EICHHORNIA CRASSIPES VA PISTIA STRATIOTES EFIR MOYLARINING KIMYOVIY TARKIBINI GC-MS USULI YORDAMIDA QIYOSIY TAHLIL QILISH VA ULARNING BIOLOGIK FAOLLIGI

Xayrullo, Egamberdiyev, Nurillo, Umirov, Ugilay, Abduraxmanova, Alimjon, Matchanov

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu ilmiy maqolada O‘zbekiston florasi va iqlim sharoitida introduksiya qilingan hamda oqova suvlarni biologik usulda tozalashda (fitoremediatsiya) faol ishlatiladigan ikki yirik gidrofit — Eichhornia crassipes (Suv gatsinti) va Pistia stratiotes (Suv salati) o‘simliklarining yer ustki qismidan gidrodistillatsiya yordamida ajratilgan efir moylarining komponent tarkibi Gaz xromatografiyasi — Mass-spektrometriya (GC-MS) usulida qiyosiy tadqiq etildi. Laboratoriya sharoitida olingan kromatogrammalar va mass- spektrlar taxlili har ikki o‘simlikning o‘ziga xos lipofil profili va terpenoid tarkibini ko‘rsatdi. Jumladan, E. crassipes moyida Oleic acid, ethyl ester (28.45%) va Hexadecanoic acid, ethyl ester (19.12%) yuqori konsentratsiyani tashkil qilsa, P. stratiotes namunalarida Hexadecanoic acid, ethyl ester (13.29%), erkin Palmitic acid (12.09%) hamda eng muhim fitosterollardan hisoblangan Stigmasterol (11.39%) dominant ekanligi ma’lum bo‘ldi. Shuningdek, xlorofill hosilasi hisoblangan Fitol diterpenoidi har ikki obyekatda ham qayd etilib, mos ravishda 12.35% va 2.12% ni tashkil etdi. Maqolada aniqlangan asosiy biofaol komponentlarning miqdoriy nisbatlari va ularning farmatsevtika, xalq tabobati hamda kosmetika sanoatidagi tibbiy-biologik salohiyati keng qiyosiy muhokama qilingan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarXayrullo, Egamberdiyev, Nurillo, Umirov, Ugilay, Abduraxmanova, Alimjon, Matchanov
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
Nashr sanasi2026-07-13
Jild8
Son6
Betlar71-77
TilIngliz
DOI10.70728/a.series.tab.v08.i06.011

Kalit so‘zlar

Eichhornia crassipes, Pistia stratiotes, efir moyi, GC-MS tahlili, Oleik kislota etil efiri, Stigmasterol, Fitol, Skvalen, biofaollik, qiyosiy farmakologiya.

Ilmiy soha

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar