В статье рассматривается актуальная экологическая проблема загрязнения ирригационных систем и рек Узбекистана (Сырдарья, Зарафшан, Чирчик) тяжелыми металлами (ТМ) в условиях антропогенной нагрузки. Особое внимание уделено механизмам миграции ТМ в водной среде и их переходу в систему «почва – растение», что создает прямую угрозу безопасности агропродукции. В качестве эффективного и экологически безопасного метода очистки (биоремедиации) предлагается использование высшего водного растения роголистника (Ceratophyllum demersum), обладающего высокой способностью к биоаккумуляции свинца, кадмия, меди и других элементов. Впервые проведено сравнительное исследование элементного состава Ceratophyllum demersum, отобранного из ирригационных каналов Южно-Голодностепский и Дустлик Сырдарьинской области Приведены результаты экспериментального исследования содержания микроэлементов в тканях роголистника, полученные методом индуктивно-связанной плазмы с оптической эмиссионной спектрометрией (ICP- OES) после предварительной минерализации образцов. Установлено влияние типа кислотной минерализации (H₂SO₄ и HNO₃) на степень извлечения элементов при ICP- OES анализе. Выявлены особенности биоаккумуляции макро- и микроэлементов в условиях различной антропогенной нагрузки. Показана эффективность Ceratophyllum demersum как биоиндикатора загрязнения водных экосистем региона.
| Mualliflar | Сабина Ришатовна , Мусакаева, Элеонора Шухратовна, Жумаева, Зулайхо Асанaлиевна, Сманова, Рашидова , Камила Хамидовна, Зухра Зиятовна, Яхшиева |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-02 |
| Jild | 8 |
| Son | 5 |
| Betlar | 853-863 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/a.series.tab.v08.i05.109 |
DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i05.109 · Maqolaning asl sahifasi
тяжёлые металлы, фиторемедиация, биосорбция, ирригационные воды, биоаккумуляция, ICP-OES, экологический мониторинг, Узбекистан, Ceratophyllum demersum, предельно допустимая концентрация.
Mazkur maqolada Petunia × hybrida o‘simligida tamaki mozaikasi virusi (TMV) ning uchrashi va simptomatik belgilari o‘rganildi. Tadqiqot davomida virus bilan zararlangan o‘simliklarda barglarning mozaikasimon xlorozga…
Maqolada Buxoro viloyati suv va suv oldi qushlarining tarixiy o‘rganilish jarayoni tahlil qilinadi. Tadqiqotdagi ma’lumotlar ilmiy ekspeditsiyalar va ornitologik manbalarga asoslanadi. Asosiy e’tibor “Птицы Узбекистана”…
Ilmiy nashrlarda keltirilgan ma’lumotlar turlarning taksonomik xilma- xilligi, soni va hududiy tarqalishini yoritadi hamda yovvoyi tabiat resurslarini muhofaza qilish va ulardan samarali foydalanish bo‘yicha qarorlar…
Ushbu maqolada Buxoro viloyatidagi chorvachilik sohasining holati, chorvachilik mahsulotlarini yetishtirish dinamikasi, tumanlar kesimida chorvachilik tarmog‘lariga e’tibor masalasi, sohadagi muammolar va ularning…
Ushbu ilmiy tadqiqotda qand jo‘xorining “Qorabosh” navida ekish me’yorlarining hosildorlikka ta’siri o‘rganildi. Tajribalar 80 ming, 90 ming, 110 ming va 140 ming donaga urug‘ me’yorlarida o‘tkazildi. Tadqiqot…
Ushbu maqolada Atropa belladonna. dorivor o’simligining batanik tasnifi, dorivorlik xususiyatlari hamda urug‘larning laboratoriya sharoitida unuvchaniligi va Xorazm viloyatining tuproq-iqlim sharoitlarida turli-xil…
Ushbu maqolada g‘o‘za o‘simligining madaniy navlari va yovvoyi turlari o‘rtasida olingan resiprok va pog‘onali duragaylash orqali olingan F2 o‘simliklarida tоlа uzunligining irsiylаnishi va o‘zgaruvchanligi bo‘yicha…
Mazkur maqolada atrof-muhitni muhofaza qilish tamoyillari va mezonlari ahamiyati oʻrganilgan. Olingan natijalar hududning barqaror rivojlanishini ta'minlash, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va ekologik xavf…
Ushbu maqolada Xorazm viloyati tuproq-iqlim sharoitida introduksiya qilingan Geranium sanguineum L. ning biologik xususiyatlari, introduksiya jarayoni, vegetatsiya davridagi o‘sish va rivojlanish qonuniyatlari hamda…
O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan karamdoshlar oilasiga mansub turlari bo‘yicha jadval tuzildi. Karamdoshlar oilasiga mansub 9 tur Qizil kitobga kiritilgan. Ayrim turlariga tavsiflar berildi.