SSIQLIK AKKUMULYATORIDA FAZAVIY O‘ZGARUVCHI MATERIALNI HISOBLASH GIDRODINAMIKASI USULLARIDAN FOYDALANIB MODELLASHTIRISH ORQALI TADQIQ QILISH

Mirzayev, Mirfayz, Hikmatov , Behzod, Sharifova , Madina

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Binolarda isitish va sovutish maqsadida sarflanadigan energiya iste’moli global energiya iste’molining 30–40foizini tashkil etadi hamda energiya iste’moli natijasida atrof-muhitga chiqariladigan CO₂ gazlari ulushining 26 foizigato‘g‘ri keladi. Bino va sanoat obyektlarining issiqlik energiyasiga bo‘lgan ehtiyojini quyosh, shamol va geotermal energiyakabi qayta tiklanuvchi energiya manbalari hisobidan qoplashda katta salohiyat mavjud. Biroq mazkur manbalarningenergiya ishlab chiqarish vaqti bilan energiyaga bo‘lgan talab o‘rtasidagi nomuvofiqliklar (tungi yoki bulutli paytlardaquyosh energiyasining mavjud emasligi, shamol tezligining o‘zgaruvchanligi va boshqalar) issiqlik akkumulyatorlaridanfoydalanishni taqozo etadi. Ushbu tadqiqotda issiqlik akkumulyatorida issiqlik energiyasini saqlash uchun qo‘llanilganfazaviy o‘zgaruvchi materialning (FO‘M) erish vaqti hamda mis plastinkalar yordamida qatlamlarga ajratilgan issiqlikakkumulyatorining har bir qatlamidagi issiqlik almashinuvi ikki o‘lchovli model asosida aniqlangan. Umumiy qobiq uzunligi500 mm, balandligi 150 mm, qobiq qalinligi 2 mm bo‘lgan issiqlik akkumulyatori asos qismiga 5 kW issiqlik energiyasiberilganda FO‘Mning erish jarayoni vaqtga bog‘liq ravishda t=60 min, t=120 min, t=180 min, t=240 min, t=300 minva t=360 min holatlarida tahlil qilindi. Natijada FO‘Mning to‘liq erishi uchun 360 minut vaqt talab etilishi hamda suyuqfazadagi material harorati 343 K gacha ko‘tarilishi aniqlandi

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMirzayev, Mirfayz, Hikmatov , Behzod, Sharifova , Madina
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
Nashr sanasi2026-04-01
Jild4
Son4
TilO‘zbek

Kalit so‘zlar

issiqlik akkumulyatori, ikki o‘lchovli model, yashirin issiqlik, fazaviy o‘zgaruvchi material, parafin RT35HC, COMSOL 6.2.

Ilmiy soha

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar