Hozirda butun dunyo bo‘ylab tuproq sho‘rlanish darajasi yildan yilga ortib bormoqda. Bunga sabab esa sug‘orishda suv resurslaridan noto‘g‘ri foydalanish, noto‘g‘ri agrotexnik usullar jumladan noto‘g‘ri o‘g‘itlash, iqlim o‘zgarishi kabi jihatlar dunyo bo‘ylab ekin maydonlar yerlarning tuproq sho‘rlanishini bosqichma-bosqich oshirmoqda. Bu esa o‘simliklardagi ion muvozanatining buzilishi, osmotik stress, oksidlovchi stress va ozuqa moddalarining kamayishi orqali o‘simliklarning umumiy o‘sishiga to‘sqinlik qiluvchi asosiy abiotik omillardan biridir. Tuz stressi o‘simliklar o‘sishining barcha jihatlariga ta`sir qiladi, ularning o‘sishiga to‘sqinlik qiladi. Ildiz, poya va barglarning yangi va quruq vaznini kamaytiradi. Bundan tashqari, barglarning kengayishini kamaytiradi va barg morfologiyasini o‘zgartiradi, fotosintezni kamaytiradi va o‘simlik ionlari gomeostazini buzadi, bu metabolik nomutanosiblik va oksidlovchi stressga olib keladi. Natijada hosilning kamayishiga va qishloq xo‘jaligiga jiddiy zarar yetkazadi. Shu bilan birga o‘simliklar sho‘rlanish stressiga bardosh berish uchun morfologik va molekulyar darajada bir nechta moslashish strategiyalari ham mavjud. Tuzga chidamli o‘simlik navlarini yaratish uchun turli darajadagi sho‘rlanish stressiga o‘simliklarning ta`siri va javoblarini har tomonlama tushunish va molekulyar, fiziologik va biokimyoviy usullarni birlashtirgan kompleks yondashuv zarur. Ushbu maqolada sho‘rlanishning o‘simliklarga turlicha ta`sirlarini ko‘rib chiqamiz.
| Mualliflar | O.T, Ziyodov, D.E, Usmanov, Sh.S., Аbdukarimov, A.A, Azimov, B.K, Raxmanov, Z.T., Buriev |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-02-16 |
| Jild | 8 |
| Son | 01 |
| Betlar | 155-162 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/qdpi.v08.i01.020 |
DOI: 10.70728/qdpi.v08.i01.020 · Maqolaning asl sahifasi
tuproq sho‘rlanishi, tuz stressi, osmotik stress, ion toksikligi, fotosintez, oksidlovchi stress, sho‘rga chidamlilik, g‘o‘za
В статье рассмотрено влияние биотических факторов на здоровье и рост карповых рыб в прудовой аквакультуре. Проанализированы данные о микроорганизмах, паразитах, водных растениях и зоопланктоне, формирующих естественную…
Solanum tuberosum L. muhim oziq ovqat ekini bo‘lib, uni yetishtirish yildan yilga biotik stresslar, abiotik omillar va global iqlim o‘zgarishi tufayli tobora qiyinlashib bormoqda. An’anaviy seleksiya usullari…
.В работе представлен аналитический обзор современного состояния исследований, направленных на разработку органобентонитов и суспензий на их основе для буровой техники. Рассмотрены структурные особенности глинистых…
Apiaceae oilasiga mansub o‘simlik bo’lib qadimdan keng tarqalgan. Ushbu maqolada o‘simlikning botanik tavsifi, kimyoviy tarkibi, va shuningdek, uning zamonaviy va xalq tabobatidagi ahamiyati tahlili bo`yicha olib…
В обзоре представлен сравнительный анализ протоколов электропорации, применяемых для генетической трансформации микромицетов. Особое внимание уделяется факторам, определяющим эффективность метода: физиологическому…
Orol dengizi qurigan tubi ekstremal sho‘rlik va qurg‘oqchilik sharoitlari bilan ajralib turadi va bu hududda o‘suvchi o‘simliklarning rizosferasi ekstrimal muhitga adabtatsiya qilgan mikroorganizmlar bilan boy bo‘lishi…
В XXI веке неорганическая химия трансформировалась в междисциплинарную область, объединяющую методы химии, физики, материаловедения и нанотехнологий. В статье рассмотрены ключевые современные направления развития…
This article investigates the biogeographical distribution, ecological characteristics, and laboratory-based reproduction processes of mollusk species belonging to the genus Leucozonella (Lindholm, 1927) in the…
Mazkur maqolada ko‘hna va boy badiiy adabiyotimizning XIX asrning ikkinchi yarmi - XX asr boshlaridagi Qo‘qon adabiy muhiti va shu davrda yashab ijod etgan shoiru fozillarning…
Мақолада юқори алюминатли цемент асосидаги енгил, толали ва майда донали декоратив бетон таркибларининг физик ва реологик хоссалари экспериментал тадқиқ этилган. Цементнинг ҳақиқий зичлиги ва солиштирма сирт майдони…