This study addresses the problem of insufficient comparative research on the lexicographic representation of the concept "Child/Bala" in English and Karakalpak.Despite extensive attention to conceptual analysis in cognitive linguistics, cross-linguistic differences in dictionary-based semantic structures remain underexplored, particularly in Turkic languages.The relevance of the research lies in its attempt to integrate lexicographic analysis with cognitive and linguacultural approaches in order to reveal both universal and culture-specific features of meaning.The study employs a qualitative methodology combining lexicographic, componential, comparative, and cognitive-semantic analysis.The data are drawn from authoritative English dictionaries and the from the book of "Qaraqalpaq tiliniń túsindirme sózligi".The results demonstrate that the lexemes child and bala share a common semantic core referring to a young human being, reflecting a universal cognitive model.However, significant differences are observed in semantic extension: English exhibits broader metaphorical and abstract meanings, while Karakalpak retains stronger connections to kinship, lineage, and social identity.The findings confirm that dictionary definitions encode both linguistic and cultural knowledge.
| Mualliflar | Ayjamal Marat qizi Orazgalieva, Gulmira Abillaevna Usenova |
|---|---|
| Jurnal | Komparativistika |
| Nashriyot | Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университети |
| ISSN | 3060-4559 |
| Nashr sanasi | 2026-08-27 |
| Jild | 3 |
| Son | 12 |
| Betlar | 452-465 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.64964/comp.2026.0330 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-02 |
DOI: 10.64964/comp.2026.0330 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
| APA | Ayjamal Marat qizi Orazgalieva, & Gulmira Abillaevna Usenova (2026). INGLIZ VA QORAQALPOQ TILLARIDA “CHILD/BALA” KONTSEPTINING LEKSIKOGRAFIK IFODALANISHI: KOGNITIV-SEMANTIK VA LINGVOKULTUROLOGIK TAHLIL. Komparativistika, 3(12), 452-465. https://doi.org/10.64964/comp.2026.0330 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Ayjamal Marat qizi Orazgalieva, Gulmira Abillaevna Usenova INGLIZ VA QORAQALPOQ TILLARIDA “CHILD/BALA” KONTSEPTINING LEKSIKOGRAFIK IFODALANISHI: KOGNITIV-SEMANTIK VA LINGVOKULTUROLOGIK TAHLIL // Komparativistika. – 2026. – T. 3, № 12. – B. 452-465. – DOI: 10.64964/comp.2026.0330. |
| MLA | Ayjamal Marat qizi Orazgalieva, and Gulmira Abillaevna Usenova. “INGLIZ VA QORAQALPOQ TILLARIDA “CHILD/BALA” KONTSEPTINING LEKSIKOGRAFIK IFODALANISHI: KOGNITIV-SEMANTIK VA LINGVOKULTUROLOGIK TAHLIL.” Komparativistika, 3(12), 452-465, 2026. https://doi.org/10.64964/comp.2026.0330 |
| Chicago | Ayjamal Marat qizi Orazgalieva, and Gulmira Abillaevna Usenova. “INGLIZ VA QORAQALPOQ TILLARIDA “CHILD/BALA” KONTSEPTINING LEKSIKOGRAFIK IFODALANISHI: KOGNITIV-SEMANTIK VA LINGVOKULTUROLOGIK TAHLIL.” Komparativistika, 3(12), 452-465 (2026). https://doi.org/10.64964/comp.2026.0330 |
| Harvard | Ayjamal Marat qizi Orazgalieva, and Gulmira Abillaevna Usenova (2026) ‘INGLIZ VA QORAQALPOQ TILLARIDA “CHILD/BALA” KONTSEPTINING LEKSIKOGRAFIK IFODALANISHI: KOGNITIV-SEMANTIK VA LINGVOKULTUROLOGIK TAHLIL’, Komparativistika, 3(12), 452-465. https://doi.org/10.64964/comp.2026.0330 |
| BibTeX | @article{ayjamalmaratqiziorazgalieva2026,
title = {INGLIZ VA QORAQALPOQ TILLARIDA “CHILD/BALA” KONTSEPTINING LEKSIKOGRAFIK IFODALANISHI: KOGNITIV-SEMANTIK VA LINGVOKULTUROLOGIK TAHLIL},
author = {Ayjamal Marat qizi Orazgalieva and Gulmira Abillaevna Usenova},
journal = {Komparativistika},
year = {2026},
volume = {3},
number = {12},
pages = {452-465},
doi = {10.64964/comp.2026.0330},
url = {https://doi.org/10.64964/comp.2026.0330}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Статья посвящена сравнительному исследованию психологических образов в творчестве Томаса Харди и Ф.
talqin etiladi.
Chirchiq tumani 41-sonli maktab ingliz tili oʻqituvchisiToshkent, Oʻzbekiston
Mazkur maqolada ingliz va oʻzbek tillaridagi toponim komponentli paremiyalar antroposentrik va lingvokognitiv yondashuv asosida qiyosiytipologik tahlil qilinadi.Tadqiqotning dolzarbligi til, madaniyat va geografik makon…
АННОТАЦИЯ КЛЮЧЕВЫЕ СЛОВАВ данной статье рассматривается проблема адаптированности учебно-научных текстов на примере текстов по логистике.Актуальность исследования обусловлена возрастающей ролью профессионально…
zamonaviy lingvistika nuqtayi nazaridan ular murakkab matn, diskurs, semantik va lingvokulturologik hodisa sifatida talqin qilinmoqda.Maqolada
Komparativistika — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
This study examines the phraseological representation of the concept “child” in the English linguistic worldview, focusing on how child-related lexemes function within idiomatic expressions. Phraseological units are…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…