Davlat qarzining iqtisodiy oʻsishga taʼsiri: panel maʼlumotlar tahlili

Sanakulova B. R., Jamolov M.M.

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт · 2025-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada davlat qarzining iqtisodiy oʻsish surʼatiga taʼsiri tadqiq etilgan boʻlib, diqqat markazidaqarz miqdorining iqtisodiy oʻsishga nisbatan chegaraviy qiymatini (threshold) aniqlash masalasi turadi. Tadqiqot doirasidaMustaqil Davlatlar Hamdoʻstligiga aʼzo 13 ta mamlakatning 25 yillik panel maʼlumotlari tahlil qilindi. Iqtisodiy oʻsishga taʼsiretuvchi omil sifatida davlat qarzining yalpi ichki mahsulotga nisbati (foizda) va boshqa bir qator nazorat oʻzgaruvchilari,jumladan tashqi savdo ochiqligi, asosiy kapitalga investitsiyalar ulushi, mehnat resurslari oʻsish surʼati va inflyatsiyahisobga olindi. Empirik tahlil uchun fiksirlangan va tasodifiy taʼsir modellari qoʻllanilib, Hausman testi yordamida optimalpanel modeli tanlandi, hamda Hansen 1999-yilda ishlab chiqqan usul asosida ikki rejimli threshold regressiya modeliqoʻllandi. Natijalar qarz va oʻsish oʻrtasida nolineyar, invertirlangan U shaklidagi bogʻliqlik mavjudligini koʻrsatdi. Davlatqarzi YAIMga nisbatan maʼlum darajagacha iqtisodiy oʻsishni ragʻbatlantiradi, ammo taxminan 35% atrofidagi kritiknuqtadan oshganda, qarzning qoʻshimcha oʻsishi iqtisodiy oʻsish surʼatini pasaytirishga moyillik keltirib chiqaradi. Tahlilnatijasida Oʻzbekiston misolida 2024–2030-yillarga moʻljallangan prognozlar ham keltirilgan. Maqola yakunida davlatqarzini samarali boshqarish va barqaror iqtisodiy oʻsishni taʼminlash boʻyicha tegishli xulosalar hamda tavsiyalar berilgan

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSanakulova B. R., Jamolov M.M.
JurnalЯшил иқтисодиёт ва тараққиёт
NashriyotТошкент давлат иқтисодиёт университети
ISSN2992-8982
Nashr sanasi2025-11-01
Jild3
Son11
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
DOI10.5281/zenodo.17685749
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

DOI: 10.5281/zenodo.17685749 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

davlat qarzi, iqtisodiy oʻsish, qarz yuki, threshold tahlil, panel maʼlumotlari, YAIM, qarz yuki

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APASanakulova B. R., & Jamolov M.M. (2025). DAVLAT QARZINING IQTISODIY OʻSISHGA TAʼSIRI: PANEL MAʼLUMOTLAR TAHLILI. Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(11). https://doi.org/10.5281/zenodo.17685749
GOST (OAK)Sanakulova B. R., Jamolov M.M. DAVLAT QARZINING IQTISODIY OʻSISHGA TAʼSIRI: PANEL MAʼLUMOTLAR TAHLILI // Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт. – 2025. – T. 3, № 11. – DOI: 10.5281/zenodo.17685749.
MLASanakulova B. R., and Jamolov M.M. “DAVLAT QARZINING IQTISODIY OʻSISHGA TAʼSIRI: PANEL MAʼLUMOTLAR TAHLILI.” Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(11), 2025. https://doi.org/10.5281/zenodo.17685749
ChicagoSanakulova B. R., and Jamolov M.M. “DAVLAT QARZINING IQTISODIY OʻSISHGA TAʼSIRI: PANEL MAʼLUMOTLAR TAHLILI.” Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(11) (2025). https://doi.org/10.5281/zenodo.17685749
HarvardSanakulova B. R., and Jamolov M.M (2025) ‘DAVLAT QARZINING IQTISODIY OʻSISHGA TAʼSIRI: PANEL MAʼLUMOTLAR TAHLILI’, Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(11). https://doi.org/10.5281/zenodo.17685749
BibTeX
@article{sanakulovabr2025,
  title = {DAVLAT QARZINING IQTISODIY OʻSISHGA TAʼSIRI: PANEL MAʼLUMOTLAR TAHLILI},
  author = {Sanakulova B. R. and Jamolov M.M.},
  journal = {Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт},
  year = {2025},
  volume = {3},
  number = {11},
  doi = {10.5281/zenodo.17685749},
  url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.17685749}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari