Transport vositalaridan ajralib chiqayotgan og‘ir metallarning Toshkent–bekobod avtomobil yo‘li atrofida tarqalgan tuproqlar va o‘simliklarga ta’sirini ekologik baholash

Jabbarov, Zafarjon Abdukarimovich, Jobborov, Baxrom Turg'unovich, Nosirov, Sherzod Nuritdinovich, Xurramov, Nodir Norboy o'g'li

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada Toshkent–Bekobod avtomobil yo‘li atrofida tarqalgan tuproqlar va o‘simlik qoplamining transport vositalaridan ajralib chiqayotgan og‘ir metallar bilan ifloslanish darajasi hamda ularning ekologik holatga ta'siri kompleks baholangan. Tadqiqot davomida transport oqimi yuqori bo‘lgan hududlarda tuproq va o‘simlik namunalari tanlab olinib, ulardagi Pb, Zn, Cu, Ni, Cr, Co, As, Sb hamda boshqa og‘ir metallarning fazoviy taqsimlanishi, bioakkumulyatsiya xususiyatlari va tuproq unumdorligi ko‘rsatkichlari bilan o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilingan. Og‘ir metallarning transport yo‘liga yaqin hududlarda yuqori konsentratsiyada to‘planishi, masofa ortishi bilan esa ularning miqdori bosqichma-bosqich kamayishi aniqlangan. Shuningdek, transport chiqindilarining tuproqning agrokimyoviy xossalari, biologik faolligi va o‘simliklar tomonidan kimyoviy elementlarning o‘zlashtirilishiga ko‘rsatadigan ta'siri ekologik nuqtai nazardan baholangan. Tadqiqot natijalari asosida yo‘l bo‘yi agroekotizimlarining ekologik holatini monitoring qilish, og‘ir metallarning migratsiyasini nazorat qilish hamda tuproqlardan ekologik xavfsiz va barqaror foydalanishga qaratilgan ilmiy- amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Olingan natijalar transport infratuzilmasi rivojlangan hududlarda tuproq resurslarini muhofaza qilish, ekologik monitoring tizimini takomillashtirish hamda yo‘l bo‘yi ekotizimlarining ekologik barqarorligini ta'minlashda muhim ilmiy va amaliy ahamiyat kasb etadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarJabbarov, Zafarjon Abdukarimovich, Jobborov, Baxrom Turg'unovich, Nosirov, Sherzod Nuritdinovich, Xurramov, Nodir Norboy o'g'li
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-09-05
Jild8
Son6
Betlar505-513
TilO‘zbek
DOI10.70728/a.series.tab.v08.i06.069
Indeksga qo‘shilgan2026-09-06

DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i06.069 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

transport vositalari, avtomobil yo‘llari, tuproqlar, yo‘l bo‘yi tuproqlari, og‘ir metallar, tuproq unumdorligi, ekologik monitoring, bioakkumulyatsiya, fazoviy taqsimlanish, antropogen ta'sir, ekologik xavf, agroekotizim, qo‘rg‘oshin (Pb), rux (Zn), mis (Cu), nikel (Ni), xrom (Cr), Toshkent–Bekobod avtomobil yo‘li.

Iqtibos keltirish

APAJabbarov, Zafarjon Abdukarimovich, Jobborov, Baxrom Turg'unovich, Nosirov, Sherzod Nuritdinovich, & Xurramov, Nodir Norboy o'g'li (2026). TRANSPORT VOSITALARIDAN AJRALIB CHIQAYOTGAN OG‘IR METALLARNING TOSHKENT–BEKOBOD AVTOMOBIL YO‘LI ATROFIDA TARQALGAN TUPROQLAR VA O‘SIMLIKLARGA TA’SIRINI EKOLOGIK BAHOLASH. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(6), 505-513. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i06.069
GOST (OAK)Jabbarov, Zafarjon Abdukarimovich va b. TRANSPORT VOSITALARIDAN AJRALIB CHIQAYOTGAN OG‘IR METALLARNING TOSHKENT–BEKOBOD AVTOMOBIL YO‘LI ATROFIDA TARQALGAN TUPROQLAR VA O‘SIMLIKLARGA TA’SIRINI EKOLOGIK BAHOLASH // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 6. – B. 505-513. – DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i06.069.
MLAJabbarov, Zafarjon Abdukarimovich, Jobborov, Baxrom Turg'unovich, Nosirov, Sherzod Nuritdinovich, and Xurramov, Nodir Norboy o'g'li. “TRANSPORT VOSITALARIDAN AJRALIB CHIQAYOTGAN OG‘IR METALLARNING TOSHKENT–BEKOBOD AVTOMOBIL YO‘LI ATROFIDA TARQALGAN TUPROQLAR VA O‘SIMLIKLARGA TA’SIRINI EKOLOGIK BAHOLASH.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(6), 505-513, 2026. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i06.069
ChicagoJabbarov, Zafarjon Abdukarimovich, Jobborov, Baxrom Turg'unovich, Nosirov, Sherzod Nuritdinovich, and Xurramov, Nodir Norboy o'g'li. “TRANSPORT VOSITALARIDAN AJRALIB CHIQAYOTGAN OG‘IR METALLARNING TOSHKENT–BEKOBOD AVTOMOBIL YO‘LI ATROFIDA TARQALGAN TUPROQLAR VA O‘SIMLIKLARGA TA’SIRINI EKOLOGIK BAHOLASH.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(6), 505-513 (2026). https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i06.069
HarvardJabbarov, Zafarjon Abdukarimovich, Jobborov, Baxrom Turg'unovich, Nosirov, Sherzod Nuritdinovich, and Xurramov, Nodir Norboy o'g'li (2026) ‘TRANSPORT VOSITALARIDAN AJRALIB CHIQAYOTGAN OG‘IR METALLARNING TOSHKENT–BEKOBOD AVTOMOBIL YO‘LI ATROFIDA TARQALGAN TUPROQLAR VA O‘SIMLIKLARGA TA’SIRINI EKOLOGIK BAHOLASH’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(6), 505-513. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i06.069
BibTeX
@article{jabbarovzafarjonabdukarimovich2026,
  title = {TRANSPORT VOSITALARIDAN AJRALIB CHIQAYOTGAN OG‘IR METALLARNING TOSHKENT–BEKOBOD AVTOMOBIL YO‘LI ATROFIDA TARQALGAN TUPROQLAR VA O‘SIMLIKLARGA TA’SIRINI EKOLOGIK BAHOLASH},
  author = {Jabbarov, Zafarjon Abdukarimovich and Jobborov, Baxrom Turg'unovich and Nosirov, Sherzod Nuritdinovich and Xurramov, Nodir Norboy o'g'li},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {6},
  pages = {505-513},
  doi = {10.70728/a.series.tab.v08.i06.069},
  url = {https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i06.069}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi