Zamonaviy biotexnologiya obyektlarining huquqiy tabiati fuqarolik huquqida murakkab va ko‘p qirrali masalalarni keltirib chiqarmoqda. Ushbu maqolada biotexnologiya obyektlarining to‘rt asosiy xususiyati – tabiiyligi va sun’iylik dialektikasi, biologik takrorlanish qobiliyati, yuqori xavf va noaniqlik darajasi hamda etik-ijtimoiy ahamiyatning yuqoriligi – kompleks ravishda tahlil qilindi. Tadqiqotda qiyosiy-huquqiy, tarixiy-huquqiy va empirik tahlil metodlaridan foydalanilgan holda AQSh, Yevropa Ittifoqi, Xitoy va boshqa yirik yurisdiksiyalar amaliyoti o‘rganildi. Asosiy natijalar shuni ko‘rsatdiki, biotexnologiya obyektlari o‘ziga xos tabiiylik-sun’iylik ikkilamchiligi, o‘z-o‘zini takrorlash xususiyati va yuqori etik ahamiyati tufayli an’anaviy fuqarolik-huquqiy kategoriyalardan tubdan farq qiladi va maxsus huquqiy yondashuvni talab etadi. 1980-yildagi “Diamond v. Chakrabarty” va 2013-yildagi “Association for Molecular Pathology v. Myriad Genetics” ishlaridagi tarixiy pretsedentlar tahlili biologik materiallar patentlanishida tabiiy va sun’iy elementlarning huquqiy chegaralarini belgilash masalasining murakkabligini yaqqol ko‘rsatdi. Tadqiqot xulosasida biotexnologiya obyektlarining fuqarolik-huquqiy maqomini aniqlashda etik normalar, xavfsizlik talablari va innovatsion rivojlanish o‘rtasidagi nozik muvozanatni saqlash zarurligi ta’kidlanadi. Maqolada, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligida biotexnologiya obyektlariga nisbatan maxsus huquqiy tartibga solish mexanizmlarini joriy etish zaruriyati asoslanadi.
| Mualliflar | Mamanazarov , Sardor, Mamanazarov , Sardor, Маманазаров , Сардор |
|---|---|
| Jurnal | Юриспруденция |
| Nashr sanasi | 2026-02-01 |
| Jild | 5 |
| Son | 5 |
| Betlar | 55-66 |
| Til | O‘zbek |
biotechnology objects, genetic materials, biological reproduction, CRISPR-Cas9 technology, cell lines, recombinant microorganisms, biosafety, bioethics, биотехнологические объекты, генетические материалы, биологическое воспроизведение, технология CRISPR-Cas9, клеточные линии, рекомбинантные микроорганизмы, биологическая безопасность, биоэтика, biotexnologiya obyektlari, genetik materiallar, biologik takrorlanish, CRISPR-Cas9 texnologiyasi, hujayraviy liniyalar, rekombinant mikroorganizmlar, biologik xavfsizlik, bioetika
This article addresses the complex issues of choosing legal principles in international commercial contracts in the context of globalization and the rapid development of digital commerce. It analyzes the fundamental…
В условиях стремительного развития технологий и глобальной цифровизации понимание международного опыта правового регулирования искусственного интеллекта приобретает особую значимость для Узбекистана. Изучение подходов…
В настоящей статье исследованы природа внедоговорных обязательств, возникающих в результате деликтных нарушений законодательства о защите персональных данных, и механизмы компенсации вреда от неправомерной обработки…
Статья посвящена исследованию правовых аспектов обеспечения качества и безопасности лекарственных средств в педиатрической практике в условиях возрастания рисков офф-лейбл-применения (вне рамок зарегистрированной…
Maqola uy-joy qurilishiga oid shartnomalardan kelib chiqadigan fuqarolik nizolarida isbotlash jarayoni va dalillarning huquqiy ahamiyatini tadqiq etishga bag‘ishlangan. Tadqiqot predmeti sifatida fuqarolik sud ishlarida…
Mazkur maqolada Harakatlar strategiyasi, Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi va “Oʻzbekiston – 2030” strategiyasi, ularning ijrosi boʻyicha qabul qilingan 9 ta davlat dasturi hamda yangi tahrirdagi Oʻzbekiston…
Yer osti suvlarining ekologik ahamiyati uning boshqa tabiat obyektlari bilan muvozanatini ta’minlashda, ekologik qoidalarning iqtisoddan muhimligi, inson hayoti va kundalik turmush tarzida suvning muhim o‘ringa ega…
Mazkur maqolada “davlat huquqiy siyosati transformatsiyasi” tushunchasining nazariy jihatlari, uning davlat boshqaruvidagi oʻrni va funksional ahamiyati, shuningdek, davlat huquqiy siyosati bilan bogʻliqligi har…
Mazkur maqolada jinoyat huquqidagi ayb uchun javobgarlik prinsipi hamda uning jinoyat subyekti bilan o‘zaro bog‘liqligi tahlil etilgan. Muallif Jinoyat kodeksining 9-moddasida ko‘zda tutilgan prinsipning nazariy va…
Mazkur maqolada yoʻl-transport infratuzilmasi loyihalarini amalga oshirishda uchrayotgan korrupsiyaviy xavf-xatarlar va firibgarlik sxemalari tizimli tahlil qilingan. Tadqiqot 2022–2024-yillar davomida Oʻzbekistonda…