Hududiy soliq salohiyatini baholash va budjet daromadlarini prognozlashtirishning yaxlit modeli: O‘zbekiston amaliyoti asosida

Pardaev , Umidjon

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт · 2025-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida davlat budjeti daromadlarini rejalashtirish va prognozlashtirishjarayonida soliq salohiyati (soliq potensiali)ning o‘rni va ahamiyati tizimli tahlil qilingan. Nazariy qismda soliq salohiyati,soliq sig‘imi, soliq sa’y-harakati va soliqlarning yig‘uvchanlik koeffitsiyenti tushunchalari umumlashtiriladi hamdaularning budjetlararo munosabatlar va fiskal tenglashtirish bilan bog‘liqligi yoritiladi. Metodologiyada soliq salohiyatinibaholashning additiv, regressiyaviy, tuzilmaviy va faktik usullari, shuningdek YAIM/YAHM asosidagi makro yondashuvqo‘llanadi. Empirik tahlil 2015–2023-yillarda O‘zbekiston bo‘yicha soliq tushumlari, soliq salohiyati va hududiy YA(H)M ko‘rsatkichlariga, shuningdek asosiy soliq turlari bo‘yicha yig‘uvchanlik koeffitsiyentlari dinamikasiga tayanadi va2024–2026-yillar uchun prognoz ko‘rsatkichlari shakllantiriladi. Tadqiqot natijalari aksiz va yer qa’ridan foydalanganliksoliqlari bo‘yicha salohiyatning yuqori darajada realizatsiya qilinayotganini, mol-mulk va yagona yer soliqlarida esasezilarli foydalanilmagan salohiyat mavjudligini ko‘rsatadi. Xulosa qismida soliq salohiyatini hisoblashning yagonamilliy metodologiyasini joriy etish, soliq salohiyati indeksini budjetlararo taqsimot formulalariga integratsiya qilish, soliqyig‘uvchanligiga asoslangan KPI tizimi va “model portfeli”ga tayangan daromad prognozlash amaliyotini shakllantirishbo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan

Maqola ma’lumotlari
MualliflarPardaev , Umidjon
JurnalЯшил иқтисодиёт ва тараққиёт
NashriyotТошкент давлат иқтисодиёт университети
ISSN2992-8982
Nashr sanasi2025-08-01
Jild3
Son8
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
DOI10.5281/zenodo.17950966
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

DOI: 10.5281/zenodo.17950966 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

davlat budjeti, soliq salohiyati, soliq sig‘imi, soliq yig‘uvchanlik koeffitsiyenti, budjet daromadlari prognozi, hududiy YaIM, fiskal tenglashtirish, O‘zbekiston

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APAPardaev , Umidjon (2025). HUDUDIY SOLIQ SALOHIYATINI BAHOLASH VA BUDJET DAROMADLARINI PROGNOZLASHTIRISHNING YAXLIT MODELI: O‘ZBEKISTON AMALIYOTI ASOSIDA. Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(8). https://doi.org/10.5281/zenodo.17950966
GOST (OAK)Pardaev , Umidjon HUDUDIY SOLIQ SALOHIYATINI BAHOLASH VA BUDJET DAROMADLARINI PROGNOZLASHTIRISHNING YAXLIT MODELI: O‘ZBEKISTON AMALIYOTI ASOSIDA // Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт. – 2025. – T. 3, № 8. – DOI: 10.5281/zenodo.17950966.
MLAPardaev , Umidjon. “HUDUDIY SOLIQ SALOHIYATINI BAHOLASH VA BUDJET DAROMADLARINI PROGNOZLASHTIRISHNING YAXLIT MODELI: O‘ZBEKISTON AMALIYOTI ASOSIDA.” Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(8), 2025. https://doi.org/10.5281/zenodo.17950966
ChicagoPardaev , Umidjon. “HUDUDIY SOLIQ SALOHIYATINI BAHOLASH VA BUDJET DAROMADLARINI PROGNOZLASHTIRISHNING YAXLIT MODELI: O‘ZBEKISTON AMALIYOTI ASOSIDA.” Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(8) (2025). https://doi.org/10.5281/zenodo.17950966
HarvardPardaev , Umidjon (2025) ‘HUDUDIY SOLIQ SALOHIYATINI BAHOLASH VA BUDJET DAROMADLARINI PROGNOZLASHTIRISHNING YAXLIT MODELI: O‘ZBEKISTON AMALIYOTI ASOSIDA’, Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(8). https://doi.org/10.5281/zenodo.17950966
BibTeX
@article{pardaevumidjon2025,
  title = {HUDUDIY SOLIQ SALOHIYATINI BAHOLASH VA BUDJET DAROMADLARINI PROGNOZLASHTIRISHNING YAXLIT MODELI: O‘ZBEKISTON AMALIYOTI ASOSIDA},
  author = {Pardaev , Umidjon},
  journal = {Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт},
  year = {2025},
  volume = {3},
  number = {8},
  doi = {10.5281/zenodo.17950966},
  url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.17950966}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Pardaev , Umidjon — boshqa maqolalari

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari