Alisher Navoiy nafaqat o‘zbek, balki butun jahon adabiyoti, san’ati, madaniyati va tilshunosligiga ulkan hissa qo‘shgan betakror siymolardan biridir. U tom ma’noda o‘zbek tilining asoschisi, g‘azal mulkining sultonidir. Turk tilida hech kim Navoiychalik “ko‘p va xo‘p” (Bobur) ijod qilmagan. “Saddi Iskandariy” “Xamsa”dagi dostonlarning hajman eng kattasidir. U 89 bobdan iborat. Dostonda juda ko‘p mavzuga doir terminlar qo‘llanilgan. Masalan, harbiy, dengizchilik, chorvadorlik, dehqonchilik, naqqoshlik, hayvonot olami, baliqchilik, oila, saroy, davlat ishlari, ijtimoiy-siyosiy va boshqa mavzuga doir terminlarni ko‘plab uchratamiz. Ushbu maqolada oila, nikoh, to‘y, musiqa, bayram, bazm bilan bog‘liq terminlar o‘rganilib, tuzilish, morfologik, leksik jihatdan tahlil qilindi. Ushbu terminlarni o‘zbek tilining izohli lug‘atidan o‘rganganimizda o‘zbek, arab va fors tillariga mansubligi ma’lum bo‘ldi. Bu terminlarning ko‘pchiligi hozirda umumiste’moldan chiqib ketgan bo‘lsa, ba’zilari o‘rnini boshqa bir so‘zga bo‘shatib bergan, yana bir qismi esa hozir ham ishlatiladi. Biz maqolamizda buni batafsil yoritishga harakat qildik.
| Mualliflar | A X Mavlonov |
|---|---|
| Jurnal | Samarqand davlat universiteti ilmiy tadqiqotlar axborotnomasi |
| Nashriyot | Самарқанд давлат университети |
| ISSN | 2091-5446, 2181-1296 |
| Nashr sanasi | 2020-07-10 |
| Jild | 6 |
| Son | 124/2 |
| Betlar | 1-9 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.59251/2181-1296.v6.1242.1511 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-02 |
DOI: 10.59251/2181-1296.v6.1242.1511 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
| APA | A X Mavlonov (2020). “SADDI ISKANDARIY” DOSTONIDA TO‘Y, BAZM VA MUSIQA BILAN BOG‘LIQ TERMINLARNING QO‘LLANILISH XUSUSIYATI. Samarqand davlat universiteti ilmiy tadqiqotlar axborotnomasi, 6(124/2), 1-9. https://doi.org/10.59251/2181-1296.v6.1242.1511 |
|---|---|
| GOST (OAK) | A X Mavlonov “SADDI ISKANDARIY” DOSTONIDA TO‘Y, BAZM VA MUSIQA BILAN BOG‘LIQ TERMINLARNING QO‘LLANILISH XUSUSIYATI // Samarqand davlat universiteti ilmiy tadqiqotlar axborotnomasi. – 2020. – T. 6, № 124/2. – B. 1-9. – DOI: 10.59251/2181-1296.v6.1242.1511. |
| MLA | A X Mavlonov. ““SADDI ISKANDARIY” DOSTONIDA TO‘Y, BAZM VA MUSIQA BILAN BOG‘LIQ TERMINLARNING QO‘LLANILISH XUSUSIYATI.” Samarqand davlat universiteti ilmiy tadqiqotlar axborotnomasi, 6(124/2), 1-9, 2020. https://doi.org/10.59251/2181-1296.v6.1242.1511 |
| Chicago | A X Mavlonov. ““SADDI ISKANDARIY” DOSTONIDA TO‘Y, BAZM VA MUSIQA BILAN BOG‘LIQ TERMINLARNING QO‘LLANILISH XUSUSIYATI.” Samarqand davlat universiteti ilmiy tadqiqotlar axborotnomasi, 6(124/2), 1-9 (2020). https://doi.org/10.59251/2181-1296.v6.1242.1511 |
| Harvard | A X Mavlonov (2020) ‘“SADDI ISKANDARIY” DOSTONIDA TO‘Y, BAZM VA MUSIQA BILAN BOG‘LIQ TERMINLARNING QO‘LLANILISH XUSUSIYATI’, Samarqand davlat universiteti ilmiy tadqiqotlar axborotnomasi, 6(124/2), 1-9. https://doi.org/10.59251/2181-1296.v6.1242.1511 |
| BibTeX | @article{axmavlonov2020,
title = {“SADDI ISKANDARIY” DOSTONIDA TO‘Y, BAZM VA MUSIQA BILAN BOG‘LIQ TERMINLARNING QO‘LLANILISH XUSUSIYATI},
author = {A X Mavlonov},
journal = {Samarqand davlat universiteti ilmiy tadqiqotlar axborotnomasi},
year = {2020},
volume = {6},
number = {124/2},
pages = {1-9},
doi = {10.59251/2181-1296.v6.1242.1511},
url = {https://doi.org/10.59251/2181-1296.v6.1242.1511}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Dzyudochilar musobaqa faoliyatini baholash dolzarb vazifalardan biri. Mazkur maqolada eng ilg‘or va ommabop deb hisoblangan maxsus dzyudo testlari tahlil etilgan. Testlarga qo‘yiladigan talablar va musobaqa…
Ishbilarmonlik sotsial-iqtisodiy fenomen sifatida tahlil qilinib, yosh o‘zbek tadbirkorining falsafiy qiyofasini yaratish, yoshlar ishbilarmonlik tafakkurini shakllantirishning innovatsion institutsional tizimini ishlab…
Maqolada talabalar ilmiy-texnikaviy ijodkorlik faoliyati jarayonida shaxsning ehtiyojlarini shakllantirishni va qondirish uchun imkoniyatlari haqida ma’lumotlar keltirilgan.
Ko‘lami keng epik merosimizni doston kuylash sirlarini mukammal egallagan yetakchi dostonchilarsiz tasavvur etolmaymiz. O‘zining individual uslubiga ega bo‘lgan baxshi-shoir Islom Nazar o‘g‘lining sevib kuylagan…
This work is devoted to modeling the effect of the two-time linear heat dissipation equation on the biological population with ambient density. In the process of work, an autonomous solution was built to solve the…
Maqolada “Аmir Temur va Temuriylarning Oʼzbekiston Respublikasi va jahon tarixidagi roli va faoliyatining ahamiyati” tizimining butunlikligini oshirish muammolarini bartaraf etishda tizimli taxlil imkoniyatlari koʼrib…
Ushbu maqolada umumta’lim maktabi o‘quvchilarida ekskursiya turizmi vositasida vatanparvarlik tuyg‘usini takomillashtirishning mexanizmi yoritilgan. Ekskursiya turizmi vositasida vatanparvarlik tuyg‘usini…
Jahonda innovatsion texnologiyalarning iqtisodiyot tarmoqlariga shiddat bilan kirib kelishi, jamiyatda raqamli muhitning kengayib borayotganligi, yoshlarning mazkur sharoitlarda munosib o‘rin egallashiga bo‘lgan…
В статье обсуждается теория билингвизма в глобальном мире. Характеризуются особенности мозгового обеспечения речевой деятельности на разных языках в условиях учебного двуязычия и при естественном билингвизме.
Ushbu maqolada kishilik tarixining korrelyatsion-funksional qonunlari va ular tizimida milliy g’oya va demokratik o’zgarishlar dialektikasi kishilik tarixining shakllanish davri, ijtimoiy borliqning o’rni yoritib…
Samarqand davlat universiteti ilmiy tadqiqotlar axborotnomasi — barcha maqolalar · 2020-yil arxivi
To improve the quality of dentures in children with multiple edentulism.
This article discusses the development of polymer-bitumen compositions for asphalt pavements. Local bitumen was modified using rubber powder, elastomers, and antioxidants, and their physicomechanical and rheological…
This article analyzes the importance of digital cadastral systems in the effective management of land resources. It outlines the main advantages of digital cadastre, including data accuracy, transparency in governance…
his article explores the specifics of women's labor activity in the management system in the conditions of an innovative economy, the specificity of the organization of their labor in management systems, including the…
This article examines the role of anti-corruption compliance controls in the fight against corruption. It describes the development of the anti-corruption compliance control system by examining regulations, codes of…
The article presents opinions and judgments about the current state of legal norms with compensation for property damage caused by a crime, about civil claims of participants in the process about some problems in…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…