Maqolada ingliz va o‘zbek tillarida modallikni ifodalovchi vositalar, ayniqsa modal fe’llar hamda ularga ekvivalent funksional birliklarning semantik maydoni chog‘ishtirma yondashuvda tahlil qilinadi. Ingliz tilida modallikning prototipik markeri sifatida “markaziy modallar” (can/could, may/might, must, shall/should, will/would) ko‘pincha alohida grammatik-sintaktik xususiyatlar bilan ajralib turishi ta’kidlanadi. O‘zbek tilida esa modallik ko‘proq leksik-grammatik tarqalgan tizim orqali namoyon bo‘lishi: modal so‘zlar (masalan, mumkin, kerak, lozim, shart), yordamchi fe’llar va konstruktsiyalar (-a ol-, majbur bo‘l-, kerak bo‘l- kabi funksional birliklar), shuningdek mayl va boshqa grammatik ko‘rsatkichlar orqali ifodalanishi ko‘rsatiladi; bu holat o‘zbek va ingliz modal tizimlari “grammatiklashuv darajasi” hamda “markaz-periferiya” semantik ierarxiyasi jihatidan farqlanishini anglatadi. Tadqiqot metodologiyasi sifatida definitsion-me’yoriy tahlil (modallik turlari va terminlar), semantik maydon modeli (yadro-periferiya), hamda chog‘ishtirma-funksional mapping qo‘llanadi. Natijalarda ikki tilda modallikning asosiy mikrosohalari - epistemik (baholovchi ehtimollik), deontik (majburiyat/ruxsat), dinamik (qobiliyat/ichki imkon) - bo‘yicha moslik va nomoslik nuqtalari tizimlashtiriladi; tarjima va akademik yozuvda modal ma’no “yo‘qotish”larini kamaytirish uchun mezonlar taklif etiladi.
| Mualliflar | Zafarjon Zokirovich, Xushnazarov, Zayniddin Radjabovich , Narmuratov |
|---|---|
| Jurnal | World of Philology |
| Nashr sanasi | 2026-03-18 |
| Jild | 5 |
| Son | 02 |
| Betlar | 293-299 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/phil.v05.i02.047 |
DOI: 10.70728/phil.v05.i02.047 · Maqolaning asl sahifasi
modallik, modal fe’l, semantik maydon, epistemik, deontik, dinamik modallik, markaziy modallar, qiyosiy tahlil, o‘zbek tili, ingliz tili
Данная статья посвящена этапам изучения предложно-падежных конструкций в русском и узбекском языках, исследованию их типологические различия, обусловленные принадлежностью русского языка к флективной модели, а…
Maqolada Alisher Navoiy g‘azallaridagi sintaktik ekspressivlikning to‘rtta vositasi - inversiya, parallelizm, takror (anafora, epifora hamda radifga yaqin shakllar) va ritorik so‘roqlar tahlil qilinadi. Tadqiqot…
Mazkur maqolada mavzulashtirilgan lug‘atlar yaratish jarayonida leksik birliklar va matnlarni saralash hamda kategoriyalash tamoyillari tahlil qilinadi. Tadqiqotda tematik lug‘at tuzishning nazariy asoslari, leksik…
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi sintaktik konstruksiyalar struktural va transformatsion nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqot so‘z birikmalari va gap tarkibini, argumentlar tizimi, kelishik belgilari…
В статье рассматриваются формирование и развитие эколингвистики, её теоретико-методологические основы, а также роль в междисциплинарной интеграции. Освещается обоснование концепции языковой экологии Эйнаром Хаугеном и…
Ушбу мақола араб хаттотлик илмининг тарихини ва ривожланишини ўрганишга қаратилган бўлиб, айниқса, араб тилшунослигига қўшган улкан ҳиссасини таҳлил қилади. Мақолада хат турлари илмининг илмий назариётчилари, илмий…
Ushbu maqolada aktyorlik mahoratida eng kerakli bо’lgan sifatlar va haqiqat tuyg‘usi, ishonch va ushbu sifatlarni rivolantirishdagi pedagogik bosqichlar haqida sо’z boradi.
Maqolada o‘zbek tilshunosligida so‘z birikmalarining leksik-semantik tabiatini aks ettiruvchi xususiy birikuvchili birikmalar nazariyasi yoritiladi. An’anaviy sintaktik tadqiqotlarda birikuvchanlik asosan…
Данная работа ставит своей целью выявить педагогические условия наиболее эффективного использования интерактивных методов и приёмов на уроках русского языка при изучении темы, рассмотрены основы интерактивных методов и…
В статье рассматривается концепт «родина» в русских и узбекских пословицах с позиции лингвокультурологии. Применялись методы лингвокультурологического анализа, сопоставительного и описательного подходов…