Tijorat banklarida aktivlarni sekyuritizatsiyalash tizimini takomillashtirish

Axmedov , Akbarali

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт · 2025-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada aktivlarni sekyuritizatsiyalash va bank aktivlarini sekyuritizatsiyalash tushunchalariningiqtisodiy mohiyati va mazmuni, shuningdek, O‘zbekiston tijorat banklari aktivlarining tarkibiy tuzilishi yoritilgan.Aktivlarni sekyuritizatsiyalash tushunchasining tasnifi, kredit riskini boshqa shaxsga o‘tkazishning zamonaviy moliyaviymexanizmlari va kredit riski darajasini pasaytirish vositalari tahlil qilinadi. Shuningdek, mamlakatimizda aktivlarnisekyuritizatsiyalash amaliyotini joriy etish va rivojlantirish bo‘yicha me’yoriy-huquqiy bazani takomillashtirish zaruratiasoslab beriladi. Maqolada tijorat banklari aktivlarini sekyuritizatsiyalash shakllari va usullarini ishlab chiqish, globalsekyuritizatsiyalashgan aktivlar bozori faoliyati hamda ularning o‘ziga xos xususiyatlari tahlil qilinadi. Rivojlanganmamlakatlarda aktivlarni sekyuritizatsiyalashning zamonaviy derivativ turlari o‘rganilib, ularning samaradorligi baholanadi.Ipoteka bilan ta’minlangan aktivlarni sekyuritizatsiyalashning jahon moliyaviy-iqtisodiy inqiroziga ta’siri va bu jarayondagizaif jihatlar aniqlanadi. Maqolada moliya bozorida, ayniqsa, qimmatli qog‘ozlar bozorida institutsional investorlar faoliyati,tijorat banklari aktivlarini sekyuritizatsiyalashni rag‘batlantirish mexanizmlari va ushbu jarayon asosida muomalagachiqariladigan qimmatli qog‘ozlarni ichki va tashqi moliya bozorlarida joylashtirish imkoniyatlari tahlil etilgan. Shuningdek,sekyuritizatsiyalash amaliyotining rivojlanib borishi fond bozori vositalari jozibadorligini oshirgan holda moliyalashtirishningzamonaviy manbalaridan foydalanish imkoniyatlarini kengaytiradi. Bank balansida turgan kredit talablari bilan ta’minlanganqimmatli qog‘ozlar emissiyasi orqali resurs jalb etishga qaratilgan operatsiyalar bank aktivlarini sekyuritizatsiyalashningmuhim yo‘nalishlaridan biri sifatida ko‘riladi. Mamlakatimizda sekyuritizatsiyalash amaliyotining rivojlanishi uchun zarurinfratuzilma, bank nazorati va yagona tizimga keltirilgan reyting agentligi faoliyati muhim o‘rin tutadi. Shuningdek,O‘zbekistonda aktivlarni sekyuritizatsiya qilish amaliyotining istiqbollari, servis xizmatlari agenti vazifasini boshqaruvchiagentlar tomonidan bajarilishi, kredit portfelining minimal miqdori va xorijiy tajriba asosida bu jarayonni takomillashtirishmasalalari ochib berilgan. Sekyuritizatsiya doirasida emissiya qilingan qimmatli qog‘ozlarning investitsion jozibadorliginioshirish, maxsus moliyaviy instrumentlardan foydalanish orqali bank aktivlarini optimallashtirish va risklarni kamaytirishimkoniyatlari baholangan. Xususan, ushbu operatsiyalar orqali kredit risklarini va kredit mablag‘lari qiymatini sezilarlidarajada pasaytirish mexanizmlari asoslab berilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAxmedov , Akbarali
JurnalЯшил иқтисодиёт ва тараққиёт
NashriyotТошкент давлат иқтисодиёт университети
ISSN2992-8982
Nashr sanasi2025-04-07
Jild3
Son4
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
DOI10.5281/zenodo.15344349
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

DOI: 10.5281/zenodo.15344349 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

tijorat banki, bank aktivlari, aktivlarni sekyuritizatsiyalash, sekyuritizatsiya, kredit riski

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APAAxmedov , Akbarali (2025). Tijorat banklarida aktivlarni sekyuritizatsiyalash tizimini takomillashtirish. Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(4). https://doi.org/10.5281/zenodo.15344349
GOST (OAK)Axmedov , Akbarali Tijorat banklarida aktivlarni sekyuritizatsiyalash tizimini takomillashtirish // Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт. – 2025. – T. 3, № 4. – DOI: 10.5281/zenodo.15344349.
MLAAxmedov , Akbarali. “Tijorat banklarida aktivlarni sekyuritizatsiyalash tizimini takomillashtirish.” Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(4), 2025. https://doi.org/10.5281/zenodo.15344349
ChicagoAxmedov , Akbarali. “Tijorat banklarida aktivlarni sekyuritizatsiyalash tizimini takomillashtirish.” Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(4) (2025). https://doi.org/10.5281/zenodo.15344349
HarvardAxmedov , Akbarali (2025) ‘Tijorat banklarida aktivlarni sekyuritizatsiyalash tizimini takomillashtirish’, Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(4). https://doi.org/10.5281/zenodo.15344349
BibTeX
@article{axmedovakbarali2025,
  title = {Tijorat banklarida aktivlarni sekyuritizatsiyalash tizimini takomillashtirish},
  author = {Axmedov , Akbarali},
  journal = {Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт},
  year = {2025},
  volume = {3},
  number = {4},
  doi = {10.5281/zenodo.15344349},
  url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.15344349}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Axmedov , Akbarali — boshqa maqolalari

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari