Mazkur maqolada obraz, sxema va tushunchaning kognitiv tabiati hamda ularning o‘zaro munosabati tilshunoslik va adabiyotshunoslik nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Obraz inson tafakkurida voqelikni hissiy-obrazli aks ettiruvchi asosiy birlik sifatida qaralib, u badiiy matnda o‘quvchining idrok va his-tuyg‘ularini faollashtiruvchi muhim vosita ekanligi ko‘rsatiladi. Tadqiqotda obrazning turlari (vizual, eshitish, ta’m, taktil, kinestetik va organik) she’riy misollar asosida tahlil qilinib, ularning poetik diskursdagi vazifasi ochib beriladi. Shu bilan birga, obraz, sxema va tushuncha o‘rtasidagi kognitiv bog‘liqlik asoslab berilib, ular inson bilish jarayonining izchil bosqichlarini tashkil etishi ilmiy jihatdan yoritiladi. Natijada, obraz nafaqat estetik, balki kognitiv va semantik mazmunni shakllantiruvchi muhim birlik sifatida talqin qilinishi zarurligi xulosa qilinadi.
| Mualliflar | Xalimova, Firuza Rustamovna |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashriyot | Қўқон давлат педагогика институти |
| ISSN | 3030-3958 |
| Nashr sanasi | 2026-06-05 |
| Jild | 8 |
| Son | 04 |
| Betlar | 1546-1553 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Psixologiya |
| DOI | 10.70728/b.series.v08.i04.219 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.70728/b.series.v08.i04.219 · Maqolaning asl sahifasi
obraz, konsept, tushuncha, sxema, kognitiv tilshunoslik, she’riy matn, badiiy tasvir, vizual obraz, eshitish obrazi, taktil obraz, kinestetik obraz, poetik diskurs.
| APA | Xalimova, Firuza Rustamovna (2026). OBRAZ, SXEMA VA TUSHUNCHANING KOGNITIV TABIATI HAMDA ULARNING SHE’RIY DISKURSDAGI IFODASI. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(04), 1546-1553. https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.219 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Xalimova, Firuza Rustamovna OBRAZ, SXEMA VA TUSHUNCHANING KOGNITIV TABIATI HAMDA ULARNING SHE’RIY DISKURSDAGI IFODASI // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 04. – B. 1546-1553. – DOI: 10.70728/b.series.v08.i04.219. |
| MLA | Xalimova, Firuza Rustamovna. “OBRAZ, SXEMA VA TUSHUNCHANING KOGNITIV TABIATI HAMDA ULARNING SHE’RIY DISKURSDAGI IFODASI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(04), 1546-1553, 2026. https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.219 |
| Chicago | Xalimova, Firuza Rustamovna. “OBRAZ, SXEMA VA TUSHUNCHANING KOGNITIV TABIATI HAMDA ULARNING SHE’RIY DISKURSDAGI IFODASI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(04), 1546-1553 (2026). https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.219 |
| Harvard | Xalimova, Firuza Rustamovna (2026) ‘OBRAZ, SXEMA VA TUSHUNCHANING KOGNITIV TABIATI HAMDA ULARNING SHE’RIY DISKURSDAGI IFODASI’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(04), 1546-1553. https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.219 |
| BibTeX | @article{xalimovafiruzarustamovna2026,
title = {OBRAZ, SXEMA VA TUSHUNCHANING KOGNITIV TABIATI HAMDA ULARNING SHE’RIY DISKURSDAGI IFODASI},
author = {Xalimova, Firuza Rustamovna},
journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
year = {2026},
volume = {8},
number = {04},
pages = {1546-1553},
doi = {10.70728/b.series.v08.i04.219},
url = {https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.219}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada aksiologik baholash fenomeni lingvistik tahlilning muhim kategoriyalaridan biri sifatida ilmiy-nazariy jihatdan tadqiq etiladi. Unda til birliklari orqali ifodalanadigan ijobiy va salbiy baholash…
Mazkur maqolada nemis va o‘zbek tillarida evfemizmlarning morfologik hamda kompleks usullar yordamida ifodalanishi qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida ellipsis, qisqartma, fonetik allyuziya va affiksatsiya kabi…
This article explores the concept as a key notion in linguoculturology, focusing on its structure, interpretation, and linguistic representation. The study reviews major theoretical approaches proposed by Russian and…
Maqolada Sidney Sheldon asarlarining tematik tasnifi va ularning o‘zbek o‘quvchilari tomonidan qabul qilinishi tahlil qilinadi. Tadqiqotda yozuvchining detektiv janrdagi asarlarining badiiy va mazmuniy xususiyatlari…
Mazkur maqolada vizual elementlar asosida matnni tushunish jarayonida semantik maydon nazariyasining o‘rni lingvistik va kognitiv yondashuv asosida tahlil qilinadi. Zamonaviy filologiyada matnni anglash jarayoni faqat…
Ushbu maqolada turkiy tasavvufiy adabiyotning yirik namoyandasi Xoja Ahmad Yassaviy hamda uning izdoshlari ijodida poetik shakl an’analari tahlil qilinadi. “Devoni hikmat” asaridagi vazn, qofiya, band va misra…
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillarida pul va boylikka oid leksik birliklarning semantik xususiyatlari qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida “money”, “wealth”, “fortune”, “income”, “capital”, “boylik”…
Maqolada Assia Jebarning « L’amour, la fantasia » asarida tarixning qanday tasvirlangani masalasi muhokama qilinadi. Ushbu roman ayollar xotirasida saqlanib qolgan jarohat izlaridan kelib chiqib, tarixni qayta yozish…
This article is devoted to the analysis of the main concepts of linguoconceptology, in which the concept is studied as the basic unit. Concepts play a crucial role in storing and organizing knowledge about the world by…
Mazkur maqolada tilshunoslik fanining tarixiy shakllanish bosqichlari va undagi fundamental ilmiy paradigmalar almashinuvi jarayonlari tizimli ravishda tadqiq etilgan. Ushbu kichik tadqiqot orqali muallif bu jarayonni…
Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada zamonaviy lingvistikaning muhim kognitiv-pragmatik kategoriyasi sifatida hejlar fenomeni ko‘rib chiqiladi. Alohida e’tibor J. Lakoff ishlaridan boshlab, zamonaviy pragmatik konsepsiyalargacha bo‘lgan…
Maqolada 2028-yilgi Olimpiya o‘yinlariga saralash davri sharoitida malakali dzyudochilarni xalqaro musobaqalarga tayyorlash tizimini takomillashtirish yo‘llari ko‘rib chiqilgan. O‘zbekiston terma jamoasining…
Maqolada malakali dzyudochilarni tayyorlashda texnik-taktik mahoratni takomillashtirish mexanizmlariga innovatsion yondashuv asoslab berilgan. O‘zbekiston terma jamoasining 2023–2025-yillardagi jahon chempionatlaridagi…
В тезисе рассматриваются онлайн-проекты как эффективный механизм формирования профессиональных навыков у будущих учителей русского языка в условиях цифровизации образования. Анализируются возможности проектной…
Maqolada ingliz tilini o‘qitishda turli metodlarning elementlarini o‘quv maqsadi asosida uyg‘unlashtirish masalasi nazariy va metodik jihatdan ko‘rib chiqiladi. Aralash metod tushunchasi miqdoriy va sifat tadqiqotlarini…
Maqolada sun’iy intellekt (SI) ta’sirida ta’lim paradigmasining raqamli bosqichdan intellektual transformatsiya bosqichiga o‘tishi, o‘qituvchi va o‘quvchi rollarining o‘zgarishi hamda inson markazli yondashuv sharoitida…
Har bir bola dunyoni o‘ziga xos tarzda his qiladi, anglaydi va kashf etadi. Autizm spektri buzilishi bo‘lgan bolalar uchun esa atrof-muhitdagi tovushlar, yorug‘lik, teginish va harakatlar turlicha sezilishi mumkin. Shu…