Мақалада халықаралық қатынастар терминдерінің тақырыптық топтары және олардың орыс, өзбек және қазақ тілдеріндегі сандық таралу ерекшеліктері қарастырылады. Зерттеу материалы ретінде 2006–2026 жылдар аралығындағы ресми құжаттардан, нормативтік-құқықтық актілерден, дипломатиялық материалдардан және бұқаралық ақпарат құралдарынан іріктелген 120 терминологиялық бірліктен тұратын корпус пайдаланылды. Талдау барысында терминдер жеті тақырыптық топқа жіктелді: дипломатиялық, саяси, құқықтық, әскери-саяси, институционалдық, интеграциялық және экономикалық терминология. Зерттеуде аталған топтардың үш тілдегі сандық арақатынасына және олардың қалыптасуына әсер ететін тілдік әрі экстралингвистикалық факторларға ерекше назар аударылды. Нәтижелер саяси терминологияның үш тілде де жоғары деңгейдегі ұқсастыққа ие екенін, ал дипломатиялық және әскери-саяси терминдердің таралуында елеулі айырмашылықтар бар екенін көрсетті. «Стратегиялық әріптестік», «дипломатиялық қатынастар», «халықаралық қауіпсіздік», «ратификациялау» сияқты терминдер зерттелген терминологиялық жүйелердің ортақ ұғымдық өзегін айқындайды. Зерттеу салыстырмалы терминтану саласының дамуына үлес қосып, тіл мен халықаралық саясаттың өзара байланысын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.
| Mualliflar | Айнахожаева, Гүлзейнет Әбілхүсейін қызы |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashriyot | Қўқон давлат педагогика институти |
| ISSN | 3030-3958 |
| Nashr sanasi | 2026-07-15 |
| Jild | 8 |
| Son | 06 |
| Betlar | 57-66 |
| Til | Rus |
| Ilmiy soha | Pedagogika |
| DOI | 10.70728/b.series.fil.v08.i06.007 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i06.007 · Maqolaning asl sahifasi
халықаралық қатынастар терминологиясы, тақырыптық топтар, сандық таралу, орыс тілі, өзбек тілі, қазақ тілі, салыстырмалы терминтану, дипломатиялық дискурс.
| APA | Айнахожаева, Гүлзейнет Әбілхүсейін қызы (2026). ТЕРМИНДЕРДІҢ ТАҚЫРЫПТЫҚ ТОПТАРЫ ОҚЫТЫЛАТЫН ТІЛДЕРДЕГІ САНДЫҚ ТАРАЛУЫ. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(06), 57-66. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i06.007 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Айнахожаева, Гүлзейнет Әбілхүсейін қызы ТЕРМИНДЕРДІҢ ТАҚЫРЫПТЫҚ ТОПТАРЫ ОҚЫТЫЛАТЫН ТІЛДЕРДЕГІ САНДЫҚ ТАРАЛУЫ // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 06. – С. 57-66. – DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i06.007. |
| MLA | Айнахожаева, Гүлзейнет Әбілхүсейін қызы. “ТЕРМИНДЕРДІҢ ТАҚЫРЫПТЫҚ ТОПТАРЫ ОҚЫТЫЛАТЫН ТІЛДЕРДЕГІ САНДЫҚ ТАРАЛУЫ.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(06), 57-66, 2026. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i06.007 |
| Chicago | Айнахожаева, Гүлзейнет Әбілхүсейін қызы. “ТЕРМИНДЕРДІҢ ТАҚЫРЫПТЫҚ ТОПТАРЫ ОҚЫТЫЛАТЫН ТІЛДЕРДЕГІ САНДЫҚ ТАРАЛУЫ.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(06), 57-66 (2026). https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i06.007 |
| Harvard | Айнахожаева, Гүлзейнет Әбілхүсейін қызы (2026) ‘ТЕРМИНДЕРДІҢ ТАҚЫРЫПТЫҚ ТОПТАРЫ ОҚЫТЫЛАТЫН ТІЛДЕРДЕГІ САНДЫҚ ТАРАЛУЫ’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(06), 57-66. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i06.007 |
| BibTeX | @article{article2026,
title = {ТЕРМИНДЕРДІҢ ТАҚЫРЫПТЫҚ ТОПТАРЫ ОҚЫТЫЛАТЫН ТІЛДЕРДЕГІ САНДЫҚ ТАРАЛУЫ},
author = {Айнахожаева, Гүлзейнет Әбілхүсейін қызы},
journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
year = {2026},
volume = {8},
number = {06},
pages = {57-66},
doi = {10.70728/b.series.fil.v08.i06.007},
url = {https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i06.007}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada ijtimoiy mansublikning til orqali ifodalanishiga oid zamonaviy sotsiolingvistik, diskursiv va korpus lingvistikasi yondashuvlari tizimli ravishda tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi ijtimoiy…
Mazkur maqolada G‘arb lingvistik maktablarida verbal va noverbal aloqa masalalarining talqini hamda ruhiy holat ifodasini o‘rganishga qo‘shgan hissasi tahlil qilinadi. Tadqiqotda semiotika, pragmatika, paralingvistika…
Maqolada “Malla savdogar” dostoni variantlari daryo, suv bilan bog‘liq syujetlarni inson va suv, ajdodlarning suvga bo‘lgan totemik e’tiqodi , suv haqidagi etnomif qarashlar, zardushtiylik va islom dinida suvga…
В условиях стремительного развития цифровых технологий и расширения информационного пространства онлайн-средства массовой информации становятся одним из ключевых источников распространения медицинских знаний среди…
Mazkur maqolada mediamatnlarda COVID-19 bilan bog‘liq tibbiy terminlarning pragmatik funksiyalari lingvopragmatik yondashuv asosida tadqiq etiladi. Pandemiya davrida ommaviy axborot vositalari va raqamli media…
В статье рассматриваются функциональные особенности терминов компьютерной лингвистики в английском и узбекском языках. Анализируются основные функции терминов, такие как номинативная, дескриптивная, коммуникативная и…
Mazkur maqolada Afg‘onistonning “قانون تجا رت” (Qânun-e tejârat - Tijorat qonuni) matni asosida dariy tilidagi tijorat hujjatlari va qimmatli qog‘ozlar nomlarining mavzuiy-semantik xususiyatlari tadqiq etiladi…
Mazkur maqolada o‘zbek tilida sun’iy intellekt (SI) sohasiga oid terminlarning shakllanish manbalari va usullari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Ingliz tili SI ning global ilmiy-texnik tili sifatida yetakchilik…
This study investigates the linguopoetic features of gender-related terms in literary discourse, focusing on their semantic, stylistic, and pragmatic functions in English literature. The research aims to reveal how…
Статья посвящена исследованию художественного преломления мифа в современной словесности как одного из ведущих способов создания новых смыслов и интерпретации культурного опыта. Актуальность исследования обусловлена…
Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Maqolada umumta’lim maktablarining yuqori sinf o‘quvchilari ingliz tilida muloqot qilishda duch keladigan sotsiolingvistik qiyinchiliklar va ularni bartaraf etish texnologiyalari tahlil qilinadi. Sotsiolingvistik…
Mazkur maqolada umumta’lim maktablarining 10–11-sinf o‘quvchilarida ingliz tilida yozma nutq ko‘nikmalarini rivojlantirishda jarayonga yo‘naltirilgan yondashuvning nazariy asoslari va metodik tamoyillari tahlil…
Maqolada funksional savodxonlikning nazariy asoslari, uning pedagogik-psixologik mohiyati, tarkibiy qismlari hamda ta’lim jarayonida rivojlantirish yo‘llari tahlil qilinadi. Funksional savodxonlik shaxsning…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…