Ushbu maqolada sog‘liqni saqlash tizimini moliyalashtirishning iqtisodiy asoslari, davlat budjeti xarajatlariningmazkur soha rivojlanishidagi o‘rni hamda O‘zbekiston sharoitida sog‘liqni saqlash xarajatlari dinamikasi tahlil qilingan.Tadqiqotning asosiy maqsadi sog‘liqni saqlash tizimini moliyaviy qo‘llab-quvvatlash mexanizmlarini ilmiy jihatdan baholash,2021–2025-yillarda davlat budjeti xarajatlaridagi o‘zgarishlarni aniqlash hamda xarajatlar samaradorligini oshirishbo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqotda ilmiy adabiyotlar tahlili, hujjatli tahlil, statistik-dinamik tahlilva mantiqiy umumlashtirish usullaridan foydalanildi. Tahlil natijalari 2021–2025-yillarda sog‘liqni saqlash xarajatlari izchilo‘sish tendensiyasiga ega bo‘lganini ko‘rsatadi. Xususan, 2021-yilda ushbu sohaga yo‘naltirilgan xarajatlar 23 316,8 mlrdso‘mni tashkil etgan bo‘lsa, 2025-yilda bu ko‘rsatkich 41 200,0 mlrd so‘mga yetgan. Bu holat sog‘liqni saqlash tiziminimoliyalashtirish davlat ijtimoiy siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida mustahkamlanib borayotganini ko‘rsatadi.Shu bilan birga, xarajatlarning nominal o‘sishi ularning real samaradorligini to‘liq ifodalamaydi. Shu sababli sog‘liqnisaqlash xarajatlarini baholashda inflyatsiya, aholi soni, bir nafar aholiga to‘g‘ri keladigan xarajatlar, tibbiy xizmatlar sifativa infratuzilma samaradorligi kabi ko‘rsatkichlarni ham hisobga olish zarur. Maqolaning ilmiy-amaliy ahamiyati sog‘liqnisaqlash tizimini moliyalashtirish siyosatini takomillashtirish, budjet mablag‘larining maqsadli yo‘naltirilishini kuchaytirish vaxarajatlar natijadorligini oshirish bo‘yicha asoslangan tavsiyalar ishlab chiqilganida namoyon bo‘ladi.
| Mualliflar | Sarsenbaev , Baxitjan, Toremuratova , Indira, Xayirbaeva , Balzira |
|---|---|
| Jurnal | Муҳандислик ва Иқтисодиёт |
| Nashriyot | Плеханов номидаги Россия иқтисодиёти университетининг Тошкент шаҳридаги филиали |
| ISSN | 3060-463X, 3060-463X |
| Nashr sanasi | 2026-06-01 |
| Jild | 4 |
| Son | 6 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Iqtisodiyot |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-26 |
sog‘liqni saqlash tizimi, davlat budjeti, budjet xarajatlari, sog‘liqni saqlashni moliyalashtirish, moliyaviy samaradorlik, ijtimoiy xarajatlar, tibbiy xizmatlar sifati, O‘zbekiston.
| APA | Sarsenbaev , Baxitjan, Toremuratova , Indira, & Xayirbaeva , Balzira (2026). O‘ZBEKISTONDA SOG‘LIQNI SAQLASH TIZIMINI MOLIYALASHTIRISHNING IQTISODIY ASOSLARI VA BUDJET XARAJATLARI DINAMIKASI. Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(6). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3098 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Sarsenbaev , Baxitjan, Toremuratova , Indira, Xayirbaeva , Balzira O‘ZBEKISTONDA SOG‘LIQNI SAQLASH TIZIMINI MOLIYALASHTIRISHNING IQTISODIY ASOSLARI VA BUDJET XARAJATLARI DINAMIKASI // Муҳандислик ва Иқтисодиёт. – 2026. – T. 4, № 6. |
| MLA | Sarsenbaev , Baxitjan, Toremuratova , Indira, and Xayirbaeva , Balzira. “O‘ZBEKISTONDA SOG‘LIQNI SAQLASH TIZIMINI MOLIYALASHTIRISHNING IQTISODIY ASOSLARI VA BUDJET XARAJATLARI DINAMIKASI.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(6), 2026. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3098 |
| Chicago | Sarsenbaev , Baxitjan, Toremuratova , Indira, and Xayirbaeva , Balzira. “O‘ZBEKISTONDA SOG‘LIQNI SAQLASH TIZIMINI MOLIYALASHTIRISHNING IQTISODIY ASOSLARI VA BUDJET XARAJATLARI DINAMIKASI.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(6) (2026). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3098 |
| Harvard | Sarsenbaev , Baxitjan, Toremuratova , Indira, and Xayirbaeva , Balzira (2026) ‘O‘ZBEKISTONDA SOG‘LIQNI SAQLASH TIZIMINI MOLIYALASHTIRISHNING IQTISODIY ASOSLARI VA BUDJET XARAJATLARI DINAMIKASI’, Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(6). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3098 |
| BibTeX | @article{sarsenbaevbaxitjan2026,
title = {O‘ZBEKISTONDA SOG‘LIQNI SAQLASH TIZIMINI MOLIYALASHTIRISHNING IQTISODIY ASOSLARI VA BUDJET XARAJATLARI DINAMIKASI},
author = {Sarsenbaev , Baxitjan and Toremuratova , Indira and Xayirbaeva , Balzira},
journal = {Муҳандислик ва Иқтисодиёт},
year = {2026},
volume = {4},
number = {6},
url = {https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3098}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada yashil iqtisodiyot tushunchasi, uning asosiy maqsadlari hamda yashil iqtisodiy siyosatniamalga oshirishda qo‘llaniladigan dastaklar tahlil qilingan. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasida yashil…
Maqolada raqamli media bozori sharoitida ommaviy axborot vositalari (OAV) korxonalarida daromad manbalarinidiversifikatsiya qilishning iqtisodiy ustuvor yo‘nalishlari yoritilgan. Raqamli reklama, obuna modeli, native…
Tijorat banklarining aholining hududiy xarid qobiliyatiga yo‘naltirilgan kredit siyosatini tashkil etish tizimi hamdauni amalga oshirishning ilmiy-nazariy asoslari tadqiq etilgan. Kredit siyosatining hududiy darajadagi…
Ushbu maqolada investitsiyalar buxgalteriya hisobi va auditning mustaqil obyekti sifatida tadqiq etilgan.Investitsiyalarning iqtisodiy mazmuni, ularning real, moliyaviy va intellektual turlari hamda O‘zbekiston…
Ushbu tadqiqot O‘zbekiston ta’lim tizimidagi muassasalarda samarali menejment mexanizmlarini rivojlantirishgabag‘ishlangan bo‘lib, zamonaviy boshqaruv amaliyotining holati, mavjud kamchiliklari va yaxshilash…
Maqolada mamlakat tashqi savdo faoliyatini soliqqa tortish tartibini qo‘llash amaliyoti fiskal barqarorlik, soliqma’muriyatchiligi, elektron hisobvaraq-fakturalar, tashqi savdo operatsiyalari monitoringi hamda foyda…
Maqolada sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish iqtisodiy mexanizmlarini isloh qilishning nazariy-metodologikasoslari tadqiq etilgan. Shuningdek, chiziqli iqtisodiy modeldan resurslarni tejash, mahsulot hayotiy siklini…
Ushbu maqolada fuqarolik jamiyati institutlariga ajratilayotgan davlat grantlari, subsidiyalar, ijtimoiy buyurtmalar vaboshqa maqsadli mablag‘lardan foydalanish samaradorligini baholash mezonlari ilmiy jihatdan…
Ushbu maqolada O‘zbekistonda ekologik markirovkalash asosida davlat xaridlaritizimini takomillashtirish masalalari ilmiy jihatdan o‘rganiladi. Maqolada ikkita asosiy taklif taqdimetiladi: birinchisi - tender baholash…
Tijorat banklarida depozit operatsiyalarining rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatuvchi asosiy omillar tahlil qilingan. Tadqiqotdabank tizimi depozit bazasining barqarorligini ta’minlash, aholi hamda xo‘jalik yurituvchi…
Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Emphasizing that the formation of budget revenues is an important factor in the development of the economy, the article is devoted to the analysis of the forecast value of budget revenues in the Republic of Uzbekistan…
This article examines the strengthening of the revenue base of local budgets in the Republic of Uzbekistan, the volume of interbudgetary transfers allocated from higher-level budgets to lower-level budgets, and the…
This article examines the role of commercial banks in advancing green financing in Uzbekistan amid climate change pressures and the country’s transition to a green economy. The study aims to identify the institutional…
This article provides a scientific analysis of the development of green financing mechanisms in the context of Uzbekistan during a period of economic recession. The study examines the country’s macroeconomic indicators…
This article analyzes the incentive and resource-mobilizing potential of tax instruments in financing ecological innovations. In the context of increasing climate change and environmental pollution, the development and…
The fisheries sector is vital for global food security but faces increasing sustainability challenges. A well-developed B2B (business-to-business) market, linking producers, processors and distributors, can add value…
This study examines the association between Internet use and self-rated health and investigates the role of online health information behaviors in this relationship. Using data from the 2021 Chinese General Social…
На материалах, опубликованных по август 2024 года, исследуется достаточность бюджетного покрытия обязательств государственно-частного партнёрства. Предложена совместная проверка объёма, сроков и допустимых источников…
Maqolada O‘zbekiston sport tashkilotlarida sun’iy intellekt (SI) va ma’lumotlarga asoslangan boshqaruvning iqtisodiy samaradorlik bilan bog‘liqligini o‘rganish uchun rasmiy statistik ma’lumotlar tahlil qilinadi…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
В статье исследуется, почему налоговые и тарифные льготы могут не приводить к привлечению инвестиций в дата-центры для искусственного интеллекта (ИИ). На основе теории комплементарности М. Кремера построена…