Dolchin aldegidi va ayrim aromatik aminlar asosida shiff asoslar sintezi hamda spektral tahlili

Saidova, M.Q., Yo'ldosheva, N.M., Djurayev, A.J., Esanov, R.S.

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada dolchin aldegidi asosida ayrim aminobirikmalar bilan yangi Shiff asoslarini sintez qilish, ularning fizik-kimyoviy xossalari hamda spektral tavsiflari o‘rganildi. Tadqiqot davomida dolchin aldegidining p-aminofenol, p-amino-m-krezol va p- fenilendiamin bilan kondensatsiya reaksiyalari metanol muhitida, katalitik miqdordagi sirka kislotasi ishtrokida amalga oshirildi. Reaksiya natijasida tegishli Shiff asoslari 76–82 % unum bilan olindi. Sintez qilingan birikmalarning tuzilishi UB-, IQ-spektroskopiya hamda mass- spektrometriya usullari yordamida tasdiqlandi. IQ-spektrlarda boshlang‘ich aldegidga xos karbonil guruhi tebranish chastotasining yo‘qolishi va 1596–1666 sm⁻¹ sohada azometin (C=N) bog‘iga tegishli yangi intensiv tebranish chastotalarining paydo bo‘lishi Shiff asoslari hosil bo‘lganligini ko‘rsatdi. UB-spektrlarda π→π* va n→π* elektron o‘tishlarga xos yutilish maksimumlari kuzatildi. Mass-spektr tahlillarida esa protonlangan molekulyar ionlar [M+H]⁺ aniqlanib, ularning nazariy molekulyar massalarga mos kelishi sintez jarayonining muvaffaqiyatli amalga oshganligini tasdiqladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSaidova, M.Q., Yo'ldosheva, N.M., Djurayev, A.J., Esanov, R.S.
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-07-02
Jild8
Son5
Betlar716-724
TilO‘zbek
DOI10.70728/a.series.tab.v08.i05.092
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i05.092 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

dolchin aldegidi, Shiff asoslari, sintez, aminobirikmalar, biologik faollik, cinnamomum oilasi, ultrabinafsha(UB), infraqizil(IQ), mass spektrometriya.

Iqtibos keltirish

APASaidova, M.Q., Yo'ldosheva, N.M., Djurayev, A.J., & Esanov, R.S. (2026). DOLCHIN ALDEGIDI VA AYRIM AROMATIK AMINLAR ASOSIDA SHIFF ASOSLAR SINTEZI HAMDA SPEKTRAL TAHLILI. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(5), 716-724. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i05.092
GOST (OAK)Saidova, M.Q. va b. DOLCHIN ALDEGIDI VA AYRIM AROMATIK AMINLAR ASOSIDA SHIFF ASOSLAR SINTEZI HAMDA SPEKTRAL TAHLILI // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 5. – B. 716-724. – DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i05.092.
MLASaidova, M.Q., Yo'ldosheva, N.M., Djurayev, A.J., and Esanov, R.S. “DOLCHIN ALDEGIDI VA AYRIM AROMATIK AMINLAR ASOSIDA SHIFF ASOSLAR SINTEZI HAMDA SPEKTRAL TAHLILI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(5), 716-724, 2026. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i05.092
ChicagoSaidova, M.Q., Yo'ldosheva, N.M., Djurayev, A.J., and Esanov, R.S. “DOLCHIN ALDEGIDI VA AYRIM AROMATIK AMINLAR ASOSIDA SHIFF ASOSLAR SINTEZI HAMDA SPEKTRAL TAHLILI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(5), 716-724 (2026). https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i05.092
HarvardSaidova, M.Q., Yo'ldosheva, N.M., Djurayev, A.J., and Esanov, R.S (2026) ‘DOLCHIN ALDEGIDI VA AYRIM AROMATIK AMINLAR ASOSIDA SHIFF ASOSLAR SINTEZI HAMDA SPEKTRAL TAHLILI’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(5), 716-724. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i05.092
BibTeX
@article{saidovamq2026,
  title = {DOLCHIN ALDEGIDI VA AYRIM AROMATIK AMINLAR ASOSIDA SHIFF ASOSLAR SINTEZI HAMDA SPEKTRAL TAHLILI},
  author = {Saidova, M.Q. and Yo'ldosheva, N.M. and Djurayev, A.J. and Esanov, R.S.},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {5},
  pages = {716-724},
  doi = {10.70728/a.series.tab.v08.i05.092},
  url = {https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i05.092}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Saidova, M.Q. — boshqa maqolalari