Axborot-kommunikatsiya tizimlari himoya vositalarini sun’iy intellekt bilan integratsiyalash muammolari

Bozorov , Suhrobjon

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2025-yil

Annotatsiya

Zamonaviy axborot-kommunikatsiya tizimlarining (AKT) kiberxavfsizlik xatarlaridan himoyalanganholda barqaror ishlashi uchun sun’iy intellekt (SI) texnologiyalari bilan integratsiyalashuvi strategik ahamiyat kasbetadi. Ushbu maqolada AKT himoya vositalari — jumladan, firewall, IDS/IPS, honeypot, DLP, SIEM va SOAR — nimashinali o‘qitish, chuqur o‘qitish va neyron tarmoqlar kabi SI yondashuvlari bilan integratsiyalash muammolari tahlilqilingan. 2021–2025-yillarda chop etilgan bir qator ilmiy tadqiqotlarga asoslanib, ushbu integratsiyaning afzalliklari vacheklovlari baholangan hamda himoya tizimi samaradorligini ta’minlovchi asosiy mezonlar aniqlangan. Ma’lumotlarsifatining cheklanganligi, hisoblash resurslariga ehtiyojning yuqoriligi, “qora quti” modeli, adversarial hujumlar vaintegratsiya jarayonining murakkabligi kabi masalalarga yechim sifatida sifatli ochiq ma’lumotlar bazalaridan foydalanish,edge computing asosidagi SI, explainable AI (XAI), adversarial o‘qitish hamda modulli arxitektura taklif etiladi. SIasosida integratsiyalashgan AKT himoya tizimlari xavflarni nafaqat tez aniqlash, balki ularni oldindan prognozlash vaminimallashtirish imkoniyatiga ega ekanligi isbotlanadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarBozorov , Suhrobjon
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
NashriyotПлеханов номидаги Россия иқтисодиёти университетининг Тошкент шаҳридаги филиали
ISSN3060-463X, 3060-463X
Nashr sanasi2025-11-01
Jild3
Son11
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTexnika
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

axborot-kommunikatsiya tizimlari; sun’iy intellekt; kiberxavfsizlik; himoya vositalari; mashinali o‘qitish; chuqur o‘qitish; anomaliyani aniqlash; SIEM; SOAR; explainable AI; adversarial o‘qitish; edge computing

Ilmiy soha

Texnika

Iqtibos keltirish

APABozorov , Suhrobjon (2025). AXBOROT-KOMMUNIKATSIYA TIZIMLARI HIMOYA VOSITALARINI SUN’IY INTELLEKT BILAN INTEGRATSIYALASH MUAMMOLARI. Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 3(11). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/1367
GOST (OAK)Bozorov , Suhrobjon AXBOROT-KOMMUNIKATSIYA TIZIMLARI HIMOYA VOSITALARINI SUN’IY INTELLEKT BILAN INTEGRATSIYALASH MUAMMOLARI // Муҳандислик ва Иқтисодиёт. – 2025. – T. 3, № 11.
MLABozorov , Suhrobjon. “AXBOROT-KOMMUNIKATSIYA TIZIMLARI HIMOYA VOSITALARINI SUN’IY INTELLEKT BILAN INTEGRATSIYALASH MUAMMOLARI.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 3(11), 2025. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/1367
ChicagoBozorov , Suhrobjon. “AXBOROT-KOMMUNIKATSIYA TIZIMLARI HIMOYA VOSITALARINI SUN’IY INTELLEKT BILAN INTEGRATSIYALASH MUAMMOLARI.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 3(11) (2025). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/1367
HarvardBozorov , Suhrobjon (2025) ‘AXBOROT-KOMMUNIKATSIYA TIZIMLARI HIMOYA VOSITALARINI SUN’IY INTELLEKT BILAN INTEGRATSIYALASH MUAMMOLARI’, Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 3(11). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/1367
BibTeX
@article{bozorovsuhrobjon2025,
  title = {AXBOROT-KOMMUNIKATSIYA TIZIMLARI HIMOYA VOSITALARINI SUN’IY INTELLEKT BILAN INTEGRATSIYALASH MUAMMOLARI},
  author = {Bozorov , Suhrobjon},
  journal = {Муҳандислик ва Иқтисодиёт},
  year = {2025},
  volume = {3},
  number = {11},
  url = {https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/1367}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Texnika sohasidagi boshqa maqolalar

Texnika sohasidagi OAK jurnallari