Özet: Çalışmada, “15 Aralık Dünya Türk Dili Ailesi Günü” münasebetiyle Türkmen Türkçesinin Türkoloji sahasındaki tarihî önemi, Türkmenistan’daki dil çalışmaları, alfabe reformu ve sözlükçülük faaliyetleri ele alınmıştır. Türkmenistan’ın dil politikaları, kadim bir “lengüistik pasaport” üzerine inşa edilen ve bağımsızlık sonrası stratejik hamlelerle şekillenen köklü bir kimlik inşası sürecini temsil eder. 27 Ekim 1991’de kazanılan bağımsızlık; Sovyet döneminin Kiril esaslı ve Rusça ağırlıklı yapısından sıyrılarak, öz dile ve Latin esaslı yeni Türkmen alfabesine geçişi millî egemenliğin merkezine yerleştirmiştir. Bu kapsamda makale, Türkmenistan'ın sadece kendi sınırları içinde değil, aynı zamanda ortak Türk kültür havzasında üstlendiği birleştirici rolü akademik bir bakış açısıyla irdelemektedir. Kaşgarlı Mahmut’un Dîvânu Lugâti't-Türk eserindeki arkaik köklerden günümüzün modern terminoloji çalışmalarına kadar uzanan bu süreç; dili, sadece bir iletişim aracı değil, aynı zamanda devletin kültürel özgünlüğünü pekiştiren stratejik bir unsur olarak konumlandırmıştır. Özellikle iki ve çok dilli sözlük çalışmalarının kronolojik seyri üzerinden, dilin teknik ve bilimsel alanlardaki gelişim ivmesi somut örneklerle desteklenerek analiz edilmektedir. Çalışma, bu dönüşümün tarihsel duraklarını ve Türkmen Türkçesinin bir bilim dili olarak kazandığı yetkinliği somut verilerle ortaya koymaktadır. Anahtar kelimeler: Türkmen Türkçesi, dil çalışmaları, alfabe reformu, millî kimlik, Türkoloji.
| Mualliflar | Berdi SARIYEV |
|---|---|
| Jurnal | Туркологик тадқиқотлар |
| Nashr sanasi | 2025-12-27 |
| Til | tr |
| DOI | 10.5281/zenodo.18345950 |
DOI: 10.5281/zenodo.18345950 · Maqolaning asl sahifasi
Аннотация: Статья посвящена труду «Kalila va Dimna-i turkiy», рукопись которого хранится в научной библиотеке Самаркандского государственного университета. Согласно колофону рукописи, данный экземпляр был подготовлен в…
Özet: Bu çalışma, dilin bir iletişim aracı olmanın ötesinde, bireysel kimlik inşası ve toplumsal varoluşun ontolojik temeli olduğu gerçeğinden hareketle, Türk dünyasında dil birliğinin tesis edilmesine yönelik stratejik…
Annotatsiya: Ushbu maqolada Rossiya imperiyasining Turkiston o‘lkasini boshqarish siyosati, undagi tarjimonlar faoliyati, huquqiy asoslari va amaliy faoliyati tarixiy manbalar hamda arxiv hujjatlari asosida tahlil…
Annotatsiya: Ushbu maqolada turkiy tillarda uchraydigan etnografizmlarning shakllanishi, tarixiy rivoji, madaniy hamda lisoniy ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqotda etnografik birliklar xalqning turmush tarzi…
Özet: Bu çalışma, Batı Azerbaycan bölgesindeki Azerbaycan toponimlerinin fonetik özelliklerini incelemekte; Azerbaycan dilinin tarihsel gelişimini yansıtan paleodiyalektolojik ve neodiyalektolojik unsurların korunmasına…
Annotatsiya: Turkiston Rossiya tomonidan zabt etilgach, Turkistonning XIX asrning 2-yarmi – XX asr boshlaridagi hunarmandchilik va ustaxonalar holat haqida so‘z boradi. Turkiston Rossiya imperiyasi tomonidan bosib…
Özet: Çalışmada, “15 Aralık Dünya Türk Dili Ailesi Günü” münasebetiyle Türkmen Türkçesinin Türkoloji sahasındaki tarihî önemi, Türkmenistan’daki dil çalışmaları, alfabe reformu ve sözlükçülük faaliyetleri ele…
Abstract: This article provides an extensive historical analysis of the development of Kungrad, the geostrategetic and cultural hub of the Southern Aral region between the 17th and 19th centuries. Situated in the…
Özet: Dil, yalnızca teknik bir iletişim mekanizması değil; Ömer Seyfettin’in işaret ettiği üzere milletin varlık sahası ve sarsılmaz “Manevi Vatanı”dır. Dolayısıyla dil, sınırları haritalarla değil, kelimelerin ulaştığı…
Özet: Dil, yalnızca teknik bir iletişim mekanizması değil; Ömer Seyfettin’in işaret ettiği üzere milletin varlık sahası ve sarsılmaz “Manevi Vatanı”dır. Dolayısıyla dil, sınırları haritalarla değil, kelimelerin ulaştığı…