Ushbu maqolada o‘zbek badiiy filmlarining ingliz tiliga subtitr orqali tarjimasini o‘rganishda korpusga asoslangan yondashuvlarning imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot materiali sifatida 1969-yilda rejissyor Yo‘ldosh A’zamov tomonidan suratga olingan “O‘tkan kunlar” filmining o‘zbekcha subtitrlari hamda 2024-yilda SamDChTIda tayyorlangan inglizcha subtitr tarjimalari tanlandi. SubtitleEdit dasturi yordamida tayyorlangan subtitrlar AntConc dasturida parallel korpus sifatida tahlil qilindi. Tadqiqotda AntConc dasturining ko‘p qo‘llanilgan so‘zlar va so‘z birikmalari (“word list” va “concordance”) funksiyalaridan foydalanilib, belgilar (tokenlar) soni, so‘z qo‘llanilish chastotasi, olmoshlar va mustaqil so‘zlarning taqsimlanishi, shuningdek, milliy-madaniy birliklarning kontekstdagi tarjima yechimlari o‘rganildi. Natijalar inglizcha subtitr tarjimalarida tokenlar sonining ko‘pligi, ixchamlik tamoyilining to‘liq saqlanmaganligi hamda ayrim madaniy birliklarning tarjimasida semantik va pragmatik moslashuv muammolari mavjudligini ko‘rsatdi. Tadqiqot audiovizual tarjimani o‘rganishda korpusga asoslangan yondashuvlarning samaradorligini tasdiqlaydi
| Mualliflar | Faxriddin Jamshit o‘g‘li, Bakiyev |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-02-16 |
| Jild | 8 |
| Son | 01 |
| Betlar | 237-249 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/qdpi.v08.i01.031 |
DOI: 10.70728/qdpi.v08.i01.031 · Maqolaning asl sahifasi
subtitr tarjimasi, audiovizual tarjima, korpusga asoslangan tadqiqot, AntConc, parallel korpus, milliy-madaniy birliklar, tabiiylik
.Mazkur tadqiqotda tilshunoslik terminologiyasining shakllanishi va tarixiy taraqqiyoti ilmiy tafakkur evolyutsiyasi, bilish nazariyasi hamda lingvistik modellashtirish jarayonlari bilan uzviy bog‘liq holda tahlil…
Maqolada iste’dodli shoir Muhiddin Abdusamadning lirik she’rlaridagi badiiya ifodasi, xususan, lirik subyekt, badiiy g‘oya, mazmujniy kompozitiya, kechinma tabiati, obrazlilik masalalari haqida fikr yuritiladi…
Maqolada ilovali elementlarning tabiatga xos boʼlgan xususiyatlardan biri, yaʼni uning tarkibida frazeologizmlarning qoʼllanilish muammosiga toʼxtalib, ilova konstruksiya tarkibidagi ilovali elementlarning qo’llanilishi…
Mazkur maqolada, Turkiston dehqonchilik va davlat mulklari boshqarmasi, Qo‘qon birja komiteti va Marg‘ilon uezdi shahar atrofi uchastka pristavi fondlarining arxiv hujjatlaridan foydalangan holda, mustamlakachilik…
This study investigates the national characteristics of metaphors and epithets in epic languages, drawing on examples from the Old English epic Beowulf and the Uzbek heroic epic Alpamysh. Through a comparative lens, it…
Mazkur maqolada O‘zbekiston va Qoraqalpog‘iston tarixshunosligida muhim o‘rin tutgan yirik olim, tarix fanlari doktori, professor Yangiboy Muhammedovich Do‘sumovning hayot yo‘li, ilmiy va pedagogik faoliyati tizimli…
Mazkur maqolada Sharq va G‘arb madaniy-an’analarida demonologik va angelologik tasavvurlarning genezisi, tarixiy shakllanish bosqichlari hamda ularning mifologiya, diniy ta’limotlar va mumtoz adabiyotdagi badiiy-estetik…
Ushbu maqolada 1945-1985-yillarda Xorazm viloyati aholisining ijtimoiy hayoti va kundalik turmush tarzining tarixshunoslikda yoritilish darajasi tahlil qilinadi. Ilmiy adabiyotlarda ushbu sohaning ijtimoiy ahamiyati…
This article explores conceptual models of metaphorical structures through a cognitive and pragmatic lens, comparing examples from English and Spanish. Drawing on Conceptual Metaphor Theory (CMT), it examines how…
Mazkur maqolada IX-XVII asrlarda Termiz sayyidlari institutining Movarounnahr (O‘rta Osiyo) ijtimoiy-siyosiy hayotidagi roli tarixiy-sotsiologik yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda “sayyid” maqomi nasabiy…