DAVLAT BUDJETI DAROMADLARINI O‘RTA MUDDATLI ISTIQBOLDA REJALASHTIRISH VA PROGNOZLASHTIRISH O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Pardaev, Umidjon

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2025-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida davlat budjeti daromadlarini o‘rta muddatli istiqboldarejalashtirish va prognozlashtirishning ilmiy-metodologik asoslari ishlab chiqilgan. Tadqiqot 2000–2023-yillar davri uchunYAIM, uning tarkibiy tarmoqlari (qishloq xo‘jaligi, sanoat, qurilish, savdo va xizmat ko‘rsatish) va konsolidatsiyalashganbudjetdagi asosiy soliq turlari (QQS, aksiz solig‘i, mulk solig‘i, daromad solig‘i) bo‘yicha real qiymatlardagi ma’lumotlargatayanadi. An’anaviy OLS modeli natijalari Ridge, Lasso va Elastic Net kabi regulyarizatsiyalang‘an regressiya modellaribilan taqqoslanib, o‘rta muddatli fiskal prognozlarning aniqligi va barqarorligini oshirish imkoniyatlari baholangan.Empirik natijalar mulk va daromad soliqlari YAIM hamda tarmoqlararo o‘sishning eng kuchli drayverlari ekanini, mulksolig‘i koeffitsiyentlari esa ayniqsa sanoat va qurilish tarmoqlarida yuqori ekanini ko‘rsatadi. 2024–2026-yillar uchunmakroiqtisodiy ko‘rsatkichlar va konsolidatsiyalashgan budjet daromadlari bo‘yicha ishlab chiqilgan prognozlar Ridge/Lasso modellari natijalari bilan uyg‘unlikda bo‘lib, resurslar «chegarasi»ni (resource envelope) aniq belgilash va MTEFdoirasida fiskal barqarorlikni mustahkamlashga xizmat qiladi. Maqolada yuridik shaxslar ko‘chmas mulki uchun eng kamkadastr me’yorlarini joriy etish, soliq ma’murchiligini raqamlashtirish va hududlar kesimida soliq bazasini diversifikatsiyaqilishga doir amaliy takliflar ilgari surilgan

Maqola ma’lumotlari
MualliflarPardaev, Umidjon
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
Nashr sanasi2025-10-01
Jild3
Son10
TilO‘zbek

Kalit so‘zlar

davlat budjeti daromadlari, o‘rta muddatli fiskal prognozlash, Ridge regressiyasi, Lasso regressiyasi, Elastic Net, YAIM, mulk solig‘i, daromad solig‘i, MTEF, fiskal barqarorlik

Ilmiy soha

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar