Aqlli shartnoma bajarilishi va shartnoma bo‘yicha ijro texnologiya boshqaruv muvofiqligi orqali ta’sirlanadi.Qayta regressiya tahlili shuni ko‘rsatadiki: avtomatlashtirish bilan samaradorlik orasidagi bog‘liqlik, shaffoflik va xavfsizlikorasidagi bog‘liqlikdan kuchliroqdir — garchi kuzatilgan ta’sirlar kontekstga bog‘liq bo‘lishi mumkin. Tadqiqot natijalarishuni ko‘rsatadiki, blokcheyn asosida tuzilgan shartnomalar tizimi raqamli jihatdan yetuk muhitlarda samaraliroq bo‘lib,bu yerda savdogarlar aqlli shartnomalarning taklif qiladigan qiymatini va xavfni kamaytirish imkoniyatlarini yaxshi anglabyetadilar; aksincha, rivojlanayotgan iqtisodiy mamlakatlarda bunday samaradorlik past bo‘lishi mumkin, chunki tomonlarshartnoma shartlari uchun hech bo‘lmaganda ba’zi kirish ma’lumotlarini qo‘lda yuritilgan hujjatlardan tekshirishlari zarurbo‘ladi. Ushbu tadqiqot chegara osha tranzaksiyalarning tartibga solish va texnik jihatlarini yoritishni maqsad qilgan. Panelma’lumotlarga tayangan SEM AHP gibrid modellari natijalari taqsimlangan jurnallar (distributed ledgers)dagi ishonchmetrikasi bilan shartnomaviy ijro o‘rtasida p < 0,01 darajada sezilarli korrelyatsiya mavjudligini ko‘rsatadi. Doktorlik ilmiytadqiqotim doirasida o‘tkazilgan uch yillik solishtirma tahlillarga hamda ichiga UNCITRAL yo‘riqnomalari, aqlli shartnomastandartlari, ma’lumotlarni maxfiyligini ta’minlash qonunlari kabi xalqaro huquqiy me’yoriy hujjatlarni tahlil qilish orqalimen blokcheyn texnologiyasi chet el shartnomalarida qabul qilinishi dinamikasiga yangicha yondashuv taklif qilaman.Biroq, texnik moslik (interoperabellik)dan tashqari, regulyativ tartiblar orasidagi tortishuv ko‘pincha amalga oshirishyo‘lida katta to‘siq bo‘lgan va loyiha davomiyligi uzoq bo‘lganda, kontrapartiyalar o‘rtasidagi ishonchsizlik yagona jiddiyto‘siq bo‘lib qolgan. Shunday qilib, natijalarimiz shuni tasdiqlaydi: qisqa muddatli tranzaksiyalar uchun yuqori darajadaavtomatlashtirish foydali bo‘lishi mumkin, biroq uzoq muddatli hamkorliklarda tomonlar shaxsiy ishonchga (interpersonaltrust) ko‘proq tayanish ehtimoli yuqoridir. Avtomatlashtirish ishonch paradigmasini yanada murakkablashtirgan holda,OECD yo‘riqnomalari yaqinda faqat algoritmik manipulyatsiyaga moyil ilovalarni cheklashni tavsiya qildi — bu esashartnomalar “qora quti” (audit qilinmaydigan qarorqabul qilish) bilan buzilmasligiga kafolat yaratadi. Shuning uchun,ayniqsa muvofiqlik (compliance) bo‘yicha regulyativ himoyaga e’tibor qaratish — “majburiyatlar tekshiruvi, ijrosi vaauditlanishi uchun aqlli shartnoma protokollari” — raqamli diplomatiyada ishonch shakllantirish imkoniyatini taqdim etadi
| Mualliflar | Kurolov , Maksud |
|---|---|
| Jurnal | Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт |
| Nashr sanasi | 2025-09-01 |
| Jild | 3 |
| Son | 9 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.5281/zenodo.17480769 |
DOI: 10.5281/zenodo.17480769 · Maqolaning asl sahifasi
Blokcheyn asosidagi aqlli shartnomalar, chegara osha savdo, avtomatlashtirish–ishonch muvozanati, regulyativ tortishuv, boshqaruv shaffofligi, taqsimlangan jurnallar texnologiyasi, raqamli shartnoma ijrosi
Ushbu maqolada ta’lim tashkilotlarini rivojlantirishda marketingning strategik o‘rni, iqtisodiy samaradorlikkata’siri hamda raqamli marketing vositalarining ahamiyati tahlil qilingan. Tadqiqotda Filipp Kotler, Piter…
boyitilgan qarorlarni qo‘llab-quvvatlash tizimlaridan foydalanish, maqsadli investorlar bilan samaralimuloqotni yo‘lga qo‘yish va shu bilan birga muayyan rivojlanish strategiyasi uchun rag‘batlantiruvchi omillar…
Mamlakatimiz tijorat banklari tomonidan kredit riskini tartibga solish orqali bank faoliyatini boshqarishva nazorat qilish yaxshi yo‘lga qo‘yilgan. Ushbu tizim orqali kredit risklari aniqlanib, uning kelib chiqish…
В статье представлены современные тенденции и методы финансового анализа, применяемыев деятельности акционерных компаний в условиях цифровой трансформации экономики. Раскрыта рольфинансового анализа как инструмента…
Mamlakatimiz tijorat banklari tomonidan kreditlash amaliyoti kredit riskini tartibga solish orqali bankfaoliyatini samarali boshqarish va nazorat qilishga imkon beradi. Ushbu tizim orqali kredit risklari aniqlanadi…
Mazkur maqolada tibbiy xizmat ko‘rsatuvchi korxonalar faoliyatining umumiy samaradorligini baholashmezonlari hamda ularni aniqlash usullari yoritilgan. Shuningdek, xizmatlar hajmi, foydalilik darajasi, mehnat…
Tezisda O‘zbekiston Respublikasi hududlarida ichki turizmni rivojlantirishda mahalliy aholining o‘rni“ma’lumotli mahalliy aholi” konsepsiyasi doirasida tahlil qilingan. Nazariy asos sifatida jamoaga asoslangan turizm…
Ushbu maqolada mamlakat iqtisodiyotini barqaror rivojlantirish, mintaqalarning ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotinishahar aglomeratsiyalari orqali ta’minlash hamda aglomeratsiyalarni rivojlantirishda xorijiy mamlakatlar…
Ushbu maqolada ishlab chiqarish korxonalarining rentabellik darajasiga ta’sir etuvchi ichki va tashqi omillarchuqur tahlil qilingan. Tadqiqotda ishlab chiqarish xarajatlari, mehnat unumdorligi, asosiy vositalardan…
Ushbu maqolada mintaqa iqtisodiyotini barqaror rivojlantirishda sanoat tarkibiy o‘zgarishlariga ta’siretuvchi omillar Xorazm viloyati misolida tahlil qilingan. Tadqiqotning dolzarbligi shundaki, iqtisodiy o‘sishning…