Markaziy bank raqamli valyutasi (central bank digital currency): nazariy asoslar va xalqaro ta’riflarning qiyosiy tahlili

Tashqo‘ziyev , Suxrob

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada zamonaviy moliya tizimining transformatsiyasida hal qiluvchi rol o‘ynayotgan Markaziybank raqamli valyutasi (Central Bank Digital Currency — CBDC) konsepsiyasining nazariy asoslari hamda xalqarota’riflari tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi CBDC ning mohiyatini ochib berish, uning an’anaviy pul shakllari,kriptovalyutalar va elektron pullardan tub farqlarini aniqlash, shuningdek, yetakchi xalqaro moliya institutlari tomonidanqo‘llaniladigan ta’riflarni qiyosiy tahlil qilish orqali yagona konseptual yondashuvni shakllantirishdan iborat. Tadqiqotjarayonida tizimli tahlil, qiyosiy va mantiqiy tahlil metodlaridan foydalanilgan. Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, CBDCnafaqat qonuniy to‘lov vositasi maqomiga ega bo‘lgan raqamli milliy valyuta, balki moliyaviy tizim arxitekturasini hamdamonetar siyosatni amalga oshirish mexanizmlarini tubdan o‘zgartirish salohiyatiga ega bo‘lgan institutsional innovatsiyahisoblanadi. Xalqaro tashkilotlar tomonidan berilgan ta’riflar o‘rtasidagi asosiy farqlar CBDC ning dizayn variantlari,maqsadlari va potensial xavflariga qaratilgan turli yondashuvlarda namoyon bo‘ladi. Xulosa qilib aytganda, CBDC ningyagona va universal ta’rifini shakllantirish global standartlarni ishlab chiqish hamda muvofiqlashtirilgan siyosatni amalgaoshirish uchun muhim ahamiyat kasb etadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarTashqo‘ziyev , Suxrob
JurnalЯшил иқтисодиёт ва тараққиёт
NashriyotТошкент давлат иқтисодиёт университети
ISSN2992-8982
Nashr sanasi2026-01-01
Jild4
Son1
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
DOI10.5281/zenodo.18441508
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

DOI: 10.5281/zenodo.18441508 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Markaziy bank raqamli valyutasi, CBDC, raqamli valyuta, kriptovalyuta, monetar siyosat, moliyaviy barqarorlik, BIS, IMF.

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APATashqo‘ziyev , Suxrob (2026). MARKAZIY BANK RAQAMLI VALYUTASI (CENTRAL BANK DIGITAL CURRENCY): NAZARIY ASOSLAR VA XALQARO TA’RIFLARNING QIYOSIY TAHLILI. Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 4(1). https://doi.org/10.5281/zenodo.18441508
GOST (OAK)Tashqo‘ziyev , Suxrob MARKAZIY BANK RAQAMLI VALYUTASI (CENTRAL BANK DIGITAL CURRENCY): NAZARIY ASOSLAR VA XALQARO TA’RIFLARNING QIYOSIY TAHLILI // Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт. – 2026. – T. 4, № 1. – DOI: 10.5281/zenodo.18441508.
MLATashqo‘ziyev , Suxrob. “MARKAZIY BANK RAQAMLI VALYUTASI (CENTRAL BANK DIGITAL CURRENCY): NAZARIY ASOSLAR VA XALQARO TA’RIFLARNING QIYOSIY TAHLILI.” Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 4(1), 2026. https://doi.org/10.5281/zenodo.18441508
ChicagoTashqo‘ziyev , Suxrob. “MARKAZIY BANK RAQAMLI VALYUTASI (CENTRAL BANK DIGITAL CURRENCY): NAZARIY ASOSLAR VA XALQARO TA’RIFLARNING QIYOSIY TAHLILI.” Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 4(1) (2026). https://doi.org/10.5281/zenodo.18441508
HarvardTashqo‘ziyev , Suxrob (2026) ‘MARKAZIY BANK RAQAMLI VALYUTASI (CENTRAL BANK DIGITAL CURRENCY): NAZARIY ASOSLAR VA XALQARO TA’RIFLARNING QIYOSIY TAHLILI’, Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 4(1). https://doi.org/10.5281/zenodo.18441508
BibTeX
@article{tashqoziyevsuxrob2026,
  title = {MARKAZIY BANK RAQAMLI VALYUTASI (CENTRAL BANK DIGITAL CURRENCY): NAZARIY ASOSLAR VA XALQARO TA’RIFLARNING QIYOSIY TAHLILI},
  author = {Tashqo‘ziyev , Suxrob},
  journal = {Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {1},
  doi = {10.5281/zenodo.18441508},
  url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.18441508}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari