O‘tkir insult rivojlangan bemorlarda kognitiv funksiyalarning dastlabki bosqichdayoq baholanishi kelajakda demensiyani o‘z vaqtida aniqlash va davolash samaradorligini oshirishga yordam beradi. Shunga qaramay, amaliyotda insultning o‘tkir fazasida kognitiv testlardan yetarli darajada foydalanilmaydi.Maqsad — o‘tkir insult bilan shifoxonaga yotqizilgan bemorlarda kognitiv testlarni o‘tkazish imkoniyatini baholash hamda testni bajara olgan va bajara olmagan bemorlar o‘rtasidagi klinik farqlarni aniqlashdan iborat.Metodlar: 2023 yil yanvaridan 2024 yil iyunigacha bo‘lgan davrda jami 291 nafar insult gumoni bo‘lgan bemor shifoxonaga qabul qilindi. Ulardan 280 nafarida insult tashxisi tasdiqlandi (median yosh — 73 [63–81] yosh; erkaklar ulushi — 70%; insultdan avval kognitiv pasayish alomatlari bo‘lganlar — 11%). Bemorlar uchta asosiy kognitiv testni to‘liq bajarish imkoniyatiga qarab ikki guruhga ajratildi: testni bajarganlar (testable), testni bajara olmaganlar (untestable). Natijalar 280 bemorning 72% qismi kognitiv testlarni insult boshlanganidan o‘rtacha 4 [3–5] kun o‘tgach muvaffaqiyatli bajara oldi. Guruhlar o‘rtasida quyidagi ko‘rsatkichlar bo‘yicha sezilarli tafovutlar qayd etildi: Yosh: 70 [60–79] yosh vs 77 [70–85] yosh (p < 0.0001) IQCODE bo‘yicha kognitiv pasayish darajasi: 79 [78–89] vs 83 [79–95] (p = 0.012) NIHSS bo‘yicha insult og‘irligi: 3 [2–6] vs 13 [5–17] (p < 0.0001 Logistik regressiya tahliliga ko‘ra, kognitiv testlarni bajara olmaslikning mustaqil xavf omillari quyidagilar bo‘ldi: katta yosh NIHSS bo‘yicha yuqori baho, insultgacha kognitiv pasayishning mavjud bo‘lishi. Xulosa: O‘tkir insult bilan kasallangan bemorlarning qariyb uchdan ikki qismi (72%) kognitiv testlarni muvaffaqiyatli bajarishga qodir ekanligi aniqlandi. Ushbu imkoniyat ayniqsa yoshroq, insultga qadar kognitiv salohiyati saqlangan va insultning yengil darajasini boshdan kechirgan bemorlarda yuqori bo‘ldi. Kognitiv funksiyalarni erta bosqichda baholash demensiyani o‘z vaqtida aniqlash, differensial tashxis qo‘yish va erta davolash strategiyalarini shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
| Mualliflar | Tolibov D.S., Qarshiboyeva N.I., Yusupov A.U. |
|---|---|
| Jurnal | Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии |
| Nashr sanasi | 2026-01-03 |
| Jild | 15 |
| Son | 10 |
| Betlar | 310-315 |
| Til | Rus |
Demensiya, o’tkir insult, neyropsixologik test, Mini-Mental State Examination (MMSE), Monreal Cognitive Assessment (MoCA)
Ushbu ilmiy tadqiqot gestatsion diabet (GSD) bilan og‘rigan homilador ayollarda metabolik buzilishlar, gormonal disbalans va perinatal natijalarning o‘zaro bog‘liqligini chuqur tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqot…
Проблема высокой летальности при политравме сохраняет свою актуальность, демонстрируя показатели на уровне 15–24% даже в условиях специализированных медицинских учреждений. Совершенствование организации помощи и…
Guillain–Barré sindromi (GBS) — bu periferik nerv tizimini zararlovchi o‘tkir autoimmun kasallik bo‘lib, organizm immun javobi asab to‘qimalarini shikastlaydi.bu o‘tkir immun tizimi tomonidan qo‘zg‘atiladigan…
Ishda bronxoobstruktiv sindrom (BOS) mavjud 48 nafar bemor bolalarning anamnezi, tekshiruvning klinik-laborator usullari natijalarini o‘rganishga alohida e’tibor qaratilgan. Ko‘rsatilgan patologiyali bolalar qon…
Особенности комплексного подхода к медико-социальной реабилитации при эндопротезировании коленного сустава у пациентов с остеоартрозом коленного сустава и инвалидов.130 пациентов и инвалидов, направленных в Национальный…
Vegetative dysfunction syndrome (VDS) in elderly patients is a common clinical condition characterized by impaired autonomic regulation, reduced adaptive capacity, and cognitive decline. Bioacoustic correction (BAC) is…
Статья представляет собой обзор современных данных, посвящённых взаимосвязи инфекции SARS-CoV-2 и хронической болезни почек (ХБП), рассматривая COVID-19 как независимый фактор прогрессирования нефропатий. Раскрываются…
Ushbu ilmiy maqolada Parkinson kasalligining (PK) turli klinik shakllarida kognitiv va aффектив buzilishlarning tarqalishi, tuzilmasi va og‘irlik darajasi kompleks neyropsixologik testlar asosida baholandi. Tadqiqotga…
Актуальность: Реабилитация после травм коленного сустава часто следует стандартизированным протоколам, не учитывающим индивидуальную тканевую реакцию. Это приводит к риску осложнений (артрофиброз, хронический синовит)…
Механик сариқлик – ўт оқимининиг тўсилиб қолиши натижасида юзага келадиган синдром бўлиб, у қон билирубин даражасининг ошишига ва жигар етишмовчилигига олиб келиши мумкин. Замонавий нур диагностика усуллари (ультратовуш…
Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии — barcha maqolalar