Biologik va tibbiy jarayon ketma-ketligi

Esanov, Sh.Sh., Ulug‘berdiyev, A.SH., Abduraxmonov, 3S.A.

Innovations in Science and Technologies · 2025-yil

Annotatsiya

Biotexnologiya va axborot texnologiyalari sohasidagi jadal taraqqiyot biologik ketma-ketlikka oid katta hajmdagi ma’lumotlar davrini boshlab bermoqda. Sun’iy intellekt texnologiyalari, xususan, katta ma’lumotlarni tahlil qilish va tabiiy tilni qayta ishlash (NLP) usullari biologik ketma-ketliklarni chuqur o‘rganishda muhim vosita sifatida namoyon bo‘lmoqda. AlphaFold va ESM kabi ilg‘or modellar oqsillarning tuzilishini oldindan belgilash va funksiyalarini izohlashda katta muvaffaqiyatlarga erishgan bo‘lib, bu asosiy tadqiqotlar va dori vositalarini ishlab chiqarishda innovatsion yechimlar taqdim etmoqda. Mavjud yondashuvlar naqsh va statistikaga asoslangan, katta ma’lumotlar va NLP texnologiyalariga bo‘lingan. AlphaFold 3 va ColabFold kabi modellar oqsillar va biomolekula komplekslarini yuqori aniqlikda bashorat qilishda yangi mezonlar yaratmoqda. Genomik va RNK til modellari (masalan, RNAErnie, ESM2) semantik tahlil orqali yangi bilimlarni ochib bermoqda. Shu bilan birga, ma’lumotlarning to‘liqligi, uzoq masofali bog‘liqlik, multi-omics integratsiyasi va modellar mustahkamligi kabi muammolar dolzarb bo‘lib qolmoqda. Sintetik ma’lumotlar, yarim nazoratli o‘rganish va tushuntiriladigan AI texnikalari (SHAP, GNNExplainer) bu muammolarni yumshatishda istiqbolli. Ushbu yutuqlar kasalliklarni aniqlash, biomarkerlarni topish va tibbiyotda innovatsiyalarni jadallashtirishga xizmat qilmoqda, shu bilan biologik ketma-ketlik tahlilining kelajakdagi universal modellarini shakllantirmoqda.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarEsanov, Sh.Sh., Ulug‘berdiyev, A.SH., Abduraxmonov, 3S.A.
JurnalInnovations in Science and Technologies
NashriyotТошкент давлат иқтисодиёт университети
ISSN3030-3451
Nashr sanasi2025-10-13
Jild2
Son8
Betlar38-45
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Biologik ketma-ketlik; Sun’iy intellekt; Katta ma’lumotlar tahlili; Tabiiy tilni qayta ishlash (NLP); AlphaFold; ESM modeli; Oqsil tuzilishi; Biomolekulyar til modellari; Multiomics integratsiyasi; Tushuntiriladigan AI; Biotibbiyot innovatsiyalari; Kasallik diagnostikasi; Dori vositalari ishlab chiqarish

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APAEsanov, Sh.Sh., Ulug‘berdiyev, A.SH., & Abduraxmonov, 3S.A. (2025). BIOLOGIK VA TIBBIY JARAYON KETMA-KETLIGI. Innovations in Science and Technologies, 2(8), 38-45. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1239
GOST (OAK)Esanov, Sh.Sh., Ulug‘berdiyev, A.SH., Abduraxmonov, 3S.A. BIOLOGIK VA TIBBIY JARAYON KETMA-KETLIGI // Innovations in Science and Technologies. – 2025. – T. 2, № 8. – B. 38-45.
MLAEsanov, Sh.Sh., Ulug‘berdiyev, A.SH., and Abduraxmonov, 3S.A. “BIOLOGIK VA TIBBIY JARAYON KETMA-KETLIGI.” Innovations in Science and Technologies, 2(8), 38-45, 2025. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1239
ChicagoEsanov, Sh.Sh., Ulug‘berdiyev, A.SH., and Abduraxmonov, 3S.A. “BIOLOGIK VA TIBBIY JARAYON KETMA-KETLIGI.” Innovations in Science and Technologies, 2(8), 38-45 (2025). https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1239
HarvardEsanov, Sh.Sh., Ulug‘berdiyev, A.SH., and Abduraxmonov, 3S.A (2025) ‘BIOLOGIK VA TIBBIY JARAYON KETMA-KETLIGI’, Innovations in Science and Technologies, 2(8), 38-45. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1239
BibTeX
@article{esanovshsh2025,
  title = {BIOLOGIK VA TIBBIY JARAYON KETMA-KETLIGI},
  author = {Esanov, Sh.Sh. and Ulug‘berdiyev, A.SH. and Abduraxmonov, 3S.A.},
  journal = {Innovations in Science and Technologies},
  year = {2025},
  volume = {2},
  number = {8},
  pages = {38-45},
  url = {https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1239}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Innovations in Science and Technologies jurnalidan boshqa maqolalar

Innovations in Science and Technologies — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Esanov, Sh.Sh. — boshqa maqolalari

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari