Haddan tashqari ko‘p turistlar tashrifi (overtourism) turistik oqimning keskin o‘sishi natijasida hududningekologik, ijtimoiy va infratuzilmaviy sig‘imiga ortiqcha yuklanish yuzaga kelishi, mahalliy aholi farovonligining pasayishihamda turistlar taassurotlarining salbiylashuvi bilan bog‘liq holat sifatida namoyon bo‘ladi. Mazkur maqolada hududdagituristik destinatsiyalarning barqaror rivojlanishi sharoitida haddan tashqari turistlar yuklanishi ta’sirini kamaytirish usullariilmiy asosda tizimlashtirildi va Samarqand viloyati misolida (madaniy va shahar turizmi) 2024-yilda rasmiy ma’lumotlarasosida tahlil qilindi. Tadqiqot metodologiyasi doirasida qiyosiy-tahliliy yondashuv, keys-tadqiqot, indikatorlar tizimi(oqim–sig‘im–bosim–ta’sir) hamda boshqaruv instrumentlari portfelidan foydalanildi. Natijalar bo‘limida O‘zbekistonbo‘yicha 2024-yilda turistik maqsadda kelgan chet el fuqarolari soni 8,2 mln nafarni, Samarqand viloyatida esa 2 mln 523ming nafardan ortiq xorijiy va 4 mln 715 ming nafar mahalliy sayyoh tashrif buyurgani asosida hududiy bosim nuqtalari,kunlik va mavsumiy zichlik, shahar markazida funksional tiqilish hamda servis inflyasiyasi kabi xatarlar aniqlab berildi.Xorijiy tajribada (Venesiya, Amsterdam, Barselona) qo‘llanilayotgan tarif, kvota, vaqt-slot, litsenziya va raqamli nazoratmexanizmlari bilan qiyosiy tahlil asosida Samarqand shahri uchun amaliy takliflar paketi ishlab chiqildi. Jumladan, “ertaogohlantirish indeksi”, dinamik narxlash mexanizmi, piyodalar hududlari rejimi, avtoturistlar uchun “park&ride” tizimi, tarixiymarkazda qisqa muddatli ijara litsenziyasi, turistik oqimni tumanlar bo‘yicha diversifikatsiya qiluvchi klaster yo‘nalishlarihamda jamoa manfaatlarini ta’minlovchi “foyda taqsimoti” modeli taklif etildi.
| Mualliflar | Isrofilov , Firdavs |
|---|---|
| Jurnal | Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт |
| Nashr sanasi | 2025-12-01 |
| Jild | 3 |
| Son | 12 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.5281/zenodo.18230953 |
DOI: 10.5281/zenodo.18230953 · Maqolaning asl sahifasi
haddan tashqari ko‘p turistlar tashrifi, barqaror turizm, turistik manzil, madaniy turizm, shahar turizmi, bardoshlilik sig‘imi, oqimni boshqarish, raqamli monitoring
В данной статье всесторонне анализируются вопросы повышения эффективности управленияинновационными процессами в коммерческих банках. Исследование выявляет важность цифровой трансформации,внедрения финтех-решений…
Mazkur maqolada elektron savdoda iste’molchi ishonchi va raqamli tajribaning korxonalar raqobatbardoshligigata’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda raqamli tajriba iste’molchi ishonchini shakllantiruvchi asosiy omil…
В статье рассматриваются механизмы формирования и продвижения инновационного туристическогопродукта в сфере агроэкотуризма в Узбекистане. Автор проводит детальный анализ целевых сегментов рынка,разделяя их на внутренние…
Mazkur maqolada bank tizimini transformatsiyalash jarayonida depozit bazasining iqtisodiy ahamiyati vauning barqaror moliyaviy rivojlanishdagi o‘rni tadqiq etiladi. Depozit bazasining bank likvidligi, kreditlash…
This study examines the impact of digitalization on service quality and customer satisfaction in the householdservice sector of the Samarkand region. Using survey data collected from 320 consumers and regression…
Maqolada aksiyadorlik jamiyatlarida moliyaviy majburiyatlar hisobini tashkil etishning nazariy va amaliymasalalari yoritilgan. Moliyaviy majburiyatlarning iqtisodiy mohiyati, ularni tan olish va baholash boʻyicha…
The digital economy has intensified the complexity of technical objects and increased the demand for intelligent,adaptive, and data-driven control systems. Traditional control design approaches are often insufficient to…
Mazkur maqolada O‘zbekistonda neft-gaz sanoati korxonalarining hozirgi rivojlanish holati, iqtisodiybarqarorlikni ta’minlash omillari hamda global energetika bozorida kechayotgan transformatsiya jarayonlari…
Mazkur maqolada tijorat banklarida investitsiya loyihalarini moliyalashtirish jarayonida yuzaga keladiganrisklarni boshqarish masalalari chuqur tahlil etilgan. Investitsiya loyihalarining uzoq muddatli va yuqori risk…
Ushbu maqolada barqaror rivojlanish tamoyillariga asoslangan innovatsion biznes-modellarning shakllanishiva rivojlanishi tahlil qilingan. Tadqiqotda zamonaviy kompaniyalarning iqtisodiy samaradorlik, ekologik mas’uliyat…