RNK saqlovchi viruslardan genomik rnkni ajratib olishning zamonaviy strategiyalari va molekulyar diagnostikadagi ahamiyati: SARS-COV-2 misolida

Dilmurodjon, B. Turdaliyev, Ra'no, B. Sayidova, Otabek, O'. Allayev, Feruza, B. Xoliyorova, Humoyun, Sh. Ashuraliyev

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

SARS-CoV-2 infection kabi RNK genomiga ega viruslar global epidemiyalar va pandemiyalarning asosiy etiologik omillaridan biri hisoblanadi. Ushbu viruslarni tezkor va aniq aniqlashda real vaqt rejimidagi revers transkripsion polimeraza zanjir reaksiyasi (real-time RT-PCR) eng ishonchli molekulyar diagnostika usullaridan biri bo‘lib, uning sezgirligi va spetsifikligi ko‘p jihatdan virus RNKsini yuqori sifatda ajratib olishga bog‘liq. Mazkur sharh maqolada SARS-CoV-2 misolida virus RNKsini ajratib olishning asosiy yondashuvlari, jumladan TRIzol asosidagi organik ekstraksiya, silika spin-kolonka va magnit boncuklarga asoslangan usullar tizimli ravishda tahlil qilindi. Shuningdek, klinik namunalarni to‘g‘ri yig‘ish, transport qilish va saqlash sharoitlari, RNase kontaminatsiyasi va PCR inhibitorlarining ta’siri, RT-qPCR uchun RNK sifatiga qo‘yiladigan talablar, resurslari cheklangan laboratoriyalar uchun iqtisodiy samarali ekstraksiya usullari hamda SARS-CoV-2 diagnostikasidagi amaliy qo‘llanish jihatlari yoritildi. Bundan tashqari, ajratib olingan virus RNKsining genomik monitoring, mutatsiyalarni aniqlash, yangi avlod sekvensiyalash (NGS), diagnostik test tizimlari va ilmiy tadqiqotlarda tutgan o‘rni muhokama qilindi. Maqolada yuqori sifatli RNK olish imkonini beruvchi sodda, tezkor, arzon va avtomatlashtirishga mos texnologiyalarni rivojlantirish kelajakdagi epidemiyalar va pandemiyalarga tayyorgarlik ko‘rishda muhim ahamiyatga ega ekanligi ta’kidlangan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarDilmurodjon, B. Turdaliyev, Ra'no, B. Sayidova, Otabek, O'. Allayev, Feruza, B. Xoliyorova, Humoyun, Sh. Ashuraliyev
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-07-02
Jild8
Son5
Betlar618-644
TilO‘zbek
DOI10.70728/a.series.tab.v08.i05.081
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i05.081 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

SARS-CoV-2, COVID-19, RNK viruslari, virus RNKsini ajratib olish, real-time RT-PCR, molekulyar diagnostika, TRIzol, silika spin-kolonka, magnit boncuklar, RNase kontaminatsiyasi, PCR inhibitorlari, yangi avlod sekvensiyalash (NGS), genomik monitoring, point-of-care diagnostika..

Iqtibos keltirish

APADilmurodjon, B. Turdaliyev, Ra'no, B. Sayidova, Otabek, O'. Allayev, Feruza, B. Xoliyorova, & Humoyun, Sh. Ashuraliyev (2026). RNK SAQLOVCHI VIRUSLARDAN GENOMIK RNKNI AJRATIB OLISHNING ZAMONAVIY STRATEGIYALARI VA MOLEKULYAR DIAGNOSTIKADAGI AHAMIYATI: SARS-COV-2 MISOLIDA. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(5), 618-644. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i05.081
GOST (OAK)Dilmurodjon, B. Turdaliyev va b. RNK SAQLOVCHI VIRUSLARDAN GENOMIK RNKNI AJRATIB OLISHNING ZAMONAVIY STRATEGIYALARI VA MOLEKULYAR DIAGNOSTIKADAGI AHAMIYATI: SARS-COV-2 MISOLIDA // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 5. – B. 618-644. – DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i05.081.
MLADilmurodjon, B. Turdaliyev, Ra'no, B. Sayidova, Otabek, O'. Allayev, Feruza, B. Xoliyorova, and Humoyun, Sh. Ashuraliyev. “RNK SAQLOVCHI VIRUSLARDAN GENOMIK RNKNI AJRATIB OLISHNING ZAMONAVIY STRATEGIYALARI VA MOLEKULYAR DIAGNOSTIKADAGI AHAMIYATI: SARS-COV-2 MISOLIDA.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(5), 618-644, 2026. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i05.081
ChicagoDilmurodjon, B. Turdaliyev, Ra'no, B. Sayidova, Otabek, O'. Allayev, Feruza, B. Xoliyorova, and Humoyun, Sh. Ashuraliyev. “RNK SAQLOVCHI VIRUSLARDAN GENOMIK RNKNI AJRATIB OLISHNING ZAMONAVIY STRATEGIYALARI VA MOLEKULYAR DIAGNOSTIKADAGI AHAMIYATI: SARS-COV-2 MISOLIDA.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(5), 618-644 (2026). https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i05.081
HarvardDilmurodjon, B. Turdaliyev, Ra'no, B. Sayidova, Otabek, O'. Allayev, Feruza, B. Xoliyorova, and Humoyun, Sh. Ashuraliyev (2026) ‘RNK SAQLOVCHI VIRUSLARDAN GENOMIK RNKNI AJRATIB OLISHNING ZAMONAVIY STRATEGIYALARI VA MOLEKULYAR DIAGNOSTIKADAGI AHAMIYATI: SARS-COV-2 MISOLIDA’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(5), 618-644. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i05.081
BibTeX
@article{dilmurodjonbturdaliyev2026,
  title = {RNK SAQLOVCHI VIRUSLARDAN GENOMIK RNKNI AJRATIB OLISHNING ZAMONAVIY STRATEGIYALARI VA MOLEKULYAR DIAGNOSTIKADAGI AHAMIYATI: SARS-COV-2 MISOLIDA},
  author = {Dilmurodjon, B. Turdaliyev and Ra'no, B. Sayidova and Otabek, O'. Allayev and Feruza, B. Xoliyorova and Humoyun, Sh. Ashuraliyev},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {5},
  pages = {618-644},
  doi = {10.70728/a.series.tab.v08.i05.081},
  url = {https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i05.081}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi