ushbu maqolada tarixiy me’moriy meros tarkibidagi tasviriy san’at elementlarining — ornament, naqqoshlik, ganch va yog‘och o‘ymakorligi, devoriy tasvir, koshinkor bezak, epigrafika, haykaltaroshlik, rang-kompozitsiya va ramziy ikonografiyaning — identitet yaratishdagi roli tizimli ravishda tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi tarixiy me’moriy obyektlarda badiiy qatlamning faqat estetik bezak emas, balki makonning ma’noviy kodi, kollektiv xotira tashuvchisi, hududiy mansublik belgisi va ijtimoiy identifikatsiya mexanizmi ekanini ilmiy asoslashdan iborat. Maqolada identitetning individual, guruhiy, mahalliy, milliy va sivilizatsion darajalari ajratilib, tasviriy san’at elementlari ushbu darajalarning shakllanishida qanday ishlashi ko‘rsatib beriladi. Tadqiqot metodologiyasi integrativ xarakterga ega bo‘lib, normativ-huquqiy hujjatlar, UNESCO va ICOMOS konseptual hujjatlari, Faro konvensiyasi, zamonaviy heritage studies adabiyoti, arxitektura nazariyasi hamda urban xotira bo‘yicha ilmiy tadqiqotlar qiyosiy va hermenevtik tahlil qilindi. Natijada tasviriy san’at elementlari tarixiy me’moriy merosning semantik o‘qiluvchanligini kuchaytirishi, joyga tegishlilik hissini mustahkamlashi, madaniy uzluksizlikni ko‘rinadigan shaklga keltirishi, turistik va ta’limiy kommunikatsiyani boyitishi, shu bilan birga, noto‘g‘ri talqin yoki yuzaki stilizatsiya sharoitida identitetni soddalashtirish va kommodifikatsiya qilish xavfini ham yuzaga keltirishi aniqlashtirildi. Maqolada identitet yaratishning ko‘p qatlamli modeli taklif etilib, unda tarixiy makonning moddiy shakli, badiiy belgilar tizimi, foydalanuvchi talqini, institutsional himoya va zamonaviy qayta ishlatish amaliyotlari o‘rtasidagi bog‘liqlik ochib beriladi. Tadqiqot xulosalariga ko‘ra, tarixiy me’moriy merosni asrash va rivojlantirish siyosatida tasviriy san’atni “qo‘shimcha dekor” sifatida emas, balki merosning identitet ishlab chiqaruvchi yadro komponenti sifatida baholash zarur.
| Mualliflar | Qochqorov, Bahodirjon O'lmasovich |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-13 |
| Jild | 8 |
| Son | 5. |
| Betlar | 2200-2211 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/c.series.san.v08.i05.005 |
DOI: 10.70728/c.series.san.v08.i05.005 · Maqolaning asl sahifasi
tarixiy me’moriy meros, tasviriy san’at, identitet, kollektiv xotira, ornament, epigrafika, koshinkorlik, madaniy davomiylik, place attachment, heritage communication.
Mazkur maqolada XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Turkiston hududida musiqa madaniyatini rivojlantirishning ijtimoiy zaruriyati masalasi tahlil qilinadi. Ushbu davrda jamiyat hayotida yuz bergan siyosiy, ma’rifiy va…
Ushbu maqolada umumta’lim maktablarida “Musiqa madaniyati” fanini o‘qitishda musiqa darslarini zamonaviy talablar asosida tashkil etish shakllari haqida so‘z yuritilgan.
Ushbu maqolada O‘zbekiston mustaqillik davrida mahobatli rang- tasvir san’atida milliy g‘oya va tarixiy obrazlarning badiiy talqini keng qamrovli tahlil etiladi. Tadqiqot davomida milliy rangtasvir maktabining…
This article analyzes the role and importance of instrumental performance skills in the professional training of future music teachers. Based on scientific and pedagogical sources, practical observations, and…
Ushbu maqolada raqamli globallashuv va internet madaniyati sharoitida san’atning yoshlar ma’naviy-estetik tarbiyasidagi o‘rni ilmiy-tahliliy nuqtai nazardan tadqiq etiladi. Mazkur sohada yuzaga kelayotgan zamonaviy…
Ushbu maqolada o‘zbek xalq og‘zaki ijodining noyob namunasiga aylangan baxshichilik san’atida ustoz-shogird an’analarining tarixiy, ma’naviy va tarbiyaviy ahamiyati tahlil qilinadi. Shuningdek, baxshilik maktablarining…
Mazkur maqolada an’anaviy xonandalik san’ati vositasida talabalarda refleksiv-kreativ fikrlashni shakllantirishning pedagogik imkoniyatlari tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida o‘zbek milliy musiqa merosi, xususan maqom…
Ushbu maqola o'zbek an'anaviy bastakorlik ijodini o'rganish va uning namunalarini ijro etishga bag'ishlangan. Maqolada bastakorlik tushunchasi, uning tarixi va mintaqaviy xususiyatlari yoritilgan. An'anaviy bastakorlar…
Mazkur maqolada an’anaviy xonandalik san’atida milliy qadriyatlarning saqlanishi, rivojlanishi va zamonaviy sharoitda yangicha mazmun kasb etishi masalalari tahlil qilinadi. Tadqiqotda maqom, katta ashula, xalq…
В данной работе рассматриваются теоретические и практические аспекты психологической устойчивости (ментальной стойкости) как определяющего фактора достижения высоких результатов в современном спорте. В условиях…