Ushbu maqolada Samarqand viloyatining Urgut geobotanik hududida Achillea L. turkumiga mansub o‘simlik turlarining (Achillea millefolium L., Achillea filipendulina Lam., Achillea arabica Kotschy, Achillea santolinoides Lag) o‘sishi, rivojlanishi, tarqalishi, ekologik xususiyatlari, fitosenotik holati hamda ularning mahalliy floradagi o‘rni tahlil qilindi. Tadqiqot davomida hududning to‘rtta assotsiasiyalari, turli landshaftlar, shu jumladan tog‘li va qiyali joylarida bu turlarning ekologik moslashuvchanligi, turli fitotsenozlardagi ishtiroki o‘rganildi va olingan natijalar jadvallar asosida tahlil qilindi. Shu bilan birga, bu o‘simliklardan ajratib olingan efir moylaring kimyoviy tarkibi o‘rganilib har bir turning o‘ziga xos xususiyatlarini namoyon qiluvchi biologik faol moddalari aniqlandi. Jumladan, Achillea millefolium va Achillea arabica turlarida Ascaridol, Terpinolene va m-Cymene, Achillea santolinoides turidа esa Nerolidol va Linalool yuqori darajada topilgan. Neomenthoglycol, (+)-trans-Chrysanthenyl acetate, (+)-Borneol esa Achillea filipendulina Lam. turining o‘ziga xos asosiy moddalari hisoblanadi.
| Mualliflar | M.M. Istamkulova, I.U. Mukumov, Х.O. Keldiyarov, D.G‘. Hayitov |
|---|---|
| Jurnal | Озиқ-овқат хавфсизлиги: миллий ва глобал муаммолар |
| Nashriyot | Самарқанд давлат университети (www.samdu.uz) |
| ISSN | 2181-3973 |
| Nashr sanasi | 2024-12-12 |
| Jild | 4 |
| Son | 138/4 |
| Betlar | 31-38 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Biologiya |
| DOI | 10.59251/2181-3973.2024.v4.138.4.3122 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-02 |
DOI: 10.59251/2181-3973.2024.v4.138.4.3122 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
| APA | M.M. Istamkulova, I.U. Mukumov, Х.O. Keldiyarov, & D.G‘. Hayitov (2024). ACHILLEA L. TURKUM TURLARINING SAMARQAND VILOYATI URGUT GEOBOTANIK HUDUDIDA TARQALISHI. Озиқ-овқат хавфсизлиги: миллий ва глобал муаммолар, 4(138/4), 31-38. https://doi.org/10.59251/2181-3973.2024.v4.138.4.3122 |
|---|---|
| GOST (OAK) | M.M. Istamkulova va b. ACHILLEA L. TURKUM TURLARINING SAMARQAND VILOYATI URGUT GEOBOTANIK HUDUDIDA TARQALISHI // Озиқ-овқат хавфсизлиги: миллий ва глобал муаммолар. – 2024. – T. 4, № 138/4. – B. 31-38. – DOI: 10.59251/2181-3973.2024.v4.138.4.3122. |
| MLA | M.M. Istamkulova, I.U. Mukumov, Х.O. Keldiyarov, and D.G‘. Hayitov. “ACHILLEA L. TURKUM TURLARINING SAMARQAND VILOYATI URGUT GEOBOTANIK HUDUDIDA TARQALISHI.” Озиқ-овқат хавфсизлиги: миллий ва глобал муаммолар, 4(138/4), 31-38, 2024. https://doi.org/10.59251/2181-3973.2024.v4.138.4.3122 |
| Chicago | M.M. Istamkulova, I.U. Mukumov, Х.O. Keldiyarov, and D.G‘. Hayitov. “ACHILLEA L. TURKUM TURLARINING SAMARQAND VILOYATI URGUT GEOBOTANIK HUDUDIDA TARQALISHI.” Озиқ-овқат хавфсизлиги: миллий ва глобал муаммолар, 4(138/4), 31-38 (2024). https://doi.org/10.59251/2181-3973.2024.v4.138.4.3122 |
| Harvard | M.M. Istamkulova, I.U. Mukumov, Х.O. Keldiyarov, and D.G‘. Hayitov (2024) ‘ACHILLEA L. TURKUM TURLARINING SAMARQAND VILOYATI URGUT GEOBOTANIK HUDUDIDA TARQALISHI’, Озиқ-овқат хавфсизлиги: миллий ва глобал муаммолар, 4(138/4), 31-38. https://doi.org/10.59251/2181-3973.2024.v4.138.4.3122 |
| BibTeX | @article{mmistamkulova2024,
title = {ACHILLEA L. TURKUM TURLARINING SAMARQAND VILOYATI URGUT GEOBOTANIK HUDUDIDA TARQALISHI},
author = {M.M. Istamkulova and I.U. Mukumov and Х.O. Keldiyarov and D.G‘. Hayitov},
journal = {Озиқ-овқат хавфсизлиги: миллий ва глобал муаммолар},
year = {2024},
volume = {4},
number = {138/4},
pages = {31-38},
doi = {10.59251/2181-3973.2024.v4.138.4.3122},
url = {https://doi.org/10.59251/2181-3973.2024.v4.138.4.3122}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqolada Samarqand viloyati sharoitida yetishtirilgan tritikale navlarining biometrik ko‘rsatkichlari va mahsuldorligi to‘g‘risida ma’lumotlar keltirilgan. Tadqiqotlar tritikalening 4 ta: Do‘stlik, GulDU, Sardor…
Ushbu maqola Gossypium hirsutum turining turichi duragaylari morfobiologik belgilarining (tola va chigitdagi tuk rangi, chigit tuklanishi) irsiylanish xususiyatlarini o‘rganishga qaratilgan. Gossypium hirsutum turichi…
Mualliflar tomonidan qoʻngʻir tolali goʻza nav namunalarining turli suv rejimi sharoitlaridagi fiziologik belgilari oʻrganilgan. Optimal va suv tanqisligi fonlarida rangli tolali g‘o‘za namunalarida gullash-hosil…
Faragaria×ananassa – madaniy qulupnay yuqori getrozigotali, qishloq xoʻjaligi va mahalliy iqtisodiyot uchun katta ahamiyatga ega bo`lgan qimmatli rezavor mevali ekin hisoblanadi. Bugungi kunda qulupnay oʻzining…
В данной статье приводятся сведения о масличности и витаминном составе сортов расторопши пятнистой (Silybum marianum (L.) Gaertn.). На основании проведенных исследований выявлено что, наибольшее содержание масло было…
Oʻsimliklarni in vitro sharoitda koʻpaytirishda mikroklon bosqichi juda muhim boʻlib bunda yangi hosil boʻlgan mikronovdalar soni qancha koʻp boʻlsa uning iqtisodiy samaradorligi ham shuncha yuqori boʻladi. Mikroklon…
O’zbekiston mustaqilligini qo’lga kiritgach, juda ko’p sohalarda bo’lgani kabi, yaylovlarni o’tloqzorlarga aylantirish masalasida ham olimlar oldida katta vazifalarni qo’ydi. Ayni paytda yem-xashak ekinlari…
Ushbu maqolada kuzgi yumshoq bug‘doyning 18 ta nav namunalari o‘rtasidagi o‘zaro genetik polimorfizmni aniqlash maqsadida bug‘doy uchun spesifik hisoblangan mikrosatellit (SSR - simple sequence repeats) markerlar…
Озиқ-овқат хавфсизлиги: миллий ва глобал муаммолар — barcha maqolalar · 2024-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…