Bu maqolada onomastik idiomalarni – tarkibida antroponim, toponim va mifonim kabi atoqli otlar qatnashgan turgʻun birikmalarni – tadqiq etishda kognitiv tilshunoslikning zamonaviy freymli tahlil (frame analysis) usuli yoritilgan. Tadqiqot ingliz va oʻzbek tillaridagi onomastik idiomalar materialiga tayanib, atoqli otlarning shunchaki nomlash funksiyasidan tashqariga chiqib, inson ongidamurakkab bilim tuzilmalari (freymlar) va ssenariylarni qanday faollashtirishini koʻrsatib beradi. Maqolada onomastik birlik ortida yotgan tarixiy, madaniy va lingvistik maʼlumotlarning "kogniti uyalari" hamda ularning metaforik/metonimik proeksiyalari freym slotlari (toʻldiruvchilari) misolida tahlil qilingan. Xususan, ingliz tilidagi "to open a Pandora's box" yoki oʻzbek tilidagi "Xon atlas" kabiiboralarning kognitiv arxitekturasi qiyosiy oʻrganilib, onomastik idiomalarning milliy mental dunyo manzarasini shakllantirishdagi oʻrni aniqlangan. Tadqiqot natijalari onomastik idiomalarning semantik tuzilishini chuqurroq tushunishga va tillarni kognitiv-diskursiv jihatdan solishtirishga xizmat qiladi.
| Mualliflar | Dilshod Toxirovich, Muxitdinov |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashriyot | Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти |
| ISSN | 2992-8850 |
| Nashr sanasi | 2026-05-29 |
| Jild | 4 |
| Son | 5/1 |
| Betlar | 954-959 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.66345/stj.6456 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.66345/stj.6456 · Maqolaning asl sahifasi
onomastik idioma, kognitiv tilshunoslik, freymli tahlil, slot, antroponim, toponim, konseptual metafora, metonimik koʻchish,, dunyoning lisoniy manzarasi, qiyosiy tilshunoslik
| APA | Dilshod Toxirovich, Muxitdinov (2026). ONOMASTIK IDIOMALARNI O‘RGANISHDA FREMLI TAHLIL USULI (INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI MISOLIDA). Science time, 4(5/1), 954-959. https://doi.org/10.66345/stj.6456 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Dilshod Toxirovich, Muxitdinov ONOMASTIK IDIOMALARNI O‘RGANISHDA FREMLI TAHLIL USULI (INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI MISOLIDA) // Science time. – 2026. – T. 4, № 5/1. – B. 954-959. – DOI: 10.66345/stj.6456. |
| MLA | Dilshod Toxirovich, Muxitdinov. “ONOMASTIK IDIOMALARNI O‘RGANISHDA FREMLI TAHLIL USULI (INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI MISOLIDA).” Science time, 4(5/1), 954-959, 2026. https://doi.org/10.66345/stj.6456 |
| Chicago | Dilshod Toxirovich, Muxitdinov. “ONOMASTIK IDIOMALARNI O‘RGANISHDA FREMLI TAHLIL USULI (INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI MISOLIDA).” Science time, 4(5/1), 954-959 (2026). https://doi.org/10.66345/stj.6456 |
| Harvard | Dilshod Toxirovich, Muxitdinov (2026) ‘ONOMASTIK IDIOMALARNI O‘RGANISHDA FREMLI TAHLIL USULI (INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI MISOLIDA)’, Science time, 4(5/1), 954-959. https://doi.org/10.66345/stj.6456 |
| BibTeX | @article{dilshodtoxirovichmuxitdinov2026,
title = {ONOMASTIK IDIOMALARNI O‘RGANISHDA FREMLI TAHLIL USULI (INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI MISOLIDA)},
author = {Dilshod Toxirovich, Muxitdinov},
journal = {Science time},
year = {2026},
volume = {4},
number = {5/1},
pages = {954-959},
doi = {10.66345/stj.6456},
url = {https://doi.org/10.66345/stj.6456}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqola Sa’diy Sheroziyning “Boʻston” va “Guliston” asarlaridagi hikoyatlar badiiy tarjimasida onomastik birliklar – antroponimlar, toponimlar va poetonimlarning talqinini tahlil qiladi. Tadqiqotda fors-tojik madaniy…
Mazkur maqolada o‘zbek tilida fe’l analitik shakllarini avtomatik tanib olish muammolari kompyuter lingvistikasi nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotda fe’l analitik shakllarining lingvistik tabiati, ularning…
Ushbu maqolada o‘zbek xalqining sevimli shoiri Muhammad Yusuf poetikasining milliymadaniy asoslari tadqiq etiladi. Shoir ijodida milliy qadriyatlar, xalq og‘zaki ijodi an’analari, Vatanga muhabbat, ona obrazi, o‘zbekona…
Ushbu maqolada ikki tillilikning ingliz tili lug‘at birliklarini qayta ishlashga ta’siri o‘rganiladi. Tadqiqot ikki tilli shaxslarning inglizcha so‘zlarni qabul qilish, saqlash va esga tushirish jarayonlarini bir tilli…
Ushbu maqolada Huvaydo va So‘fi Olloyor ijodidagi munojot tipidagi ruboiylarining g‘oyaviy-badiiy xususiyatlari tahlil qilinadi. Ruboiylarda ilohiy ishq, tavba, ojizlik masalari o‘rganildi. Tadqiqotda qiyosiy-tipologik…
Ushbu maqolada bugungi zamonaviy tilshunoslikni tadqiq etish jarayonlarini til va uning egasi bilan bog‘liq doimiy aloqadorligini qayd etuvchi antroposentrizm g‘oyalarisiz tasavvur etish qiyinligi va bu paradigmaning…
Ushbu maqolada Oybek ijodiy laboratoriyasining o‘ziga xos jihatlari Naim Karimovning ilmiy talqinlari asosida tadqiq etiladi. Tadqiqotda adibning mutolaa madaniyati, ijodiy tafakkuri, kompozitsion rejalashtirish…
Mazkur maqolada Abduqayum Yo‘ldoshevning “Puankare” hikoyasining semantikstilistik va pragmatik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida asardagi badiiy til birliklari, uslubiy vositalar, obrazli ifodalar…
Mazkur maqolada Muhammad II davrida Xiva hududida shakllangan tipografiya va kitobat madaniyatining rivojlanishi hamda uning Qoraqalpog‘iston hududidagi madaniy jarayonlarga ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda…
Mazkur maqolada o‘zbek tilidagi son + ot tipidagi so‘z birikmalarining struktursemantik xususiyatlari hamda ularning sintaktik derivatsiya imkoniyatlari tadqiq etiladi. Tadqiqot davomida son komponentining ot bilan…
Science time — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Bu maqolada millat nomlari (etnonimlar) ishtirok etgan idiomalarning lingvokognitiv xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda idiomalar til va tafakkur o‘rtasidagi munosabatning mahsuli sifatida qaralib, ularning…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…