Mazkur maqolada xorazmlik yirik tilshunos Nosir Mutarriziy tomonidan yozilgan “Risalatun fi an-nahv” asarida ko‘makchi so‘zlar sifatida qaraluvchi harf al-jarrlarning grammatik tabiati chuqur ilmiy tahlil etiladi. Tadqiqot jarayonida “من” (dan), “إلى” (ga), “عن” (haqida, dan), “كـ” (kabi) singari yordamchi birliklarning semantik ko‘lami, ularning ma’no nozikliklari hamda gap tuzilishidagi sintaktik funksiyalari tizimli ravishda o‘rganildi. Shu bilan birga, ushbu harf al-jarrlarning qo‘llanish xususiyatlari klassik arab nahv an’analaridagi yirik grammatik maktablar vakillari — Basra va Kufa maktabi olimlarining qarashlari bilan qiyosiy tahlil qilinib, Mutarriziy yondashuvining o‘ziga xos ilmiy pozitsiyasi aniqlashtirildi. Natijada, uning grammatik konsepsiyasi arab tilshunosligi taraqqiyotida muhim bosqichlardan biri sifatida baholanib, harf al-jarrlarning nafaqat sintaktik bog‘lovchi vosita, balki ma’no shakllantiruvchi murakkab lingvistik birlik ekanligi asoslab berildi.
| Mualliflar | Muxlisaxon Baxodir qizi, Rustamova, Azimjon Komilovich, Raxmonov |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashr sanasi | 2026-05-20 |
| Jild | 4 |
| Son | 5/1 |
| Betlar | 487-492 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.66345/stj.v4i5/1.6232 |
DOI: 10.66345/stj.v4i5/1.6232 · Maqolaning asl sahifasi
ko‘makchi so‘zlar, harf al-jarr, nahv ilmi, sintaksis, semantika, arab grammatikasi, al-Mutarriziy, “Risalatun fi an-nahv”.
Mazkur maqolada Muhammad Rizo Ogahiy muxammaslarida talmeh san’atining qo‘llanish xususiyatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda talmehning mumtoz she’riyatdagi badiiy-estetik vazifasi, uning mazmunni chuqurlashtirishdagi…
Mazkur maqolada sharq adabiy tafakkurining ikki yirik namoyandasi - Shukur Xolmirzayev va Rabindranath Tagore ijodida adabiy ta’sir hamda milliy individuallik masalalari qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda Tagorning…
Ushbu maqolada ingliz tilidagi dorivor o‘simlik nomlarining leksik-semantik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida fitonimlarning semantik guruhlari, nominativ xususiyatlari hamda ularning lingvomadaniy…
Mazkur maqolada o‘zbek she’riyatida individual uslub va badiiy mahorat masalalari tahlil qilinadi. Shoirlarning ijodiy individualligi, poetik tafakkuri hamda tasvir vositalaridan foydalanish mahorati she’riy asarlar…
Mazkur maqolada zamonaviy o‘zbek adabiyotining yetuk namoyandalaridan biri bo‘lgan Xurshid Do‘stmuhammad hikoyalarida qahramonlar ruhiyati va ichki kechinmalarining badiiy talqini tahlil qilinadi. Tadqiqotda yozuvchi…
Ushbu maqolada afaziyaga uchragan bemorlar spontan nutqining o‘ziga xos xususiyatlari eksperimental tadqiqot asosida o‘rganilgan. Tadqiqot doirasida afaziya bilan og‘rigan bemorlarning erkin nutq jarayoni nutqiy nuqsoni…
Ushbu ilmiy maqolada hozirgi kunda internet xalqaro axborot tarmog‘i orqali tarqatilayotgan axborot va ruhiy tahdidlarning inson ongi va qalbiga salbiy ta’siri tahlilu tadqiq qilinadi.Terrorizm, ekstremizm…
Ushbu maqola ingliz tilidagi Present Perfect Continuous va Past Perfect Continuous zamon shakllarining aspektual xususiyatlarini davomiylik, natijaviylik hamda teliklik kategoriyalari nuqtayi nazaridan tahlil qiladi…
Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarning ijodiy tafakkurini va fikrlash qobiliyatini rivojlantirishda ertaklarning tarbiyaviy ahamiyati o‘rganiladi. Ertaklar bolalar uchun nafaqat qiziqarli hikoyalar, balki…
Mazkur maqolada pragmatikaning tilshunoslikdagi nazariy asoslari, uning shakllanish bosqichlari hamda asosiy tamoyillari tahlil qilinadi. Pragmatikaning nutq jarayonidagi kommunikativ vazifasi, so‘zlovchi va tinglovchi…