Maqolada Samarqand viloyati misolida arxeologik merosni ilmiy muomalaga kiritish tajribasi tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi viloyatda XIX asr oxiridan to hozirgi davrgacha shakllangan arxeologik topilmalarni qayd etish, fondlarga qabul qilish, tavsiflash, nashr etish, kataloglashtirish va ilmiy talqin qilish amaliyotini kompleks ravishda baholashdan iborat. Maqolada arxeologik meros tushunchasining mazmuni ochib berilib, uning arxeologik joylar, obyektlar va topilmalar kabi tarkibiy qismlari o‘zaro bog‘liq tizim sifatida ko‘rib chiqiladi. Ayniqsa, arxeologik merosning boshqa turdagi tarixiy-madaniy merosdan farqli jihati sifatida uning kontekst bilan uzviy bog‘liqligi, ya’ni topilmaning ilmiy qimmati uning qaysi qatlam, muhit yoki inshoot bilan aloqador holda aniqlanishi bilan belgilanishi asoslab beriladi. Samarqand viloyatida olib borilgan arxeologik tadqiqotlar natijasida to‘plangan ulkan ilmiy materiallarning ilmiy muomalaga kiritilish bosqichlari tarixiy nuqtai nazardan ko‘rib chiqiladi. Rossiya imperiyasi davrida N. I. Veselovskiy, V. V. Bartold, V. L. Vyatkin singari tadqiqotchilar faoliyati orqali Samarqand yodgorliklari dastlab tavsif, xarita va ilmiy qayd darajasida muomalaga kirgani ko‘rsatiladi. Sovet davrida esa bu jarayon ancha tizimli tus olib, arxeologik ekspeditsiyalar, ilmiy institutlar va maxsus nashrlar vositasida topilmalarni e’lon qilish hamda tarixiy xulosalar chiqarish amaliyoti kuchaygani ta’kidlanadi. Ayniqsa, Afrosiyob yodgorligi misolida dala hisoboti, fondlashtirish, alohida maqola, monografik tadqiqot va umumlashtiruvchi tarixiy
| Mualliflar | Maxmudxon, Asatullayevich Yunusov |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-06-01 |
| Jild | 8 |
| Son | 4 |
| Betlar | 1716-1725 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/a.series.ijt.v08.i04.069 |
DOI: 10.70728/a.series.ijt.v08.i04.069 · Maqolaning asl sahifasi
Arxeologik meros, ilmiy muomala, Samarqand viloyati, arxeologik
This article examines the experience of introducing archaeological heritage into scientific circulation through the example of the Samarkand region, one of the most significant historical and cultural territories of…
Mazkur maqolada tarixiy tadqiqotlarda yosh olimlarning o‘rni va imkoniyatlari bir tizimda o‘rganilib, ularning raqamli tarix, interdisiplinar yondashuv va xalqaro ilmiy hamkorlikdagi faoliyati yangicha tahlil qilinadi…
Mazkur maqola buyuk qomusiy olim Abu Rayhon Muhammad ibn Ahmad Al-Beruniyning munajjimlik (astrologiya)ga nisbatan konseptual yondashuvini tarixiy-falsafiy va metodologik nuqtai nazardan kompleks tahlil qilishga…
Ushbu maqolada Qoʻqon xonligi davrida yashab ijod qilgan tarixchi- shoir Shamsiddin Shavqiy (1805-1889)ning “Riyozul muslimiyn” dostoni va unda keltirilgan ba’zi bir tarixiy ma’lumotlar, tadbirkor Valiboy Yo’ldashev…
Ushbu maqola yoshlarda raqamli ma'naviy immunitetni shakllantirishning ijtimoiy-psixologik texnologiyalarini nazariy-konseptual jihatdan tadqiq etishga bag'ishlangan. Maqolada "raqamli ma'naviy immunitet" tushunchasi…
Ushbu maqolada O‘zbekistonda kimyo fanining 1930–1950-yillardagi rivojlanishi, uning ilmiy asoslari hamda ishlab chiqarishga joriy etilishi jarayonlari tahlil qilingan. Tadqiqotda mazkur davrda respublikada kimyo…
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasining xalqaro aloqalar tizimida janubiy viloyatlar — Qashqadaryo va Surxondaryoning tutgan o‘rni tarixiy-dinamik jihatdan tahlil qilinadi. 1991–2023-yillar kesimida siyosiy…
Ushbu maqola Yangi O‘zbekistonda kambag‘allikka qarshi kurashning g‘oyaviy va mafkuraviy asoslarini tahlil qiladi. Maqolada jamiyatda adolat, tenglik va mehnatga bo‘lgan mas’uliyatning ahamiyati, shuningdek, milliy…
O‘zbekistonda 1925–1950 yillarda sanatoriy-kurort muassasalarida davolash ishlari rivojlanib, kasalliklarning oldini olish, hamda aholi salomatligini tiklashda ahamiyati ortib bordi. O‘rganilgan davrda tabiiy shifobaxsh…
Dunyo dinlaridagi oila tushunchasi va bu tushuncha atrofidagi qadriyatlar tadqiq etilar ekan, ular o‘rtasidagi o‘xshashlik va umumiylik yaqqol ko‘zga tashlanadi. Ushbu maqolada dunyoning eng keng tarqalgan diniy…