Ushbu maqolada Toshkent–Bekobod avtomobil yo‘li atrofida tarqalgan tuproqlar va o‘simlik qoplamining transport vositalaridan ajralib chiqayotgan og‘ir metallar bilan ifloslanish darajasi hamda ularning ekologik holatga ta'siri kompleks baholangan. Tadqiqot davomida transport oqimi yuqori bo‘lgan hududlarda tuproq va o‘simlik namunalari tanlab olinib, ulardagi Pb, Zn, Cu, Ni, Cr, Co, As, Sb hamda boshqa og‘ir metallarning fazoviy taqsimlanishi, bioakkumulyatsiya xususiyatlari va tuproq unumdorligi ko‘rsatkichlari bilan o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilingan. Og‘ir metallarning transport yo‘liga yaqin hududlarda yuqori konsentratsiyada to‘planishi, masofa ortishi bilan esa ularning miqdori bosqichma-bosqich kamayishi aniqlangan. Shuningdek, transport chiqindilarining tuproqning agrokimyoviy xossalari, biologik faolligi va o‘simliklar tomonidan kimyoviy elementlarning o‘zlashtirilishiga ko‘rsatadigan ta'siri ekologik nuqtai nazardan baholangan. Tadqiqot natijalari asosida yo‘l bo‘yi agroekotizimlarining ekologik holatini monitoring qilish, og‘ir metallarning migratsiyasini nazorat qilish hamda tuproqlardan ekologik xavfsiz va barqaror foydalanishga qaratilgan ilmiy- amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Olingan natijalar transport infratuzilmasi rivojlangan hududlarda tuproq resurslarini muhofaza qilish, ekologik monitoring tizimini takomillashtirish hamda yo‘l bo‘yi ekotizimlarining ekologik barqarorligini ta'minlashda muhim ilmiy va amaliy ahamiyat kasb etadi.
| Mualliflar | Jabbarov, Zafarjon Abdukarimovich, Jobborov, Baxrom Turg'unovich, Nosirov, Sherzod Nuritdinovich, Xurramov, Nodir Norboy o'g'li |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-13 |
| Jild | 8 |
| Son | 6 |
| Betlar | 505-513 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/a.series.tab.v08.i06.069 |
DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i06.069 · Maqolaning asl sahifasi
transport vositalari, avtomobil yo‘llari, tuproqlar, yo‘l bo‘yi tuproqlari, og‘ir metallar, tuproq unumdorligi, ekologik monitoring, bioakkumulyatsiya, fazoviy taqsimlanish, antropogen ta'sir, ekologik xavf, agroekotizim, qo‘rg‘oshin (Pb), rux (Zn), mis (Cu), nikel (Ni), xrom (Cr), Toshkent–Bekobod avtomobil yo‘li.
Ushbu maqolada gazlarni selektiv adsorbsiyalash jarayonlarida qo‘llaniladigan modifikatsiyalangan aerogellarning tuzilishi, fizik-kimyoviy xossalari va afzalliklari o‘rganilgan. So‘nggi yillarda karbonat angidrid…
Mazkur maqolada Qashqadaryo viloyati landshaftlarida tarqalgan qorinoyoqli mollyuskalarning (Gastropoda) faunistik tarkibi va bioekologik xususiyatlari o‘rganilgan. Tadqiqotlar 2025–2026-yillar davomida viloyatning…
Ushbu maqolada gazlarni saqlash va ajratish jarayonlarida yuqori samaradorlikka ega bo‘lgan innovatsion aerogel sorbentlarning sintezi, tuzilishi va adsorbsion xususiyatlari o‘rganilgan. Aerogellar yuqori g‘ovaklik…
Ushbu tadqiqot ishida benzaldegid va uning ayrim R-almashgan hosilalari fenilatsetilen bilan o‘zaro nukleofil birikishi asosida bir qator aromatik atsetilen spirtlarini CsF/TBACl/TGF ishtirokida sintezi amalga…
O‘zbekiston hududida tarqalgan Rosa L. turkumiga mansub turlarning morfologik-taksonomik xususiyatlari hamda ularni aniqlashda muhim ahamiyatga ega bo‘lgan diagnostik belgilar tahlil qilingan. Tadqiqot davomida…
Mazkur maqolada O‘zbekiston sharoitida uchraydigan va amaliy jihatdan istiqbolli bo‘lgan o‘simlik xomashyolari tarkibidagi biofaol moddalarning antioksidantlik salohiyatini qiyosiy baholash, dastlabki fitokimyoviy…
В данной работе изучен химический состав летучих компонентов цветочных корзинок Tripleurospermum disciforme Sch.Bip., произрастающего на территории Узбекистана. Для анализа эфирного масла использован метод газовой…
Mazkur maqoloda arpaning (Hordeum vulgare L.)turiga mansub 35 ta genotiplarida qand miqdori shoʻrlanmagan va oʻrta darajada shoʻrlangan tuproq sharoitida oʻrtganilgan. Tadqiqot Guliston davlat universiteti…
В статье рассматриваются научные, технологические и нормативно- правовые основания классификации фитопрепаратов «ASMURMAX» (фито-капсулы) и «ASDILSAN» (фито-суппозитории) в соответствии с обновлённой редакцией ТН ВЭД…
Ushbu maqolada Surxondaryo havzasi zuluk populyatsiyalari toʻr tizimli xaritalash (Grid mapping) orqali turlar xilma-xilligi (species richness) va yigʻilgan materiallarning zichligi (collection density) boʻyicha…