DOLCHIN ALDEGIDI VA AYRIM AROMATIK AMINLAR ASOSIDA SHIFF ASOSLAR SINTEZI HAMDA SPEKTRAL TAHLILI

Saidova, M.Q., Yo'ldosheva, N.M., Djurayev, A.J., Esanov, R.S.

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada dolchin aldegidi asosida ayrim aminobirikmalar bilan yangi Shiff asoslarini sintez qilish, ularning fizik-kimyoviy xossalari hamda spektral tavsiflari o‘rganildi. Tadqiqot davomida dolchin aldegidining p-aminofenol, p-amino-m-krezol va p- fenilendiamin bilan kondensatsiya reaksiyalari metanol muhitida, katalitik miqdordagi sirka kislotasi ishtrokida amalga oshirildi. Reaksiya natijasida tegishli Shiff asoslari 76–82 % unum bilan olindi. Sintez qilingan birikmalarning tuzilishi UB-, IQ-spektroskopiya hamda mass- spektrometriya usullari yordamida tasdiqlandi. IQ-spektrlarda boshlang‘ich aldegidga xos karbonil guruhi tebranish chastotasining yo‘qolishi va 1596–1666 sm⁻¹ sohada azometin (C=N) bog‘iga tegishli yangi intensiv tebranish chastotalarining paydo bo‘lishi Shiff asoslari hosil bo‘lganligini ko‘rsatdi. UB-spektrlarda π→π* va n→π* elektron o‘tishlarga xos yutilish maksimumlari kuzatildi. Mass-spektr tahlillarida esa protonlangan molekulyar ionlar [M+H]⁺ aniqlanib, ularning nazariy molekulyar massalarga mos kelishi sintez jarayonining muvaffaqiyatli amalga oshganligini tasdiqladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSaidova, M.Q., Yo'ldosheva, N.M., Djurayev, A.J., Esanov, R.S.
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
Nashr sanasi2026-07-02
Jild8
Son5
Betlar716-724
TilIngliz
DOI10.70728/a.series.tab.v08.i05.092

Kalit so‘zlar

dolchin aldegidi, Shiff asoslari, sintez, aminobirikmalar, biologik faollik, cinnamomum oilasi, ultrabinafsha(UB), infraqizil(IQ), mass spektrometriya.

Ilmiy soha

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar