Maqolada o‘zbek tilshunosligida so‘z birikmalarining leksik-semantik tabiatini aks ettiruvchi xususiy birikuvchili birikmalar nazariyasi yoritiladi. An’anaviy sintaktik tadqiqotlarda birikuvchanlik asosan formal-grammatik munosabatlar orqali izohlangan bo‘lsa-da, real nutq jarayonida so‘zlarning o‘zaro birikishi leksik-semantik cheklanish, nutqiy me’yor va assotsiativ faollashuv bilan belgilanadi. Maqolada xususiy birikuvchili birikmalar erkin so‘z birikmalari va frazeologik birliklar oralig‘ida joylashgan, leksik tanlovi cheklangan, ammo to‘liq idiomatik bo‘lmagan birliklar sifatida asoslanadi. Shuningdek bu hodisaning shakllanish bosqichlari, klassik sintaksis doirasida talqin qilinishi hamda valentlik nazariyasi va korpus lingvistikasi ta’sirida yangi ilmiy mazmun kasb etgani tahlil qilinadi. Natijada xususiy birikuvchanlikni mustaqil ilmiy obyekt sifatida o‘rganish uchun nazariy asos yaratadi.
| Mualliflar | Haydar Azamatovich, Hamdamov |
|---|---|
| Jurnal | World of Philology |
| Nashriyot | Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институтининг Фарғона минтақавий филиали |
| Nashr sanasi | 2026-03-18 |
| Jild | 5 |
| Son | 2 |
| Betlar | 268-273 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.70728/phil.v05.i02.043 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-13 |
DOI: 10.70728/phil.v05.i02.043 · Maqolaning asl sahifasi
xususiy birikuvchili birikmalar; so‘z birikmalari; birikuvchanlik; valentlik nazariyasi; kollokatsiya; korpus lingvistikasi; leksik-semantik seleksiya
| APA | Haydar Azamatovich, Hamdamov (2026). XUSUSIY BIRIKUVCHILI BIRIKMALAR MASALASI: KLASSIK SINTAKSISDAN KORPUS LINGVISTIKAGACHA. World of Philology, 5(2), 268-273. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.043 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Haydar Azamatovich, Hamdamov XUSUSIY BIRIKUVCHILI BIRIKMALAR MASALASI: KLASSIK SINTAKSISDAN KORPUS LINGVISTIKAGACHA // World of Philology. – 2026. – T. 5, № 2. – B. 268-273. – DOI: 10.70728/phil.v05.i02.043. |
| MLA | Haydar Azamatovich, Hamdamov. “XUSUSIY BIRIKUVCHILI BIRIKMALAR MASALASI: KLASSIK SINTAKSISDAN KORPUS LINGVISTIKAGACHA.” World of Philology, 5(2), 268-273, 2026. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.043 |
| Chicago | Haydar Azamatovich, Hamdamov. “XUSUSIY BIRIKUVCHILI BIRIKMALAR MASALASI: KLASSIK SINTAKSISDAN KORPUS LINGVISTIKAGACHA.” World of Philology, 5(2), 268-273 (2026). https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.043 |
| Harvard | Haydar Azamatovich, Hamdamov (2026) ‘XUSUSIY BIRIKUVCHILI BIRIKMALAR MASALASI: KLASSIK SINTAKSISDAN KORPUS LINGVISTIKAGACHA’, World of Philology, 5(2), 268-273. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.043 |
| BibTeX | @article{haydarazamatovichhamdamov2026,
title = {XUSUSIY BIRIKUVCHILI BIRIKMALAR MASALASI: KLASSIK SINTAKSISDAN KORPUS LINGVISTIKAGACHA},
author = {Haydar Azamatovich, Hamdamov},
journal = {World of Philology},
year = {2026},
volume = {5},
number = {2},
pages = {268-273},
doi = {10.70728/phil.v05.i02.043},
url = {https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.043}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
This article examines the theoretical foundations of pragmatics in advertising discourse from conceptual and functional perspectives. The study explores how pragmatic theory explains the communicative mechanisms…
Ushbu maqolada Sharq va G‘arb mutafakkirlarining yoshlarimiz tarbiyasi haqidagi qarashlari qiyosiy tahlil qilinadi. Xususan, Sharq allomalari bo‘lgan- Abu Nasr Forobiy, Abu Rayhon Beruniy, Abu Ali ibn Sino, Alisher…
Ushbu ilmiy tadqiqot obyekti sifatida qarama-qarshilik ifodalovchi stilistik figuralar tanlab olingan bo‘lib, ularning shakllanishi, tilshunoslik, falsafa va ijtimoiy mavzularda qo‘llanilishi, turli xil davrlarda…
the article examines the sociolinguistic and cultural significance of wedding invitations in Uzbek and English-speaking contexts. It argues that although invitations appear simple and decorative, they function as…
В статье рассматривается концепт «родина» в русских и узбекских пословицах с позиции лингвокультурологии. Применялись методы лингвокультурологического анализа, сопоставительного и описательного подходов…
Ушбу мақола араб хаттотлик илмининг тарихини ва ривожланишини ўрганишга қаратилган бўлиб, айниқса, араб тилшунослигига қўшган улкан ҳиссасини таҳлил қилади. Мақолада хат турлари илмининг илмий назариётчилари, илмий…
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi sintaktik konstruksiyalar struktural va transformatsion nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqot so‘z birikmalari va gap tarkibini, argumentlar tizimi, kelishik belgilari…
Maqolada Alisher Navoiy g‘azallaridagi sintaktik ekspressivlikning to‘rtta vositasi - inversiya, parallelizm, takror (anafora, epifora hamda radifga yaqin shakllar) va ritorik so‘roqlar tahlil qilinadi. Tadqiqot…
Maqolada ingliz va o‘zbek tillarida modallikni ifodalovchi vositalar, ayniqsa modal fe’llar hamda ularga ekvivalent funksional birliklarning semantik maydoni chog‘ishtirma yondashuvda tahlil qilinadi. Ingliz tilida…
Данная статья посвящена этапам изучения предложно- падежных конструкций в русском и узбекском языках, исследованию их типологические различия, обусловленные принадлежностью русского языка к флективной модели, а…
World of Philology — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz tillarida xususiy birikuvchili birikmalarning struktur–semantik xususiyatlari qiyosiy tahlil asosida o‘rganiladi. Tadqiqotda ushbu birliklar struktur jihatdan ochiq, biroq leksik tanlov…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…