Oʻzbekistonda soliq madaniyatini shakllantiruvchi omillarni faktor tahlil va koʻp omilli regressiya asosida baholash

B.I. Isroilov, B.B. Ibragimov

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqola uchun mavjud so‘rovnoma ma’lumotlari asosida 194 nafar respondentning 1–10 Likertshkalasidagi javoblari tahlil qilindi. Tadqiqot maqsadi — soliq madaniyatini shakllantiruvchi yashirin omillarni aniqlash vaularning soliq intizomiga ta’sirini ekonometrik baholash. Bunda bog‘liq o‘zgaruvchi sifatida “Soliqni vaqtida to‘lash menuchun muhim” bandi olindi; xalqaro adabiyotlarda ma’muriy mikro-ma’lumotlar mavjud bo‘lmagan holatlarda soliq intizomiko‘pincha aynan so‘rovnoma orqali to‘plangan o‘z-o‘zini baholash indikatorlari bilan operatsionallashtiriladi. Empirik tahlilnatijasiga ko‘ra, so‘rovnoma shkalasi yuqori ishonchlilikka ega (Cronbach’s alpha = 0.921), faktor tahlil uchun mos (KMO= 0.904; Bartlett χ²(171) = 2132.17; p < 0.001). Kaiser mezoni to‘rt omilni, parallel analysis esa uch omilni qo‘llab-quvvatladi;interpretatsiya va parsimoniya nuqtayi nazaridan asosiy model uch omilli yechimga qurildi. Unda soliq madaniyatiningasosiy drayverlari sifatida soliq savodxonligi, soliq axloqi va fuqarolik burchi hamda institutsional ishonch va adolatajraldi. Ko‘p omilli regressiyada mazkur uch omilning barchasi soliq intizomiga ijobiy va statistik ahamiyatli ta’sir ko‘rsatdi;eng kuchli ta’sir soliq axloqi va fuqarolik burchi omiliga to‘g‘ri keldi (β = 1.006; p < 0.001). Muhim amaliy xulosa shundaniboratki, O‘zbekistonda soliq madaniyatini oshirish uchun faqat nazorat emas, balki ishonch, ochiqlik, tushunarli axborotva soliq savodxonligini kuchaytirish ham zarur. Bu xulosa xalqaro tax morale va slippery slope adabiyoti bilan hamohang

Maqola ma’lumotlari
MualliflarB.I. Isroilov, B.B. Ibragimov
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
NashriyotПлеханов номидаги Россия иқтисодиёти университетининг Тошкент шаҳридаги филиали
ISSN3060-463X, 3060-463X
Nashr sanasi2026-06-01
Jild4
Son6
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

soliq madaniyati, soliq intizomi, soliq axloqi, faktor tahlil, ko‘p omilli regressiya, O‘zbekiston

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APAB.I. Isroilov, & B.B. Ibragimov (2026). OʻZBEKISTONDA SOLIQ MADANIYATINI SHAKLLANTIRUVCHI OMILLARNI FAKTOR TAHLIL VA KOʻP OMILLI REGRESSIYA ASOSIDA BAHOLASH. Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(6). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3377
GOST (OAK)B.I. Isroilov, B.B. Ibragimov OʻZBEKISTONDA SOLIQ MADANIYATINI SHAKLLANTIRUVCHI OMILLARNI FAKTOR TAHLIL VA KOʻP OMILLI REGRESSIYA ASOSIDA BAHOLASH // Муҳандислик ва Иқтисодиёт. – 2026. – T. 4, № 6.
MLAB.I. Isroilov, and B.B. Ibragimov. “OʻZBEKISTONDA SOLIQ MADANIYATINI SHAKLLANTIRUVCHI OMILLARNI FAKTOR TAHLIL VA KOʻP OMILLI REGRESSIYA ASOSIDA BAHOLASH.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(6), 2026. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3377
ChicagoB.I. Isroilov, and B.B. Ibragimov. “OʻZBEKISTONDA SOLIQ MADANIYATINI SHAKLLANTIRUVCHI OMILLARNI FAKTOR TAHLIL VA KOʻP OMILLI REGRESSIYA ASOSIDA BAHOLASH.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(6) (2026). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3377
HarvardB.I. Isroilov, and B.B. Ibragimov (2026) ‘OʻZBEKISTONDA SOLIQ MADANIYATINI SHAKLLANTIRUVCHI OMILLARNI FAKTOR TAHLIL VA KOʻP OMILLI REGRESSIYA ASOSIDA BAHOLASH’, Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(6). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3377
BibTeX
@article{biisroilov2026,
  title = {OʻZBEKISTONDA SOLIQ MADANIYATINI SHAKLLANTIRUVCHI OMILLARNI FAKTOR TAHLIL VA KOʻP OMILLI REGRESSIYA ASOSIDA BAHOLASH},
  author = {B.I. Isroilov and B.B. Ibragimov},
  journal = {Муҳандислик ва Иқтисодиёт},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {6},
  url = {https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3377}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari