Tijorat banklari o‘rtasidagi raqobat darajasining statistik va ekonometrik bahosi: raqobat va moliyaviy barqarorlik o‘rtasidagi bog‘liqlik

Qulmetov , Mansurbek

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada O‘zbekiston tijorat banklari o‘rtasidagi raqobat darajasi strukturaviy (HHI, CR5), narxgaasoslangan (Lerner indeksi) va nostrukturaviy ko‘rsatkichlar tizimi asosida statistik-ekonometrik usullar yordamida baholangan.Tadqiqot natijalariga ko‘ra, 2025-yil yakunida HHI ko‘rsatkichi 805 dan 736 ga, CR5 ulushi esa 50,8 foizgachapasayib, bank bozorining past konsentratsiya zonasida shakllanganini ko‘rsatdi. 2022-yil yanvardan 2026-yil aprelgachabo‘lgan 52 ta oylik kuzatuv asosida Newey–West tuzatmasi qo‘llangan OLS modeli yordamida raqobat ochiqligininghar bir foiz bandiga oshishi muammoli kreditlar ulushining o‘rtacha 0,18 foiz bandiga kamayishiga olib kelishi aniqlandi(p = 0,015). Xatolikni tuzatish modeli bog‘liqlikning uzoq muddatli muvozanat xarakteriga ega ekanligini tasdiqladi (λ =−0,1175; p = 0,019). Olingan natijalar O‘zbekiston bank tizimi uchun “raqobat–barqarorlik” gipotezasini qo‘llab-quvvatlaydi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarQulmetov , Mansurbek
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
NashriyotПлеханов номидаги Россия иқтисодиёти университетининг Тошкент шаҳридаги филиали
ISSN3060-463X, 3060-463X
Nashr sanasi2026-06-01
Jild4
Son7
Betlar287-293
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

banklararo raqobat, moliyaviy barqarorlik, Herfindahl–Hirschman indeksi, Lerner indeksi, muammoli kreditlar, kointegratsiya, xatolikni tuzatish modeli, xususiylashtirish

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APAQulmetov , Mansurbek (2026). TIJORAT BANKLARI O‘RTASIDAGI RAQOBAT DARAJASINING STATISTIK VA EKONOMETRIK BAHOSI: RAQOBAT VA MOLIYAVIY BARQARORLIK O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK. Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(7), 287-293. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3716
GOST (OAK)Qulmetov , Mansurbek TIJORAT BANKLARI O‘RTASIDAGI RAQOBAT DARAJASINING STATISTIK VA EKONOMETRIK BAHOSI: RAQOBAT VA MOLIYAVIY BARQARORLIK O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK // Муҳандислик ва Иқтисодиёт. – 2026. – T. 4, № 7. – B. 287-293.
MLAQulmetov , Mansurbek. “TIJORAT BANKLARI O‘RTASIDAGI RAQOBAT DARAJASINING STATISTIK VA EKONOMETRIK BAHOSI: RAQOBAT VA MOLIYAVIY BARQARORLIK O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(7), 287-293, 2026. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3716
ChicagoQulmetov , Mansurbek. “TIJORAT BANKLARI O‘RTASIDAGI RAQOBAT DARAJASINING STATISTIK VA EKONOMETRIK BAHOSI: RAQOBAT VA MOLIYAVIY BARQARORLIK O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(7), 287-293 (2026). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3716
HarvardQulmetov , Mansurbek (2026) ‘TIJORAT BANKLARI O‘RTASIDAGI RAQOBAT DARAJASINING STATISTIK VA EKONOMETRIK BAHOSI: RAQOBAT VA MOLIYAVIY BARQARORLIK O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK’, Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(7), 287-293. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3716
BibTeX
@article{qulmetovmansurbek2026,
  title = {TIJORAT BANKLARI O‘RTASIDAGI RAQOBAT DARAJASINING STATISTIK VA EKONOMETRIK BAHOSI: RAQOBAT VA MOLIYAVIY BARQARORLIK O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK},
  author = {Qulmetov , Mansurbek},
  journal = {Муҳандислик ва Иқтисодиёт},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {7},
  pages = {287-293},
  url = {https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3716}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Qulmetov , Mansurbek — boshqa maqolalari

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari