Ushbu maqolada qilmishning jinoiyligini istisno qiluvchi holatlardan biri boʻlgan oxirgi zarurat holati amalda mavjud boʻlishi uchun shaxs tomonidan yetkazilishi mumkin boʻlgan zararga qoʻyiluvchi talablarga bagʻishlangan. Mavzuning dolzarbligi shundaki, amaliyotda oxirgi zaruratni qoʻllash borasida boʻshliqlarning mavjudligi fuqarolarning ushbu normalardan foydalanish huquqlari cheklanishiga sabab boʻlmoqda. Lekin shu kunga qadar oxirgi zarurat holatida yetkazilgan zararning doirasi, uning chegarasi bilan bogʻliq nazariy muammolar olimlarimiz tomonidan ilmiy tadqiqot predmeti sifatida oʻrganilmagan. Maqolada Gʻarb va MDHning qator olimlari, jumladan, B. Grant, J. Herring, G.M. Gexfenbaum, V.N. Vinokurov, A.V. Nikulenko va boshqalarning oxirgi zaruratda zararni baholashga qaratilgan fikrlari nazariy jihatdan oʻrganildi. Zararni baholash uchun jinoyat huquqi nazariyasida uchraydigan ikki xil tamoyil, yaʼni zaruriyat va mutanosiblik tamoyillari tahlil etildi. Shuningdek, AQSh, Buyuk Britaniya, Germaniya kabi ilgʻor xorijiy davlatlarning tajribasiga murojaat etilgan holda mazkur davlatlarda mavjud sud amaliyoti materiallari tahlil qilingan. Nafaqat milliy va xorijiy olimlarning nazariy qarashlari, balki yuzdan ortiq huquqni muhofaza qiluvchi organ xodimlari oʻrtasida oʻtkazilgan soʻrov natijalari oʻrganilib, yakunda xulosa qilindi. Shu bilan birga, jinoyat qonunchiligimizdagi ayni normalarni takomillashtirishga qaratilgan taklif va tavsiyalar ishlab chiqildi. Oxirgi zarurat normalarini takomillashtirishga qaratilgan nazariy gʻoyalarga “Quad necessitas non habet legem” va “Necessitas vincit legem” tamoyillari asos sifatida olindi.
| Mualliflar | Jumanazarova, Marjona, Jumanazarova, Marjona, Жуманазарова, Маржона |
|---|---|
| Jurnal | Юриспруденция |
| Nashr sanasi | 2026-01-29 |
| Jild | 5 |
| Son | 1 |
| Betlar | 38-50 |
| Til | O‘zbek |
extreme necessity, harm, danger, necessity, proportionality, objective criterion, subjective criterion, крайняя необходимость, ущерб, опасность, необходимость, соразмерность, объективный критерий, субъективный критерий, oxirgi zarurat, zarar, xavf, zaruriyat, mutanosiblik, obyektiv mezon, subyektiv mezon
Ushbu maqolada shaxsni garov sifatida tutqunlikka olish jinoyatlarni tergov qilish masalalari xorijiy mamlakatlar tajribasi asosida tahlil qilingan. Tadqiqot predmeti sifatida AQSh, Buyuk Britaniya, Germaniya, Fransiya…
Ushbu maqolada oshiqcha xavf manbayi boʻlgan sunʼiy intellekt tizimlarida yuzaga keladigan fors-major holatining fuqarolik-huquqiy xususiyatlari ilmiy tahlil qilingan. Jumladan, fors-major holati tushunchasi, huquqiy…
Mazkur maqolada jinoyat sud ishlarini yuritishda iqtisodiy ekspertizalarni tayinlash va oʻtkazish bilan bogʻliq dolzarb muammolar va ularning yechimlari tahlil qilingan. Tadqiqotda iqtisodiy ekspertizalarning yagona…
Ushbu maqolada milliy norma ijodkorligini axborot bilan taʼminlashga doir huquqiy munosabatlar va vositalar tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi norma ijodkorligi huquqiy munosabatlari va vositalarini tadqiq etish…
Ushbu maqolada ishni sudga qadar yuritish bosqichida yo‘l qo‘yiladigan protsessual xatolarni sud muhokamasida bartaraf qilish bilan bog‘liq muammolar ilmiy jihatdan tahlil qilingan bo‘lib, jinoyat ishini sudda…
Mazkur maqolada qonunchilik hujjatlarining sifati va samaradorligini ta’minlashda til masalasining oʻrni va roli, normativ-huquqiy hujjatlar tilining davlat tili qoida va talablariga mos kelishini ta’minlashda…
This article examines the implementation and effectiveness of anti-corruption frameworks across Central Asian nations, focusing on Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, and Uzbekistan. Based on the OECD’s 2024 Baseline…
Защита прав женщин, подвергающихся насилию, является важной и актуальной проблемой во многих странах в том числе и в Республике Узбекистан. В связи с этим в большинстве государств действуют правовые механизмы…
Dunyo mamlakatlarida maʼlumotlarning taqsimlangan reyestri (blokcheyn) texnologiyasidan foydalanish tobora ahamiyat kasb etib bormoqda. Jahon tajribasida korrupsiyaning oldini olishda raqamli maʼlumotlarni xavfsiz va…
Mazkur maqolada kasb yuzasidan oʻz vazifalarini lozim darajada bajarmaslik jinoyatini kvalifikatsiya qilish va oʻxshash jinoyatlardan farqlash masalalari bayon etilgan. Jumladan, maqolada JK 116-moddasi va 113-moddaning…