O‘zbek nutqini matnga aylantirish uchun moslashtirilgan nutq tanish modelini ishlab chiqish

Ismatillayev , Muzaffar

Innovations in Science and Technologies · 2025-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada o‘zbek tilidagi nutqni avtomatik tarzda matnga aylantirish tizimi ishlab chiqildi, sinovdan o‘tkazildi va tahlil qilindi. Tadqiqotda ikki manba bir ovozli o‘qib eshittirish va ko‘p so‘zlovchili kundalik nutqlar birlashtirilib, matnlar me’yoriy lotin yozuviga keltirildi, audio yozuvlar 16 ming gerts namuna tezligiga moslashtirildi, uzunligi 30 soniya chegarasida boshqarildi. Ma’lumotlar mashq (119 831 yozuv), tekshiruv (648 yozuv) va sinov (899 yozuv) to‘plamlariga qat’iy ajratildi. Model ko‘p tilli yirik andozadan (Whisper-small) o‘zbek tili uchun moslashtirib o‘qitildi; isitib borish, og‘irlikni kamaytirish, gradientni cheklash va erta to‘xtatish choralaridan foydalanildi, aralash aniqlikdagi hisoblash orqali tezlik oshirildi. Baholashda so‘zdagi xatolik ulushi ko‘rsatkichi qo‘llanib, sinov to‘plamida 13,78 foiz natija olindi; sinov yo‘qotishi 0,1487, tekshiruv yo‘qotishi yakunda taxminan 0,15 bo‘ldi. Natijalar turli manbalarni birlashtirish, kiritmalarni yagona andozaga keltirish va ehtiyotkor moslashtirib o‘qitish orqali o‘zbek nutqini turli sharoitlarda barqaror tanish mumkinligini ko‘rsatadi. Ushbu yondashuv ta’lim, tibbiyot, raqamli xizmatlar va ovozli muloqot talab qiluvchi dasturlarda amaliy qo‘llash imkonini kengaytiradi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarIsmatillayev , Muzaffar
JurnalInnovations in Science and Technologies
NashriyotТошкент давлат иқтисодиёт университети
ISSN3030-3451
Nashr sanasi2025-11-13
Jild2
Son10
Betlar27-33
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

avtomatik nutqni tanish, o‘zbek tili, ma’lumotlarni tozalash, mel-spektr, moslashtirib o‘qitish, isitib borish, gradientni cheklash, erta to‘xtatish, aralash aniqlik, so‘zdagi xatolik ulushi

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APAIsmatillayev , Muzaffar (2025). O‘ZBEK NUTQINI MATNGA AYLANTIRISH UCHUN MOSLASHTIRILGAN NUTQ TANISH MODELINI ISHLAB CHIQISH. Innovations in Science and Technologies, 2(10), 27-33. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1325
GOST (OAK)Ismatillayev , Muzaffar O‘ZBEK NUTQINI MATNGA AYLANTIRISH UCHUN MOSLASHTIRILGAN NUTQ TANISH MODELINI ISHLAB CHIQISH // Innovations in Science and Technologies. – 2025. – T. 2, № 10. – B. 27-33.
MLAIsmatillayev , Muzaffar. “O‘ZBEK NUTQINI MATNGA AYLANTIRISH UCHUN MOSLASHTIRILGAN NUTQ TANISH MODELINI ISHLAB CHIQISH.” Innovations in Science and Technologies, 2(10), 27-33, 2025. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1325
ChicagoIsmatillayev , Muzaffar. “O‘ZBEK NUTQINI MATNGA AYLANTIRISH UCHUN MOSLASHTIRILGAN NUTQ TANISH MODELINI ISHLAB CHIQISH.” Innovations in Science and Technologies, 2(10), 27-33 (2025). https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1325
HarvardIsmatillayev , Muzaffar (2025) ‘O‘ZBEK NUTQINI MATNGA AYLANTIRISH UCHUN MOSLASHTIRILGAN NUTQ TANISH MODELINI ISHLAB CHIQISH’, Innovations in Science and Technologies, 2(10), 27-33. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1325
BibTeX
@article{ismatillayevmuzaffar2025,
  title = {O‘ZBEK NUTQINI MATNGA AYLANTIRISH UCHUN MOSLASHTIRILGAN NUTQ TANISH MODELINI ISHLAB CHIQISH},
  author = {Ismatillayev , Muzaffar},
  journal = {Innovations in Science and Technologies},
  year = {2025},
  volume = {2},
  number = {10},
  pages = {27-33},
  url = {https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1325}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Innovations in Science and Technologies jurnalidan boshqa maqolalar

Innovations in Science and Technologies — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari