G‘arb operasining Xitoyga kirib kelishi, tarqalishi va milliylashuv jarayoni

Awuti Nuerguli

Oriental Art and Culture · 2026-yil

Annotatsiya

G‘arb operasi Yevropa musiqa madaniyatining muhim san’at shakllaridan biri bo‘lib, XVI asr oxiri - XVII asr boshlarida Italiyada shakllangan va keyinchalik musiqa, drama, adabiyot, sahna ijrosi hamda raqsni birlashtirgan murakkab san’at turi sifatida rivojlangan. G‘arb operasining Xitoyga kirib kelishi tarixini Qing sulolasining Qianlong imperatori davrigacha olib borish mumkin. XVIII asrning 70-yillarida Yevropa opera asarlari Qing saroyida ijro etila boshlagan. Jumladan, italiyalik kompozitor Nikkolo Pikkinni (Niccolò Piccinni)ning “La Cecchina” (“Yaxshi qiz”, “La buona figliuola”) operasi Xitoy saroyida ijro etilgan ilk G‘arb opera asarlaridan biri sifatida tarixiy manbalarda qayd etiladi. Xitoy va G‘arb o‘rtasidagi madaniy almashinuvning rivojlanishi bilan G‘arb musiqasi missionerlar, chet elliklar, cherkov maktablari, yangi ta’lim tizimi hamda xorijda tahsil olgan xitoylik talabalar orqali kengroq tarqala boshladi. XX asrdan boshlab xitoylik musiqachilar G‘arb musiqa nazariyasi, vokal san’ati, kompozitsiya va opera ijodini tizimli ravishda o‘rgandilar. Shu bilan birga, G‘arb operasi shakllari Xitoyning an’anaviy teatri, xalq qo‘shiqlari va milliy musiqa an’analari bilan uyg‘unlashtirila boshlandi. Natijada Xitoy operasi taqlid va o‘rganish bosqichidan milliylashuv va mahalliylashuv bosqichiga o‘tdi hamda o‘ziga xos xitoy milliy operasi shakllandi. Ushbu maqolada G‘arb operasining Xitoyga kirib kelish tarixi, uning tarqalish jarayoni va Xitoy milliy operasining shakllanishiga ko‘rsatgan ta’siri tahlil qilinadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAwuti Nuerguli
JurnalOriental Art and Culture
NashriyotЎзбекистон ДСМИ Фарғона минтақавий филиали
ISSN2181-063X
Nashr sanasi2026-10-02
Jild7
Son9
Betlar124-130
TilO‘zbek
Ilmiy sohaSan’atshunoslik
Indeksga qo‘shilgan2026-10-03

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

G‘arb operasi, Xitoy operasi, milliy opera, madaniy almashinuv

Ilmiy soha

San’atshunoslik

Iqtibos keltirish

APAAwuti Nuerguli (2026). G‘ARB OPERASINING XITOYGA KIRIB KELISHI, TARQALISHI VA MILLIYLASHUV JARAYONI. Oriental Art and Culture, 7(9), 124-130. https://journals-kokandsu.uz/index.php/oriental/article/view/6726
GOST (OAK)Awuti Nuerguli G‘ARB OPERASINING XITOYGA KIRIB KELISHI, TARQALISHI VA MILLIYLASHUV JARAYONI // Oriental Art and Culture. – 2026. – T. 7, № 9. – B. 124-130.
MLAAwuti Nuerguli. “G‘ARB OPERASINING XITOYGA KIRIB KELISHI, TARQALISHI VA MILLIYLASHUV JARAYONI.” Oriental Art and Culture, 7(9), 124-130, 2026. https://journals-kokandsu.uz/index.php/oriental/article/view/6726
ChicagoAwuti Nuerguli. “G‘ARB OPERASINING XITOYGA KIRIB KELISHI, TARQALISHI VA MILLIYLASHUV JARAYONI.” Oriental Art and Culture, 7(9), 124-130 (2026). https://journals-kokandsu.uz/index.php/oriental/article/view/6726
HarvardAwuti Nuerguli (2026) ‘G‘ARB OPERASINING XITOYGA KIRIB KELISHI, TARQALISHI VA MILLIYLASHUV JARAYONI’, Oriental Art and Culture, 7(9), 124-130. https://journals-kokandsu.uz/index.php/oriental/article/view/6726
BibTeX
@article{awutinuerguli2026,
  title = {G‘ARB OPERASINING XITOYGA KIRIB KELISHI, TARQALISHI VA MILLIYLASHUV JARAYONI},
  author = {Awuti Nuerguli},
  journal = {Oriental Art and Culture},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {9},
  pages = {124-130},
  url = {https://journals-kokandsu.uz/index.php/oriental/article/view/6726}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Oriental Art and Culture jurnalidan boshqa maqolalar

Oriental Art and Culture — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

San’atshunoslik sohasidagi boshqa maqolalar

San’atshunoslik sohasidagi OAK jurnallari