TASHKILOT AXBOROT TIZIMLARINI KVANT TAHDIDLARIDAN HIMOYALASHDA POST-KVANT KRIPTOGRAFIK ALGORITMLARNI QO‘LLASH

Gʻofurova , Muxlisa, Tursunova , Sadoqat

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Zamonaviy tashkilotlarning axborot tizimlari kriptografik himoyaning yangi avlodiga – post-kvantkriptografiyaga (Post-Quantum Cryptography, PQC) o‘tishni talab qilmoqda. Ushbu maqolada kvant kompyuterlariningan’anaviy kriptografik algoritmlar – RSA, ECC va Diffie–Hellman tizimlariga bo‘lgan tahdidi IMRAD metodologiyasi asosidatahlil qilingan. Shuningdek, 2024-yilda NIST tomonidan standartlashtirilgan CRYSTALS-Kyber, CRYSTALS-Dilithium,FALCON va SPHINCS+ algoritmlarining nazariy asoslari hamda amaliy qo‘llanish imkoniyatlari o‘rganilgan. Tadqiqotnatijalari asosida tashkilotlar uchun post-kvant kriptografiyaga o‘tishning bosqichma-bosqich migratsiya strategiyasiishlab chiqilgan hamda xarajat-foyda (cost-benefit) tahlili amalga oshirilgan. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasining2024-yildagi PQ-293-son qarorida kriptologiya sohasini rivojlantirish bo‘yicha belgilangan vazifalar doirasida milliy axborotxavfsizligi tizimini mustahkamlashga qaratilgan amaliy tavsiyalar taqdim etilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarGʻofurova , Muxlisa, Tursunova , Sadoqat
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
Nashr sanasi2026-03-01
Jild4
TilO‘zbek

Kalit so‘zlar

post-kvant kriptografiya, kvant kompyuterlar, CRYSTALS-Kyber, NIST standartlari, axborot xavfsizligi, panjara asosidagi kriptografiya, gibrid kriptografiya, “hozir yig‘ib keyinroq ochish” (harvest-now-decrypt-later) hujumi.

Ilmiy soha

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar