Subtitr tarjimasi tadqiqotlarida korpusga asoslangan yondashuvlar: “O‘tkan kunlar” filmi misolida

Faxriddin Jamshit o‘g‘li, Bakiyev

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada o‘zbek badiiy filmlarining ingliz tiliga subtitr orqali tarjimasini o‘rganishda korpusga asoslangan yondashuvlarning imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot materiali sifatida 1969-yilda rejissyor Yo‘ldosh A’zamov tomonidan suratga olingan “O‘tkan kunlar” filmining o‘zbekcha subtitrlari hamda 2024-yilda SamDChTIda tayyorlangan inglizcha subtitr tarjimalari tanlandi. SubtitleEdit dasturi yordamida tayyorlangan subtitrlar AntConc dasturida parallel korpus sifatida tahlil qilindi. Tadqiqotda AntConc dasturining ko‘p qo‘llanilgan so‘zlar va so‘z birikmalari (“word list” va “concordance”) funksiyalaridan foydalanilib, belgilar (tokenlar) soni, so‘z qo‘llanilish chastotasi, olmoshlar va mustaqil so‘zlarning taqsimlanishi, shuningdek, milliy-madaniy birliklarning kontekstdagi tarjima yechimlari o‘rganildi. Natijalar inglizcha subtitr tarjimalarida tokenlar sonining ko‘pligi, ixchamlik tamoyilining to‘liq saqlanmaganligi hamda ayrim madaniy birliklarning tarjimasida semantik va pragmatik moslashuv muammolari mavjudligini ko‘rsatdi. Tadqiqot audiovizual tarjimani o‘rganishda korpusga asoslangan yondashuvlarning samaradorligini tasdiqlaydi

Maqola ma’lumotlari
MualliflarFaxriddin Jamshit o‘g‘li, Bakiyev
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-02-16
Jild8
Son01
Betlar237-249
TilO‘zbek
Ilmiy sohaSan’atshunoslik
DOI10.70728/qdpi.v08.i01.031
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.70728/qdpi.v08.i01.031 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

subtitr tarjimasi, audiovizual tarjima, korpusga asoslangan tadqiqot, AntConc, parallel korpus, milliy-madaniy birliklar, tabiiylik

Ilmiy soha

San’atshunoslik

Iqtibos keltirish

APAFaxriddin Jamshit o‘g‘li, Bakiyev (2026). SUBTITR TARJIMASI TADQIQOTLARIDA KORPUSGA ASOSLANGAN YONDASHUVLAR: “O‘TKAN KUNLAR” FILMI MISOLIDA. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(01), 237-249. https://doi.org/10.70728/qdpi.v08.i01.031
GOST (OAK)Faxriddin Jamshit o‘g‘li, Bakiyev SUBTITR TARJIMASI TADQIQOTLARIDA KORPUSGA ASOSLANGAN YONDASHUVLAR: “O‘TKAN KUNLAR” FILMI MISOLIDA // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 01. – B. 237-249. – DOI: 10.70728/qdpi.v08.i01.031.
MLAFaxriddin Jamshit o‘g‘li, Bakiyev. “SUBTITR TARJIMASI TADQIQOTLARIDA KORPUSGA ASOSLANGAN YONDASHUVLAR: “O‘TKAN KUNLAR” FILMI MISOLIDA.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(01), 237-249, 2026. https://doi.org/10.70728/qdpi.v08.i01.031
ChicagoFaxriddin Jamshit o‘g‘li, Bakiyev. “SUBTITR TARJIMASI TADQIQOTLARIDA KORPUSGA ASOSLANGAN YONDASHUVLAR: “O‘TKAN KUNLAR” FILMI MISOLIDA.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(01), 237-249 (2026). https://doi.org/10.70728/qdpi.v08.i01.031
HarvardFaxriddin Jamshit o‘g‘li, Bakiyev (2026) ‘SUBTITR TARJIMASI TADQIQOTLARIDA KORPUSGA ASOSLANGAN YONDASHUVLAR: “O‘TKAN KUNLAR” FILMI MISOLIDA’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(01), 237-249. https://doi.org/10.70728/qdpi.v08.i01.031
BibTeX
@article{faxriddinjamshitoglibakiyev2026,
  title = {SUBTITR TARJIMASI TADQIQOTLARIDA KORPUSGA ASOSLANGAN YONDASHUVLAR: “O‘TKAN KUNLAR” FILMI MISOLIDA},
  author = {Faxriddin Jamshit o‘g‘li, Bakiyev},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {01},
  pages = {237-249},
  doi = {10.70728/qdpi.v08.i01.031},
  url = {https://doi.org/10.70728/qdpi.v08.i01.031}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

San’atshunoslik sohasidagi boshqa maqolalar

San’atshunoslik sohasidagi OAK jurnallari