O‘zbektelekom ak texnik samaradorligini baholash: dea ccr modeli va malmquist tfp indeksi asosida tahlil

Salimova , Husniya

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Telekommunikatsiya kompaniyalarining texnik samaradorligini obyektiv baholashda an’anaviy moliyaviyko‘rsatkichlar yetarli darajada to‘liq tasavvur bermaydi. Mazkur maqolada O‘zbektelekom AJning 2020–2025-yillardavomidagi texnik samaradorligi parametrik bo‘lmagan DEA CCR modeli (Data Envelopment Analysis — Charnes,Cooper, Rhodes) hamda Malmquist umumiy omil unumdorligi (TFP) indeksi asosida kompleks baholandi. Ushbumetodologiyalar korxonaning kirish resurslari (CAPEX, xodimlar soni, operatsion xarajatlar) va chiqish natijalari (daromad,EBITDA, abonentlar soni, tarmoq kengayishi) o‘rtasidagi nisbatni frontir tahlil usuli orqali aniqlash imkonini beradi.Tadqiqot natijalariga ko‘ra, O‘zbektelekom AJning 2025-yildagi DEA CCR samaradorlik ko‘rsatkichi 0.72 ni tashkil etib,mavjud resurslardan foydalanishda qo‘shimcha samaradorlik imkoniyatlari mavjudligini ko‘rsatadi. Malmquist TFP indeksi1.46 ga teng bo‘lib, bu ko‘rsatkich texnik samaradorlikning 1.18 barobarga oshishi hamda texnologik rivojlanishning 1.24barobarga ortishi hisobiga shakllangan.Mintaqaviy qiyosiy tahlil natijalariga ko‘ra, O‘zbektelekom AJ (0.72) Kazakhtelecom (0.81) ko‘rsatkichidan pastroq,biroq Kyrgyztelecom (0.63) va Tajiktelecom (0.55) ko‘rsatkichlaridan yuqori natijani qayd etgan. DEA tahlili asosidasamaradorlikni yanada oshirishning uchta ustuvor yo‘nalishi aniqlandi: CAPEX resurslarini yanada optimal taqsimlash,xodimlar unumdorligini oshirish hamda raqamli xizmatlar ulushini kengaytirish

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSalimova , Husniya
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
NashriyotПлеханов номидаги Россия иқтисодиёти университетининг Тошкент шаҳридаги филиали
ISSN3060-463X, 3060-463X
Nashr sanasi2026-03-01
Jild4
Son3
TilO‘zbek
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

DEA CCR modeli, Malmquist TFP indeksi, texnik samaradorlik, texnologik rivojlanish, frontir tahlil, O‘zbektelekom AJ, telekommunikatsiya samaradorligi

Iqtibos keltirish

APASalimova , Husniya (2026). O‘ZBEKTELEKOM AK TEXNIK SAMARADORLIGINI BAHOLASH: DEA CCR MODELI VA MALMQUIST TFP INDEKSI ASOSIDA TAHLIL. Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(3). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/2321
GOST (OAK)Salimova , Husniya O‘ZBEKTELEKOM AK TEXNIK SAMARADORLIGINI BAHOLASH: DEA CCR MODELI VA MALMQUIST TFP INDEKSI ASOSIDA TAHLIL // Муҳандислик ва Иқтисодиёт. – 2026. – T. 4, № 3.
MLASalimova , Husniya. “O‘ZBEKTELEKOM AK TEXNIK SAMARADORLIGINI BAHOLASH: DEA CCR MODELI VA MALMQUIST TFP INDEKSI ASOSIDA TAHLIL.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(3), 2026. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/2321
ChicagoSalimova , Husniya. “O‘ZBEKTELEKOM AK TEXNIK SAMARADORLIGINI BAHOLASH: DEA CCR MODELI VA MALMQUIST TFP INDEKSI ASOSIDA TAHLIL.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(3) (2026). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/2321
HarvardSalimova , Husniya (2026) ‘O‘ZBEKTELEKOM AK TEXNIK SAMARADORLIGINI BAHOLASH: DEA CCR MODELI VA MALMQUIST TFP INDEKSI ASOSIDA TAHLIL’, Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(3). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/2321
BibTeX
@article{salimovahusniya2026,
  title = {O‘ZBEKTELEKOM AK TEXNIK SAMARADORLIGINI BAHOLASH: DEA CCR MODELI VA MALMQUIST TFP INDEKSI ASOSIDA TAHLIL},
  author = {Salimova , Husniya},
  journal = {Муҳандислик ва Иқтисодиёт},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {3},
  url = {https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/2321}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Salimova , Husniya — boshqa maqolalari