Mahalliy byudjetlar moliyaviy barqarorligini ta’minlashda jismoniy shaxslarning mol-mulk va yer soliqlarini takomillashtirish: ekonometrik yondashuv

Babayev , Shavkat

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida mahalliy byudjetlar moliyaviy barqarorligini ta’minlashda jismoniyshaxslarning mol-mulk va yer soliqlarini takomillashtirish masalalari empirik asosda ko‘rib chiqilgan. Tahlil 2025-yil25-dekabrdagi O‘RQ-1108-sonli Qonun bilan kiritilgan o‘zgarishlarni qamrab oladi: soliq stavkalarining 7 foizga indeksatsiyaqilinishi, 1 m² minimal qiymatining oshirilishi va 2026-yildan boshlab ilk bor QQS tushumlarining mahalliy byudjetlardaqoldirilishi (Toshkent — 5%, viloyatlar — 20%). Toshkent shahrining 12 ta tumani bo‘yicha o‘tkazilgan ekonometrik tahlilnatijasida tumanlar o‘rtasidagi soliq salohiyatining yuqori variatsiya koeffitsiyenti (CV=0,793) aniqlandi. Mahalliy byudjetdaromadlari 2024-yildagi 37,3 trln so‘mdan 2026-yilda 68,6 trln so‘mga (+84%) o‘sishi prognoz qilinmoqda. Tadqiqot natijalarimol-mulk soliqlari/YaIM nisbati (~0,5%) OECD o‘rtachasidan (1,9%) sezilarli darajada orqada qolayotganini ko‘rsatadiva bozor qiymatiga asoslangan ommaviy baholash tizimini bosqichma-bosqich joriy etish bo‘yicha takliflar berilgan

Maqola ma’lumotlari
MualliflarBabayev , Shavkat
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
NashriyotПлеханов номидаги Россия иқтисодиёти университетининг Тошкент шаҳридаги филиали
ISSN3060-463X, 3060-463X
Nashr sanasi2026-05-01
Jild4
Son5
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

mahalliy byudjet, mol-mulk solig‘i, yer solig‘i, kadastr qiymati, soliq stavkalari, soliq bazasi, indeksatsiya, ko‘chmas mulkni baholash, byudjet barqarorligi, QQS qoldiqlari, fiskal federalizm, variatsiya koeffitsiyenti.

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APABabayev , Shavkat (2026). MAHALLIY BYUDJETLAR MOLIYAVIY BARQARORLIGINI TA’MINLASHDA JISMONIY SHAXSLARNING MOL-MULK VA YER SOLIQLARINI TAKOMILLASHTIRISH: EKONOMETRIK YONDASHUV. Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(5). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/2962
GOST (OAK)Babayev , Shavkat MAHALLIY BYUDJETLAR MOLIYAVIY BARQARORLIGINI TA’MINLASHDA JISMONIY SHAXSLARNING MOL-MULK VA YER SOLIQLARINI TAKOMILLASHTIRISH: EKONOMETRIK YONDASHUV // Муҳандислик ва Иқтисодиёт. – 2026. – T. 4, № 5.
MLABabayev , Shavkat. “MAHALLIY BYUDJETLAR MOLIYAVIY BARQARORLIGINI TA’MINLASHDA JISMONIY SHAXSLARNING MOL-MULK VA YER SOLIQLARINI TAKOMILLASHTIRISH: EKONOMETRIK YONDASHUV.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(5), 2026. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/2962
ChicagoBabayev , Shavkat. “MAHALLIY BYUDJETLAR MOLIYAVIY BARQARORLIGINI TA’MINLASHDA JISMONIY SHAXSLARNING MOL-MULK VA YER SOLIQLARINI TAKOMILLASHTIRISH: EKONOMETRIK YONDASHUV.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(5) (2026). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/2962
HarvardBabayev , Shavkat (2026) ‘MAHALLIY BYUDJETLAR MOLIYAVIY BARQARORLIGINI TA’MINLASHDA JISMONIY SHAXSLARNING MOL-MULK VA YER SOLIQLARINI TAKOMILLASHTIRISH: EKONOMETRIK YONDASHUV’, Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(5). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/2962
BibTeX
@article{babayevshavkat2026,
  title = {MAHALLIY BYUDJETLAR MOLIYAVIY BARQARORLIGINI TA’MINLASHDA JISMONIY SHAXSLARNING MOL-MULK VA YER SOLIQLARINI TAKOMILLASHTIRISH: EKONOMETRIK YONDASHUV},
  author = {Babayev , Shavkat},
  journal = {Муҳандислик ва Иқтисодиёт},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {5},
  url = {https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/2962}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Babayev , Shavkat — boshqa maqolalari

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari