Al-mutarriziyning “Risalatun fi an-nahv” asarida ko‘makchi so‘zlarning semantik va sintaktik xususiyatlari

Muxlisaxon Baxodir qizi, Rustamova, Azimjon Komilovich, Raxmonov

Science time · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada xorazmlik yirik tilshunos Nosir Mutarriziy tomonidan yozilgan “Risalatun fi an-nahv” asarida ko‘makchi so‘zlar sifatida qaraluvchi harf al-jarrlarning grammatik tabiati chuqur ilmiy tahlil etiladi. Tadqiqot jarayonida “من” (dan), “إلى” (ga), “عن” (haqida, dan), “كـ” (kabi) singari yordamchi birliklarning semantik ko‘lami, ularning ma’no nozikliklari hamda gap tuzilishidagi sintaktik funksiyalari tizimli ravishda o‘rganildi. Shu bilan birga, ushbu harf al-jarrlarning qo‘llanish xususiyatlari klassik arab nahv an’analaridagi yirik grammatik maktablar vakillari — Basra va Kufa maktabi olimlarining qarashlari bilan qiyosiy tahlil qilinib, Mutarriziy yondashuvining o‘ziga xos ilmiy pozitsiyasi aniqlashtirildi. Natijada, uning grammatik konsepsiyasi arab tilshunosligi taraqqiyotida muhim bosqichlardan biri sifatida baholanib, harf al-jarrlarning nafaqat sintaktik bog‘lovchi vosita, balki ma’no shakllantiruvchi murakkab lingvistik birlik ekanligi asoslab berildi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMuxlisaxon Baxodir qizi, Rustamova, Azimjon Komilovich, Raxmonov
JurnalScience time
NashriyotАжиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти
ISSN2992-8850
Nashr sanasi2026-05-20
Jild4
Son5/1
Betlar487-492
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
DOI10.66345/stj.v4i5/1.6232
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.66345/stj.v4i5/1.6232 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

ko‘makchi so‘zlar, harf al-jarr, nahv ilmi, sintaksis, semantika, arab grammatikasi, al-Mutarriziy, “Risalatun fi an-nahv”.

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAMuxlisaxon Baxodir qizi, Rustamova, & Azimjon Komilovich, Raxmonov (2026). AL-MUTARRIZIYNING “RISALATUN FI AN-NAHV” ASARIDA KO‘MAKCHI SO‘ZLARNING SEMANTIK VA SINTAKTIK XUSUSIYATLARI. Science time, 4(5/1), 487-492. https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/1.6232
GOST (OAK)Muxlisaxon Baxodir qizi, Rustamova, Azimjon Komilovich, Raxmonov AL-MUTARRIZIYNING “RISALATUN FI AN-NAHV” ASARIDA KO‘MAKCHI SO‘ZLARNING SEMANTIK VA SINTAKTIK XUSUSIYATLARI // Science time. – 2026. – T. 4, № 5/1. – B. 487-492. – DOI: 10.66345/stj.v4i5/1.6232.
MLAMuxlisaxon Baxodir qizi, Rustamova, and Azimjon Komilovich, Raxmonov. “AL-MUTARRIZIYNING “RISALATUN FI AN-NAHV” ASARIDA KO‘MAKCHI SO‘ZLARNING SEMANTIK VA SINTAKTIK XUSUSIYATLARI.” Science time, 4(5/1), 487-492, 2026. https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/1.6232
ChicagoMuxlisaxon Baxodir qizi, Rustamova, and Azimjon Komilovich, Raxmonov. “AL-MUTARRIZIYNING “RISALATUN FI AN-NAHV” ASARIDA KO‘MAKCHI SO‘ZLARNING SEMANTIK VA SINTAKTIK XUSUSIYATLARI.” Science time, 4(5/1), 487-492 (2026). https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/1.6232
HarvardMuxlisaxon Baxodir qizi, Rustamova, and Azimjon Komilovich, Raxmonov (2026) ‘AL-MUTARRIZIYNING “RISALATUN FI AN-NAHV” ASARIDA KO‘MAKCHI SO‘ZLARNING SEMANTIK VA SINTAKTIK XUSUSIYATLARI’, Science time, 4(5/1), 487-492. https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/1.6232
BibTeX
@article{muxlisaxonbaxodirqizirustamova2026,
  title = {AL-MUTARRIZIYNING “RISALATUN FI AN-NAHV” ASARIDA KO‘MAKCHI SO‘ZLARNING SEMANTIK VA SINTAKTIK XUSUSIYATLARI},
  author = {Muxlisaxon Baxodir qizi, Rustamova and Azimjon Komilovich, Raxmonov},
  journal = {Science time},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {5/1},
  pages = {487-492},
  doi = {10.66345/stj.v4i5/1.6232},
  url = {https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/1.6232}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Science time jurnalidan boshqa maqolalar

Science time — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari