Ushbu maqolada Sharqiy Farg‘ona urug‘ mevali bog‘ agrotsenozlarida (olma, nok va behi) 2022–2025 yillar davomida uchrovchi shira zararkunandalari, ularning parazit entomofaglari hamda giperparazitlari tur tarkibi va uchrash darajasi o‘rganildi. Dala kuzatuvlari natijasida shiralarning bir nechta turlari aniqlanib, ular orasida Aphis pomi dominant zararkunanda sifatida qayd etildi. Parazit entomofaglar orasida Ephedrus plagiator, Praon volucre va Aphelinus mali eng yuqori uchrash darajasiga ega bo‘lib, asosiy biologik nazorat agentlari sifatida ajralib chiqdi. Shuningdek, giperparazit turlar (Pteromalidae, Figitidae va Megaspilidae oilalari) ham aniqlanib, ularning agroekotizimdagi roli baholandi. Tadqiqot natijalari asosida urug‘ mevali bog‘larda murakkab “o‘simlik– shira–parazit–giperparazit” tritrofik aloqalar tizimi shakllanganligi aniqlandi. Ushbu tizimda parazit entomofaglar zararkunanda populyatsiyasini tabiiy ravishda boshqarishda muhim rol o‘ynaydi, giperparazitlar esa ushbu jarayonni qisman cheklovchi yuqori trofik bo‘g‘in sifatida ishtirok etadi. Olingan natijalar biologik kurash tizimlarini takomillashtirish va agroekologik barqarorlikni ta’minlashda muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.
| Mualliflar | Jumayeva, Aziza Nu'monjon qizi |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-06-01 |
| Jild | 8 |
| Son | 4 |
| Betlar | 906-914 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/a.series.tab.v08.i04.138 |
DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i04.138 · Maqolaning asl sahifasi
shira, parazit, giperparazit, tritrofik aloqa, biologik kurash.
Qandli diabet dunyo miqyosida keng tarqalgan surunkali metabolik kasallik bo‘lib, uning oldini olish va davolashda samarali vositalarni izlash dolzarb ilmiy muammolardan biridir. So‘nggi yillarda sintetik dori…
Mazkur maqolada mahalliy chiqindi biomassa — yong‘oq po‘stlog‘i asosida ekologik jihatdan xavfsiz va iqtisodiy samarali "yashil" anionit sintezi va uning xossalari tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida xomashyo tarkibidagi…
Maqolada Fargʻona vodiysi suv havzalarida Saeptiramida turkumi vakillarining tur tarkibini aniqlash, morfologik diagnostik belgilarini tavsiflash, biologik va ekologik xususiyatlarini tahlil qilingan. Tadqiqot…
Ушбу мақолада замонавий перинатал тиббиётда ТОРЧ инфекцияларини эрта аниқлаш, уларнинг фаоллик даражасини баҳолаш ва ҳомилага таъсирини прогноз қилишда генетик, иммуногенетик ва биокимёвий биомаркерларнинг интеграцияси…
Tuproq mikroorganizmlari biosferaning eng muhim va vazifasi jihatdan faol tarkibiy qismlaridan biri bo’lib, ular ekotizimlar barqarorligini saqlash, tuproq unumdorligini ta’minlash hamda biogeokimyoviy jarayonlarni…
В данной работе рассматриваются современные представления о молекулярных и клеточных механизмах развития сахарного диабета 1 и 2 типов, а также инновационные подходы к их изучению и лечению. Подробно анализируются…
Dala tadqiqotlarida zararli xasva bilan sun’iy zararlantirilib, nazorat va tajriba maydonlaridan olingan hosilning sifat ko‘rsatkichi ushbu maqolada tahlil qilindi. Zararli xasva bilan zararlanish natijasida bug‘doyning…
Graves kasalligi qalqonsimon bezning autoimmun tireotoksikoz shakli bo‘lib, uning rivojlanishida immunogenetik mexanizmlar муҳим роль o‘ynaydi. Kasallikda TSH retseptoriga qarshi autoantitanalar TRAb hosil bo‘lishi…
1-(2-furanil)-4,4,4-triftorbutandion-1,3 aroilgidrazonlari (H2L1–H2L6) bilan Zn(II) kompleks birikmalari sintez qilindi. Olingan kompleks birikmalarning tarkibi, tuzilishi va xossalari IQ, Xirshfeld yuzasi, Raman…
Метаболик синдром замонавий тиббиётда кенг тарқалган ва клиник аҳамияти юқори бўлган патологиялардан бири ҳисобланади. Унинг патогенези ҳозирги кунда кўплаб экспериментал ва клиник тадқиқотларда ўрганилган бўлиб, асосий…