Жаҳонда ҳозирги кундаги етакчи илмий марказлар тадқиқотчи-олимлари радиациянинг организмга таъсир қилиш максимал дозалари, уларнинг организмда қайтар ва қайтмас патологик жараёнлар келтириб чиқариш муддатлари, сурункали нурланишларнинг организм тизим ҳамда аъзоларига таъсир даражаси, радиопротектив воситалар ишлаб чиқариш ва ишлатиш бўйича илмий-тадқиқот ишлари олиб борилиб, натижаларини эълон қилганлар. Шунингдек, сурункали нурлагиш натижасида организмда юрак етишмовчилигига олиб келади. Қон айланишининг бузилиши кўплаб клиник синдромларга асосланган, патогенетик жиҳатдан турли таъсир мунособатларига чамбарчас боғлиқ ҳолда кузатилади. Юрак етишмовчилиги аввало тўқима ва органларда нормал қон айланишини таъминлай олмайдиган патологик ҳолат ҳисобланади. Сурункали нурланиш ҳаддан ташқари юрак етишмовчилигига сабаб бўлади. Ушбу юрак етишмовчилигининг ривожланиши миокарднинг узоқ муддатли ортиқча ишлаши бўлиб, бу қоннинг юракдан катта томирларга (ортиқча ишлаши) чиқиши ёки юракка қон оқимининг ҳаддан ташқари кўпайиши натижасида юзага келади [5,9,10,12]. Инсон организмга ҳар қандай ташқи физик, кимёвий ва биологик таъсирлар ушбу организм аъзолари тузилиши, функцияси ўзгаришига олиб келади. Бунда организм компенсатор-мослашув механизмлари доирасида клиник-лаборатор параметрлар, жумладан аъзолар морфологиясини ўзгартириш орқали жавоб беради. Бундай ташқи таъсир қилувчи омиллардан бири сурункали нурланиш манбалари бўлиб, улар маълум дозаларда организм аъзо ва тизимларига салбий таъсир кўрсатиши исботланган. Сурункали нурланиш (радиация) таъсирида юзага келадиган нур касаллиги организмнинг патологик ҳолати бўлиб, ионланувчи нурланишнинг максимал йўл қўйилган меъёрларидан юқори дозалари таъсирида келиб чиқади. Нурланишлар таъсирида организмдаги ўзгаришлар, шу жумладан аъзолар морфологик хусусиятлари ҳамда нурланиш таъсирини камайтириш бўйича даволаш-профилактика тадбирларини ишлаб чиқиш ўз долзарблигини йўқотгани йўқ [10,13].
| Mualliflar | Султанова , Лола Джахонкуловна, Кежаев , Завкиддин Махмудович |
|---|---|
| Jurnal | Гуманитар ва табиий фанлар журнали |
| Nashr sanasi | 2024-04-10 |
| Son | 8 |
| Betlar | 108-112 |
| Til | Rus |
нурланиш, юрак, ўрганиш, нурланиш, морфологик хусусият.
Замонавий фтизиологиянинг долзарб муаммоларидан бири сил касаллигини онкологик касалликлар билан бирлаштиришдир. Бу, биринчи навбатда, сўнгги йилларда сил касаллиги билан давом этаётган кескин вазият фонида малигн…
Ўткир нурланиш ионланувчи нурланиш частотаси ва давомийлигига боғлиқ бўлиб, органларнинг нурланиш сезгирлигига қараб хар хил даражада ривожланади. Ўткир нурланишда энг сезгир аъзолар иммун аъзолар (талоқ, лимфа…
Бош мия қон томирлари патологияси бўйича ўлим кўрсаткичи дунё ахолисида 2,8%ни ташкил этиб аксарият томир девори бутунлигини бузилиши билан давом этади. Аксарият бош мия қон томирларининг аневризматик ёрилиши билан…
Сўнгги йилларда ёшларнинг татуировкага қизиқиши ортиб бормоқда. Дермисга ранг берувчи пигментни киритиш билан терининг маҳаллий шикастланиши усули билан амалга ошириладиган танадаги доимий нақшни қўллаш, бу турдаги…
Неходжкин лимфомалар (НХЛ) иммуноформологик, цитологик ва клиник хусусиятлари бўйича турлича бўлган ўсмаларнинг гетероген гуруҳини ўзида намоён этиб, болалар онкологик касалликлари тузилишида лейкоз ва марказий нерв…
Сув биосферадаги энг кенг тарқалган моддадир. Гидросфера океанлар, денгизлар, кўллар, дарёлар ва муз қатламлари тўпламидир. У атмосфера ва литосфера ўртасида жойлашган ва ер юзасининг тахминан 70,8% ни эгаллаган ернинг…
В статье описываются функциональные свойства ротовой жидкости у лиц с зубочелюстными аномалиями, проводится сравнительный анализ со свойствами ротовой жидкости людей, не страдающих ортодонтическими патологиями.
Кровотечение из влагалища является распространенной осложненной ситуацией в первом триместре беременности, с частотой, изменяющейся от 16% до 25% [1]. Если имеется внутриматочное кровотечение без расширения шейки матки…
Разработка новых методов раннего выявления, профилактики и лечения гипертонических и вегетативных кризов у беременных является критически важной задачей, особенно в контексте Узбекистана, для развития…
Болезнь Паркинсона (БП) является тяжёлым неуклонно прогрессирующим нейродегенеративным заболеванием центральной нервной системы (ЦНС). Среди хронических болезней головного мозга БП занимает одно из ведущих мест, что…