MAHALLIY BYUDJETLAR MOLIYAVIY BARQARORLIGINI TA’MINLASHDA JISMONIY SHAXSLARNING MOL-MULK VA YER SOLIQLARINI TAKOMILLASHTIRISH: EKONOMETRIK YONDASHUV

Babayev , Shavkat

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida mahalliy byudjetlar moliyaviy barqarorligini ta’minlashda jismoniyshaxslarning mol-mulk va yer soliqlarini takomillashtirish masalalari empirik asosda ko‘rib chiqilgan. Tahlil 2025-yil25-dekabrdagi O‘RQ-1108-sonli Qonun bilan kiritilgan o‘zgarishlarni qamrab oladi: soliq stavkalarining 7 foizga indeksatsiyaqilinishi, 1 m² minimal qiymatining oshirilishi va 2026-yildan boshlab ilk bor QQS tushumlarining mahalliy byudjetlardaqoldirilishi (Toshkent — 5%, viloyatlar — 20%). Toshkent shahrining 12 ta tumani bo‘yicha o‘tkazilgan ekonometrik tahlilnatijasida tumanlar o‘rtasidagi soliq salohiyatining yuqori variatsiya koeffitsiyenti (CV=0,793) aniqlandi. Mahalliy byudjetdaromadlari 2024-yildagi 37,3 trln so‘mdan 2026-yilda 68,6 trln so‘mga (+84%) o‘sishi prognoz qilinmoqda. Tadqiqot natijalarimol-mulk soliqlari/YaIM nisbati (~0,5%) OECD o‘rtachasidan (1,9%) sezilarli darajada orqada qolayotganini ko‘rsatadiva bozor qiymatiga asoslangan ommaviy baholash tizimini bosqichma-bosqich joriy etish bo‘yicha takliflar berilgan

Maqola ma’lumotlari
MualliflarBabayev , Shavkat
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
Nashr sanasi2026-05-01
Jild4
Son5
TilO‘zbek

Kalit so‘zlar

mahalliy byudjet, mol-mulk solig‘i, yer solig‘i, kadastr qiymati, soliq stavkalari, soliq bazasi, indeksatsiya, ko‘chmas mulkni baholash, byudjet barqarorligi, QQS qoldiqlari, fiskal federalizm, variatsiya koeffitsiyenti.

Ilmiy soha

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar