Kimyo sanoati korxonalarida diversifikatsiya samaradorligini integral baholash va 2032-YILGACHA prognozlash

Razikov , Otabek

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada kimyo sanoati korxonalarida ishlab chiqarishni diversifikatsiyalash darajasi va uning iqtisodiy natijadorliginio‘zaro bog‘liq holda baholash masalalari tadqiq etilgan. Diversifikatsiyaning yuqori darajasi har doim ham korxonaningmoliyaviy-iqtisodiy samaradorligi yuqori bo‘lishini anglatmasligi asoslangan. Shu sababli normallashtirilgan entropiya asosida hisoblanganintegral diversifikatsiya indeksi va multiplikativ usulda aniqlangan iqtisodiy natija koeffitsiyentini birlashtiruvchi diversifikatsiyasamaradorligi integral indeksidan foydalanilgan. Tadqiqot obyekti sifatida “Farg‘onaazot” AJ, “MAXAM-Chirchiq” AJ va“Navoiyazot” AJ tanlangan. Korxonalar faoliyati qiyosiy tahlil, normallashtirish, entropiya indeksi, multiplikativ o‘rtacha, integralbaholash, Harrington shkalasi, chiziqli regressiya va trend prognozlash usullari orqali baholangan. Natijalarga ko‘ra, “Navoiyazot”AJda diversifikatsiyaning iqtisodiy natijalarga aylanish darajasi juda yaxshi, “Farg‘onaazot” AJda yaxshi, “MAXAM-Chirchiq” AJdaesa chegaraviy qoniqarli darajada shakllangan. Korxonalarning 2021–2025-yillardagi moliyaviy-iqtisodiy o‘sish indekslari asosida2032-yilgacha trend prognozlari tahlil qilingan. Chiziqli prognoz natijalarining ayrim korxonalar bo‘yicha iqtisodiy indeksning tabiiychegaralaridan chiqishi modeldan ehtiyotkorlik bilan foydalanish zarurligini ko‘rsatgan. Tadqiqot yakunida diversifikatsiyani strategikmonitoring qilish, prognozlarni muntazam yangilash va ssenariyli modellashtirishni rivojlantirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarRazikov , Otabek
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
NashriyotПлеханов номидаги Россия иқтисодиёти университетининг Тошкент шаҳридаги филиали
ISSN3060-463X, 3060-463X
Nashr sanasi2026-06-01
Jild4
Son6
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

kimyo sanoati, diversifikatsiya, iqtisodiy samaradorlik, entropiya indeksi, integral baholash, Harrington shkalasi, trend modeli, prognozlash.

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APARazikov , Otabek (2026). KIMYO SANOATI KORXONALARIDA DIVERSIFIKATSIYA SAMARADORLIGINI INTEGRAL BAHOLASH VA 2032-YILGACHA PROGNOZLASH. Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(6). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3525
GOST (OAK)Razikov , Otabek KIMYO SANOATI KORXONALARIDA DIVERSIFIKATSIYA SAMARADORLIGINI INTEGRAL BAHOLASH VA 2032-YILGACHA PROGNOZLASH // Муҳандислик ва Иқтисодиёт. – 2026. – T. 4, № 6.
MLARazikov , Otabek. “KIMYO SANOATI KORXONALARIDA DIVERSIFIKATSIYA SAMARADORLIGINI INTEGRAL BAHOLASH VA 2032-YILGACHA PROGNOZLASH.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(6), 2026. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3525
ChicagoRazikov , Otabek. “KIMYO SANOATI KORXONALARIDA DIVERSIFIKATSIYA SAMARADORLIGINI INTEGRAL BAHOLASH VA 2032-YILGACHA PROGNOZLASH.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(6) (2026). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3525
HarvardRazikov , Otabek (2026) ‘KIMYO SANOATI KORXONALARIDA DIVERSIFIKATSIYA SAMARADORLIGINI INTEGRAL BAHOLASH VA 2032-YILGACHA PROGNOZLASH’, Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(6). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3525
BibTeX
@article{razikovotabek2026,
  title = {KIMYO SANOATI KORXONALARIDA DIVERSIFIKATSIYA SAMARADORLIGINI INTEGRAL BAHOLASH VA 2032-YILGACHA PROGNOZLASH},
  author = {Razikov , Otabek},
  journal = {Муҳандислик ва Иқтисодиёт},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {6},
  url = {https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3525}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari