2- turdagi qandli diabetda turgemorragik insultning klinik va biokimyoviy oʻziga xosligi

Sayyora Akbaraliyeva, Maxsudjan Ataniyazov, Sherzod Mamanazarov, Xurshid Boboraxmatov

Ўзбекистон метрологияси · 2026-yil

Annotatsiya

2-turdagi qandli diabet bilan og‘rigan bemorlarda gemorragik insult kechishining klinik-biokimyoviy xususiyatlarini o‘rganish hamda yallig‘lanish va tomir devori shikastlanishining biomarkerlari — matriks metalloproteinaza-9 (MMP-9) va sistatin Cning prognostik ahamiyatini baholashdan iborat. Tadqiqotga bemorlar ikki guruhga ajratilgan holda kiritildi: birinchi guruh — o‘tkir miya qon aylanishi buzilishisiz 2-tur qandli diabet bilan og‘rigan bemorlar; ikkinchi guruh — 2-tur qandli diabet fonida rivojlangan gemorragik insultga ega bemorlar. Klinik holatni baholash umumqabul qilingan nevrologik shkalalar yordamida amalga oshirildi, biokimyoviy ko‘rsatkichlar esa qon zardobida standart laboratoriya usullari orqali aniqlanildi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatdiki, 2-tur qandli diabet fonida gemorragik insult kuzatilgan bemorlarda MMP-9 va sistatin C darajalari faqat 2-tur qandli diabet bilan og‘rigan bemorlarga nisbatan ishonchli darajada yuqori bo‘lgan. Aniqlangan o‘zgarishlar gemorragik insult rivojlanishida yallig‘lanish jarayonlari, endotelial disfunktsiya va tomir devori shikastlanishining yaqqol namoyon bo‘lishini aks ettiradi. Shuningdek, MMP-9 va sistatin C darajalarining oshishi 2-tur qandli diabet bilan og‘rigan bemorlarda gemorragik insult kechishining og‘irligini baholashda qo‘shimcha diagnostik va prognostik mezon sifatida xizmat qilishi mumkinligi aniqlandi. Olingan ma’lumotlar kasallikni erta diagnostika qilish va klinik natijani prognozlash usullarini takomillashtirishda qo‘llanilishi mumkin.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSayyora Akbaraliyeva, Maxsudjan Ataniyazov, Sherzod Mamanazarov, Xurshid Boboraxmatov
JurnalЎзбекистон метрологияси
NashriyotЎзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги
ISSN2181-3663
Nashr sanasi2026-04-05
Jild5
Son2
Betlar111-122
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTexnika
DOI10.47689/2181-3663-vol5-iss2-pp111-122
Indeksga qo‘shilgan2026-09-02

DOI: 10.47689/2181-3663-vol5-iss2-pp111-122 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Ilmiy soha

Texnika

Iqtibos keltirish

APASayyora Akbaraliyeva, Maxsudjan Ataniyazov, Sherzod Mamanazarov, & Xurshid Boboraxmatov (2026). 2- turdagi qandli diabetda turgemorragik insultning klinik va biokimyoviy oʻziga xosligi. Ўзбекистон метрологияси, 5(2), 111-122. https://doi.org/10.47689/2181-3663-vol5-iss2-pp111-122
GOST (OAK)Sayyora Akbaraliyeva va b. 2- turdagi qandli diabetda turgemorragik insultning klinik va biokimyoviy oʻziga xosligi // Ўзбекистон метрологияси. – 2026. – T. 5, № 2. – B. 111-122. – DOI: 10.47689/2181-3663-vol5-iss2-pp111-122.
MLASayyora Akbaraliyeva, Maxsudjan Ataniyazov, Sherzod Mamanazarov, and Xurshid Boboraxmatov. “2- turdagi qandli diabetda turgemorragik insultning klinik va biokimyoviy oʻziga xosligi.” Ўзбекистон метрологияси, 5(2), 111-122, 2026. https://doi.org/10.47689/2181-3663-vol5-iss2-pp111-122
ChicagoSayyora Akbaraliyeva, Maxsudjan Ataniyazov, Sherzod Mamanazarov, and Xurshid Boboraxmatov. “2- turdagi qandli diabetda turgemorragik insultning klinik va biokimyoviy oʻziga xosligi.” Ўзбекистон метрологияси, 5(2), 111-122 (2026). https://doi.org/10.47689/2181-3663-vol5-iss2-pp111-122
HarvardSayyora Akbaraliyeva, Maxsudjan Ataniyazov, Sherzod Mamanazarov, and Xurshid Boboraxmatov (2026) ‘2- turdagi qandli diabetda turgemorragik insultning klinik va biokimyoviy oʻziga xosligi’, Ўзбекистон метрологияси, 5(2), 111-122. https://doi.org/10.47689/2181-3663-vol5-iss2-pp111-122
BibTeX
@article{sayyoraakbaraliyeva2026,
  title = {2- turdagi qandli diabetda turgemorragik insultning klinik va biokimyoviy oʻziga xosligi},
  author = {Sayyora Akbaraliyeva and Maxsudjan Ataniyazov and Sherzod Mamanazarov and Xurshid Boboraxmatov},
  journal = {Ўзбекистон метрологияси},
  year = {2026},
  volume = {5},
  number = {2},
  pages = {111-122},
  doi = {10.47689/2181-3663-vol5-iss2-pp111-122},
  url = {https://doi.org/10.47689/2181-3663-vol5-iss2-pp111-122}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Ўзбекистон метрологияси jurnalidan boshqa maqolalar

Ўзбекистон метрологияси — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Texnika sohasidagi boshqa maqolalar

Texnika sohasidagi OAK jurnallari