Endofit mikroorganizmlar yordamida tabiiy birikmalarning modifikatsiyasi va biologik faolliklari

O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Mikrobiologiya instituti Enzimologiya laboratoriyasi, D. Murodullayev

Озиқ-овқат хавфсизлиги: миллий ва глобал муаммолар · 2025-yil

Annotatsiya

Biotransformatsiya biologik va kimyoviy jarayonlarning noyob sinergiyasi boʻlib, turli sohalarda, xususan farmatsevtika sanoatida innovatsion yechimlarni taklif qiladi. Bu jarayon murakkab tabiiy mahsulotlarni modifikatsiya qilishning kimyoviy usullarga nisbatan ancha samarali va ekologik toza alternativi hisoblanadi. Biotransformatsiya orqali tabiiy birikmalarning biologik faolligini sezilarli darajada oshirish mumkin boʻlib, bu esa patogen mikroorganizmlar, saraton hujayralari va boshqa biologik nishonlarga qarshi yuqori samaradorlikka ega boʻlgan yangi dorivor preparatlar yaratish imkonini beradi. Endofitik mikroorganizmlar biologik jihatdan faol va strukturaviy jihatdan xilma-xil tabiiy birikmalarni sintez qilishda muhim rol oʻynaydi. Ushbu mikroorganizmlar nafaqat tabiiy birikmalarni ishlab chiqarishda, balki ularning farmakologik xususiyatlarini yaxshilashda ham asosiy vositachi hisoblanadi. Ushbu tadqiqotda endofitik mikroorganizmlar va mikrosomalar yordamida sintez qilingan 111 ta biotransformatsiya mahsulotlarining kimyoviy tuzilishi va biologik faolligi oʻrganilgan. Bu mahsulotlar antimikrob, antikanser, antimalariya va yalligʻlanishga qarshi xususiyatlarga ega ekanligi aniqlangan. Tadqiqot natijalari farmakologiya va tibbiyot sohasidagi tadqiqotchilar uchun muhim maʼlumotlarni taqdim etadi. Bundan tashqari, mikroorganizmlar yangi biofaol birikmalarning potentsial manbai sifatida keng koʻlamda oʻrganilishi va biotransformatsiya orqali yangi avlod uchun zararsiz va yuqori samarali dorivor preparatlar yaratishga yoʻnaltirilgan ilmiy izlanishlar uchun asos yaratadi. Ushbu ish farmakalogiya va tibbiy faoliyat yurituvchi olimlar uchun muhim ma’lumotlarni taqdim etadi hamda mikroorganizmlarning yangi biofaol tabiiy birikmalarning manbai sifatida keng ko`lamda o‘rganilishi va biotransformatsiya orqali keyingi avlodga zararsiz va samarali yangi dori vositalarining yaratilishiga yo‘naltirilgan tadqiqotlarga zamin yaratadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarO‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Mikrobiologiya instituti Enzimologiya laboratoriyasi, D. Murodullayev
JurnalОзиқ-овқат хавфсизлиги: миллий ва глобал муаммолар
NashriyotСамарқанд давлат университети (www.samdu.uz)
ISSN2181-3973
Nashr sanasi2025-03-18
Jild1
Son140/1
Betlar72-89
TilO‘zbek
Ilmiy sohaBiologiya
DOI10.59251/2181-3973.2025.v1.138.1.3337
Indeksga qo‘shilgan2026-09-02

DOI: 10.59251/2181-3973.2025.v1.138.1.3337 · Maqolaning asl sahifasi

Ilmiy soha

Biologiya

Iqtibos keltirish

APAO‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Mikrobiologiya instituti Enzimologiya laboratoriyasi, & D. Murodullayev (2025). ENDOFIT MIKROORGANIZMLAR YORDAMIDA TABIIY BIRIKMALARNING MODIFIKATSIYASI VA BIOLOGIK FAOLLIKLARI. Озиқ-овқат хавфсизлиги: миллий ва глобал муаммолар, 1(140/1), 72-89. https://doi.org/10.59251/2181-3973.2025.v1.138.1.3337
GOST (OAK)O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Mikrobiologiya instituti Enzimologiya laboratoriyasi, D. Murodullayev ENDOFIT MIKROORGANIZMLAR YORDAMIDA TABIIY BIRIKMALARNING MODIFIKATSIYASI VA BIOLOGIK FAOLLIKLARI // Озиқ-овқат хавфсизлиги: миллий ва глобал муаммолар. – 2025. – T. 1, № 140/1. – B. 72-89. – DOI: 10.59251/2181-3973.2025.v1.138.1.3337.
MLAO‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Mikrobiologiya instituti Enzimologiya laboratoriyasi, and D. Murodullayev. “ENDOFIT MIKROORGANIZMLAR YORDAMIDA TABIIY BIRIKMALARNING MODIFIKATSIYASI VA BIOLOGIK FAOLLIKLARI.” Озиқ-овқат хавфсизлиги: миллий ва глобал муаммолар, 1(140/1), 72-89, 2025. https://doi.org/10.59251/2181-3973.2025.v1.138.1.3337
ChicagoO‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Mikrobiologiya instituti Enzimologiya laboratoriyasi, and D. Murodullayev. “ENDOFIT MIKROORGANIZMLAR YORDAMIDA TABIIY BIRIKMALARNING MODIFIKATSIYASI VA BIOLOGIK FAOLLIKLARI.” Озиқ-овқат хавфсизлиги: миллий ва глобал муаммолар, 1(140/1), 72-89 (2025). https://doi.org/10.59251/2181-3973.2025.v1.138.1.3337
HarvardO‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Mikrobiologiya instituti Enzimologiya laboratoriyasi, and D. Murodullayev (2025) ‘ENDOFIT MIKROORGANIZMLAR YORDAMIDA TABIIY BIRIKMALARNING MODIFIKATSIYASI VA BIOLOGIK FAOLLIKLARI’, Озиқ-овқат хавфсизлиги: миллий ва глобал муаммолар, 1(140/1), 72-89. https://doi.org/10.59251/2181-3973.2025.v1.138.1.3337
BibTeX
@article{ozbekistonrespublikasifanlarakademiyasimikrobiologiyainstitutienzimologiyalaboratoriyasi2025,
  title = {ENDOFIT MIKROORGANIZMLAR YORDAMIDA TABIIY BIRIKMALARNING MODIFIKATSIYASI VA BIOLOGIK FAOLLIKLARI},
  author = {O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Mikrobiologiya instituti Enzimologiya laboratoriyasi and D. Murodullayev},
  journal = {Озиқ-овқат хавфсизлиги: миллий ва глобал муаммолар},
  year = {2025},
  volume = {1},
  number = {140/1},
  pages = {72-89},
  doi = {10.59251/2181-3973.2025.v1.138.1.3337},
  url = {https://doi.org/10.59251/2181-3973.2025.v1.138.1.3337}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Озиқ-овқат хавфсизлиги: миллий ва глобал муаммолар jurnalidan boshqa maqolalar

Озиқ-овқат хавфсизлиги: миллий ва глобал муаммолар — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Biologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Biologiya sohasidagi OAK jurnallari