобал муаммолар — barcha maqolalar