Ushbu tadqiqot O‘zbekistonda davlat xarajatlari va iqtisodiy o‘sish o‘rtasidagi sababiy bog'liqlikni vaqtqatori ekonometrik modeli doirasida o‘rganadi. Ma'lumotlar Xalqaro Valyuta Jamg'armasining (XVJ) Jahon iqtisodiyistiqbollari (WEO) ma'lumotlar bazasidan to‘plangan 1992-2024 yillarni qamrab oladi. Taqqoslash maqsadida ikkalao‘zgaruvchi ham joriy narxlarda o‘lchanadi va tabiiy logarifmga aylantiriladi. O‘zgaruvchilarning statsionar xususiyatlarikengaytirilgan Dickey-Fuller (ADF) testi yordamida o‘rganiladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, ikkala vaqt qatori ham o‘zdarajalarida statsionar emas, lekin ularning farqlari olingandan so‘ng statsionar bo‘lib qoladi. Shunga ko‘ra, tahlilda davlatxarajatlarining birinchi farqi va iqtisodiy o‘sishning ikkinchi farqi qo‘llaniladi. Optimal kechikish uzunligi axborot mezonlariasosida aniqlanadi. Keyin sabab yo‘nalishini o‘rganish uchun Greynjer sababiylik testi qo‘llaniladi. Empirik natijalar shuniko‘rsatadiki, davlat xarajatlari va iqtisodiy o‘sish o‘rtasida ikki tomonlama sababiy bog'liqlikning kuchli dalillari mavjud.Davlat xarajatlari iqtisodiy o‘sishga sezilarli ta'sir ko‘rsatadi, iqtisodiy o‘sish esa davlat xarajatlari darajasini aniqlashdaham muhim rol o‘ynaydi. Bu natijalar fiskal siyosat va iqtisodiy o‘sish o‘rtasida teskari aloqa mexanizmi mavjudliginiko‘rsatadi. Ushbu tadqiqot O‘zbekiston misolida yangi dalillarni taqdim etish orqali mavjud adabiyotlarga qo‘shimchabo‘lib, oqilona fiskal siyosat barqaror iqtisodiy o‘sishning uzoq muddatli jarayonida hal qiluvchi rol o‘ynashini qo‘llabquvvatlaydi.
| Mualliflar | Fayziyev , Rabim, Tohirova , Zarifa |
|---|---|
| Jurnal | Муҳандислик ва Иқтисодиёт |
| Nashr sanasi | 2026-03-01 |
| Jild | 4 |
| Son | 3 |
| Til | O‘zbek |
Davlat xarajatlari, iqtisodiy o‘sish, Greynjer sababiyligi, fiskal siyosat.
Mazkur maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida tijorat banklarining moliyaviy boshqaruv tiziminitakomillashtirish masalalari tahlil qilingan. Bank faoliyatida raqamli texnologiyalarning o‘rni, moliyaviy…
Mazkur maqolada qishloq xo‘jaligida bug‘doy yetishtirishning iqtisodiy ahamiyati hamda uning mamlakatiqtisodiyotidagi o‘rni yoritilgan. Tadqiqot jarayonida bug‘doy ishlab chiqarish ko‘rsatkichlari va inflyatsiya…
Mazkur maqolada jahon iqtisodiyotida chakana savdo tarmog‘ining o‘rni, uning rivojlanish tendensiyalarihamda iste’mol bozoridagi ahamiyati tahlil qilingan. Shuningdek, O‘zbekistonda chakana savdo sohasini…
Ushbu maqolada 5LP linterning ish kamerasida joylashgan chigit aralashtirgichini modernizatsiya qilishbo‘yicha olib borilgan ilmiy tadqiqotlar natijalari tahlil qilingan. Tadqiqot davomida aralashtirgich…
Zamonaviy iqtisodiy rivojlanish sharoitida mehnat bozori barqaror iqtisodiy o‘sish va ijtimoiy farovonliknita’minlashda muhim omil hisoblanadi. Ushbu maqola mehnat bozori nima ekanligi, uning ishlash strukturasi…
Mazkur maqolada qurilish materiallari korxonalarida inqiroz shakllanishiga makroiqtisodiy va tarmoqomillarining ta’siri kompleks tarzda tahlil qilinadi. Tadqiqotda makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar (inflyatsiya darajasi…
Ushbu maqolada agrotadbirkorlik subyektlarining eksport faoliyatida logistika va ta’minot zanjirisamaradorligini oshirishning iqtisodiy mexanizmlari tahlil qilinadi. Muallif tomonidan eksport logistikasi…
Mazkur tezisda bank tizimida fintech startaplari bilan hamkorlikning moliyaviy barqarorlikka ta’siri tahlilqilinadi. Raqamli texnologiyalar asosida shakllanayotgan yangi moliyaviy xizmatlarning banklarda risklarni…
Mazkur maqolada barqaror iqtisodiy rivojlanishni ta’minlovchi yangi texnologiyalarni moliyalashtirishmexanizmlari va usullarini shakllantirish, ularni amaliyotga joriy etishda ilmiy tadqiqotlarning roli va ahamiyati…
Ushbu tezisda Qoraqalpog‘iston Respublikasida kichik tadbirkorlik subyektlarining eksport salohiyatinioshirishda raqamli transformatsiyaning roli tahlil qilingan. Tadqiqotda kichik biznesning tashqi bozorlarga…