KICHIK BIZNES KORXONALARIDA ISHLAB CHIQARISH OMILLARIDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGINI KISI–TOPSIS INTEGRALLASHGAN MODELI ASOSIDA BAHOLASH

Kaypnazarova Gulshad Xojamuratovna

Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada kichik biznes korxonalarida ishlab chiqarish omillaridan foydalanish samaradorligini kompleks baholash metodologiyasi takomillashtirilgan. Tadqiqotning maqsadi iqtisodiy, tashkiliy, innovatsion va institutsional ko‘rsatkichlarni yagona o‘lchovga keltirish, korxonaning ideal holatga yaqinligini aniqlash hamda ichki rivojlanish zaxiralarini miqdoriy baholashdan iborat. Metodologik asos sifatida bazaviy integral samaradorlik ko‘rsatkichi, TOPSIS usuli va asosiy komponentlar tahlili natijalarini birlashtiruvchi Kengaytirilgan Integral Samaradorlik Indeksi — KISI taklif etilgan. Modelda IOS bazaviy ko‘rsatkichiga 0,50, TOPSIS yaqinlik koeffitsiyentiga 0,35 va PCA komponentiga 0,15 vazn berilgan. Taklif etilgan besh pog‘onali shkala korxonalarni yuqori samarali, samarali, qoniqarli, past samarali va inqirozli toifalarga ajratadi. Aprobatsiya natijalariga ko‘ra, xizmatlar korxonasi 0,666 qiymat bilan “samarali”, sanoat korxonasi 0,491 bilan “qoniqarli”, savdo korxonasi esa 0,396 bilan “past samarali” toifaga kiritilgan. Innovatsiya va raqamlashtirish sanoat hamda savdo korxonalaridagi eng katta foydalanilmagan zaxira sifatida aniqlangan. Model korxona diagnostikasi, manzilli davlat ko‘magi va resurslarni strategik rekonfiguratsiyalash uchun amaliy vosita sifatida tavsiya etiladi

Maqola ma’lumotlari
MualliflarKaypnazarova Gulshad Xojamuratovna
JurnalАктуар молия ва бухгалтерия ҳисоби
Nashr sanasi2026-07-31
Jild6
Son07
Betlar126-134
TilIngliz
DOI10.55439/afa/vol6_iss07/1486

Kalit so‘zlar

kichik biznes, ishlab chiqarish omillari, integral indeks, KISI, TOPSIS, PCA, samaradorlik, raqamlashtirish, davlat qo‘llab-quvvatlashi.

Ilmiy soha

Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби jurnalidan boshqa maqolalar

Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби — barcha maqolalar